II SAB/Lu 94/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Joanna Cylc-Malec (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk Asesor sądowy Anna Ostrowska po rozpoznaniu w trybie uproszczonym w dniu 2 września 2025 r. sprawy ze skargi P. K. na bezczynność Wójta Gminy Chodel w przedmiocie udostępnienia informacji publicznej I. stwierdza bezczynność Wójta Gminy Chodel w zakresie wniosku skarżącego P. K. z dnia 27 czerwca 2025 r.; II. stwierdza, że bezczynność nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa; III. umarza postępowanie w zakresie zobowiązania Wójta Gminy Chodel do załatwienia wniosku wskazanego w punkcie pierwszym; IV. zasądza od Wójta Gminy Chodel na rzecz skarżącego P. K. kwotę 100 (sto) złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. P. K. (dalej także jako: skarżący) w dniu 27 czerwca 2025 r. zwrócił się do Wójta Gminy Chodel (dalej także jako: Wójt) z wnioskiem o udostępnienie informacji publicznej w następującym zakresie: "umowa zawarta na przygotowanie dokumentacji technicznej dla inwestycji pn. Rozbudowa budynku [...] w C. na potrzeby utworzenia klubu dziecięcego. Skan dokumentacji technicznej dotyczącej inwestycji pn. Rozbudowa budynku [...] w C. na potrzeby utworzenia klubu dziecięcego. Dokumenty z odbioru dokumentacji technicznej (np. protokół odbioru) dotyczące inwestycji pn. Rozbudowa budynku [...] w C. na potrzeby utworzenia klubu dziecięcego. Dokument, z którego wynika, że Zamawiający zrezygnował z wykonania badań gruntu w ramach inwestycji pn. Rozbudowa budynku [...] w C. na potrzeby utworzenia klubu dziecięcego. Dokument potwierdzający rozliczenie z osobą, która sporządziła ww. dokumentację techniczną, w tym faktura z opisem osoby, która ją zatwierdziła. Protokół z sesji Rady Gminy C. z dnia 26 czerwca 2025 r., zawierający zapisy dotyczące wskazania osób odpowiedzialnych za przygotowanie dokumentacji na inwestycję pn. Rozbudowa budynku [...] w C. na potrzeby utworzenia klubu dziecięcego." Skarżący wniósł o udostępnienie odpowiedzi w Biuletynie Informacji Publicznej Gminy C.. Wskazał jako formę udostępnienia formę elektroniczną ("skany dokumentów w formacie PDF"). W dniu 14 lipca 2025 r. P. K. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na bezczynność Wójta w sprawie wniosku skarżącego z dnia 27 czerwca 2025 r. W uzasadnieniu wyjaśnił, że organ nie udostępnił żądanej informacji. Skarżący wniósł o zobowiązanie organu do rozpoznania jego wniosku i udostępnienia żądanych informacji, a ponadto o stwierdzenie, że bezczynność organu miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa i zasądzenie kosztów postępowania na jego rzecz. Organ odpowiedział na wniosek skarżącego w dniu 15 lipca 2025 r. (k. 27-28). W odpowiedzi na skargę, Wójt wniósł o jej oddalenie, a ewentualnie umorzenie postępowania na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Wskazał, że skarżącemu udostępniono informację publiczną w dniu 14 lipca 2025 r. Sprawa została rozpoznana w trybie uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935 ze zm. dalej jako: p.p.s.a.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga jest uzasadniona. W niniejszej sprawie bezsporne jest, że Wójt jest podmiotem obowiązanym do udostępniania informacji publicznych – zgodnie z art. 4 ust. 1 pkt 5 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2022 r. poz. 902, dalej: u.d.i.p. lub ustawa o dostępie do informacji publicznej). W orzecznictwie sądów administracyjnych nie budzi wątpliwości, że dostęp do informacji publicznej jest prawem politycznym będącym instrumentem społecznej kontroli podmiotów wykonujących zadania publiczne i wydatkujących publiczne środki. Trafnie podkreśla się przy tym, że jest jednym z najważniejszych uprawnień w katalogu praw obywatelskich. Ma służyć tworzeniu społeczeństwa obywatelskiego, a przez zwiększenie transparentności w działaniach władzy publicznej, chronić i umacniać zasady obwiązujące w demokratycznym państwie prawa, w tym zapewnić społeczną kontrolę nad działaniami organów władzy publicznej (por. wyrok NSA z 23 stycznia 2025 r., sygn. akt III OSK 1077/23 i cyt. tam orzecznictwo). Ustawa o dostępie do informacji publicznej przewiduje różne sposoby udostępniania informacji publicznych, a jednym z nich jest udostępnianie informacji publicznej na wniosek w trybie art. 10 u.d.i.p. Zgodnie z art. 13 ust. 1 u.d.i.p. udostępnianie informacji publicznej na wniosek następuje bez zbędnej zwłoki, nie później jednak niż w terminie 14 dni od dnia złożenia wniosku, z zastrzeżeniem art. 13 ust. 2 u.d.i.p. i art. 15 ust. 2 u.d.i.p. W związku z powyższym bezczynność podmiotu zobowiązanego do udzielenia informacji publicznej ma miejsce w sytuacji, w której podmiot ten w ustawowo określonym terminie nie podejmie w odpowiedzi na wniosek o udostępnienie informacji żadnej z czynności określonych w przepisach ustawy o dostępie do informacji publicznej – tj. nie udostępni informacji publicznej w formie czynności materialno-technicznej w sposób i w formie zgodnych z wnioskiem (art. 13 ust. 1 u.d.i.p.), nie wyda decyzji o odmowie udostępnienia żądanej informacji publicznej albo o umorzeniu postępowania (art. 16 ust. 1 w zw. z art. 5 ust. 1 i 2 u.d.i.p.), nie powiadomi pisemnie wnioskodawcy o przyczynach braku możliwości udostępnienia informacji zgodnie z wnioskiem i nie wskaże, w jaki sposób lub w jakiej formie informacja może być udostępniona niezwłocznie (art. 14 ust. 2 u.d.i.p.). W rozpoznawanej sprawie wniosek o udostępnienie informacji publicznej został wniesiony do organu w dniu 27 czerwca 2025 r. Ustawowy termin załatwienia powyższego wniosku upłynął zatem z końcem dnia 11 lipca 2025 r. W tym terminie organ nie zareagował na wniosek strony – w szczególności nie udostępnił żądanej informacji, a ponadto nie zastosował trybu przewidzianego w art. 14 ust. 2 u.d.i.p. Odnosząc się do argumentacji podniesionej w odpowiedzi na skargę należy podkreślić, że skarga P. K. została wniesiona 14 lipca 2025 r., zaś pismo skarżącego z 15 lipca 2025 r. zawierało jedynie sprostowanie adresu sądu (w zakresie numeru budynku). Natomiast w dniu 15 lipca 2025 r., a zatem po wniesieniu skargi, organ odpowiedział na wniosek skarżącego. Twierdzenie organu, że strona uzyskała żądaną informację w dniu 14 lipca 2025 r. nie znajduje potwierdzenia w aktach sprawy. W tym miejscu należy podkreślić, że skarżący uzyskał żądaną informację po wniesieniu skargi, co nie zostało zakwestionowane w toku postępowania. Mając na uwadze powyższe rozważania, Sąd stwierdził, że Wójt dopuścił się bezczynności w sprawie rozpatrzenia wniosku skarżącego, o czym orzeczono na podstawie art. 149 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Sąd nie dostrzegł jednak podstaw do stwierdzenia, że bezczynność Wójta miała miejsce z rażącym naruszeniem prawa. Jak wskazuje się w utrwalonym już orzecznictwie, orzeczenie rażącego naruszenia prawa jest zastrzeżone dla najbardziej jaskrawych przypadków długotrwałej bierności organów. Rażącym naruszeniem prawa będzie stan, w którym bez żadnej wątpliwości i wahań, bez potrzeby odwoływania się do szczegółowej oceny okoliczności sprawy można powiedzieć, że naruszono prawo w sposób oczywisty. Naruszenie kwalifikowane jako rażące musi mieć pewne dodatkowe cechy w stosunku do stanu określanego jako naruszenie prawa. Stwierdzenie, że doszło do rażącego naruszenia prawa wymaga nie tylko ustalenia, że miało miejsce przekroczenie przez organ ustawowych terminów załatwienia sprawy. Przekroczenie musi być ponadto znaczne i niezaprzeczalne. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach musi być przy tym pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia (por. wyrok NSA z 21 czerwca 2012 r., I OSK 675/12). Reasumując powyższe rozważania należy stwierdzić, że rażące naruszenie prawa oznacza wadliwość o szczególnie dużym ciężarze gatunkowym, a zachodzi w razie oczywistego lekceważenia wniosku strony i jawnego natężenia braku woli do załatwienia sprawy, jak też w razie ewidentnego niestosowania przepisów prawa. Rażące opóźnienie w podejmowanych przez organ czynnościach w danej sprawie ma być też oczywiście pozbawione jakiegokolwiek racjonalnego uzasadnienia. W niniejszej sprawie organ udostępnił informację publiczną 15 lipca 2025 r., a zatem po upływie terminu na dokonanie tej czynności, którego koniec przypadał na 11 lipca 2025 r. Jednakże nie można pominąć, że jest to nieznaczne, kilkudniowe opóźnienie. Nie sposób skutecznie wywodzić, że organ z premedytacją, długotrwale ignorował pismo skarżącego. W związku z powyższym Sąd, na podstawie art. 149 § 1a p.p.s.a. stwierdził, że bezczynność Wójta nie miała miejsca z rażącym naruszeniem prawa. Jeżeli w toku postępowania sądowadministracyjnego przed dniem orzekania w sprawie ze skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania organ administracji publicznej rozpoznał wniosek (udostępnił żądaną informację), chociażby z przekroczeniem ustawowego terminu, to sąd nie może zobowiązać organu do określonego działania, które przed dniem orzekania zostało już podjęte (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2017 r., sygn. akt I OSK 1789/16). W takich przypadkach sąd umarza postępowania w zakresie zobowiązania organu do rozpoznania wniosku na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. Taka sytuacja ma miejsce w niniejszej sprawie. Po wniesieniu skargi do sądu, organ udostępnił skarżącemu informację publiczną, czego skarżący nie zakwestionował. W związku z powyższym należało umorzyć postępowanie w tym zakresie, na podstawie art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. O kosztach postępowania Sąd orzekł na podstawie art. 200 w zw. z art. 205 § 1 p.p.s.a. Zwrot kosztów objął uiszczony wpis od skargi w kwocie 100 zł. Skarżący nie wykazał, aby poniósł inne koszty postępowania podlegające zwrotowi