II SO/Lu 12/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maciej Kierek, Sędziowie Sędzia NSA Witold Falczyński, Sędzia WSA Ewa Ibrom (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Beata Skubis-Kawczyńska, po rozpoznaniu w dniu 12 grudnia 2007 r. na rozprawie sprawy z wniosku Z. W. w przedmiocie wymierzenia Kierownikowi Ośrodka Pomocy Społecznej grzywny za nieprzekazanie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu skargi na bezczynność Wójta Gminy p o s t a n a w i a I. oddalić wniosek; II. przyznać adwokat E. O.- M. od Skarbu Państwa (Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego) kwotę 292,80 zł (dwieście dziewięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) tytułem kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu, w tym 52,80 zł (pięćdziesiąt dwa złote osiemdziesiąt groszy) należnego podatku od towarów i usług. W piśmie z dnia 25 kwietnia 2006 r. Z. W. wystąpił do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie o wymierzenie grzywny Kierownikowi Ośrodka Pomocy Społecznej za nieprzekazanie do Sądu jego skargi z dnia 21 lutego 2005 r., złożonej dnia 22 lutego 2005 r. w Ośrodku Pomocy Społecznej, na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie wniosku z dnia 16 lutego 2005 r. o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej. Do wniosku skarżący dołączył kserokopię skargi z dnia 21 lutego 2005 r. W odpowiedzi na wniosek Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej wniósł o jego oddalenie, podnosząc, iż skarga Z. W. z dnia 21 lutego 2005 r. (złożona w organie w dniu 22 lutego 2005 r.) nie została przekazana do Sądu, gdyż dotyczyła wniosku z dnia 16 lutego 2005 r. o udzielenie pomocy, który był w trakcie rozpatrywania. Kierownik wyjaśnił również, iż sprawa dotycząca niezałatwienia wniosku Z. W. z dnia 16 lutego 2005 r. była już rozpoznawana przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w sprawach o sygn. akt II SO/Lu 82/05 oraz II SAB/Lu 62/05. Postanowieniem z dnia 27 czerwca 2006 r., sygn. akt II SO/Lu 13/06, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wymierzył w tej sprawie grzywnę Kierownikowi Ośrodka Pomocy Społecznej w wysokości 500 zł. Naczelny Sąd Administracyjny postanowieniem z dnia 5 czerwca 2007 r. uchylił to postanowienie i sprawę przekazał Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie. W uzasadnieniu postanowienia Naczelny Sąd Administracyjny podkreślił, iż sąd pierwszej instancji nie uzasadnił swojego stanowiska co do wymierzenia grzywny, do czego był zobowiązany uznaniowym charakterem wymierzenia grzywny przewidzianej w art. 55 § 1 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Zdaniem Naczelnego Sądu Administracyjnego Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie odniósł się również w żaden sposób do okoliczności sprawy, które powinny być brane pod uwagę przy ocenie, czy należy wymierzyć organowi grzywnę i w jakiej wysokości. Okoliczności te mają w tej sprawie, jak podniósł Naczelny Sąd Administracyjny, zasadnicze znaczenie, gdyż wniosek o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej został złożony przez Z. W. w dniu 16 lutego 2005 r., a już w dniu 19 lutego 2005 r. złożył on zażalenie na bezczynność Wójta w tej sprawie do organu wyższego stopnia, a następnie nie czekając na rozpatrzenie tego zażalenia, wnioskodawca złożył w dniu 21 lutego 2005 r. skargę do Sądu na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z dnia 16 lutego 2005 r. Zarządzeniem z dnia 10 października 2007 r. Sąd wezwał Kierownika Ośrodka Pomocy Społecznej do wyjaśnienia przyczyn niewykonania obowiązku przedstawienia Sądowi skargi Z. W. z dnia 21 lutego 2005 r. (złożonej w organie w dniu 22 lutego 2005 r.) na bezczynność Wójta Gminy. W piśmie z dnia 22 października 2007 r. Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej wyjaśnił, iż skarga ta nie została przekazana do Sądu, gdyż dotyczyła wniosku z dnia 16 lutego 2005 r. o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej, który był wówczas przedmiotem toczącego się zaledwie od 5 dni postępowania administracyjnego. Kierownik wskazał także, iż postępowanie skarżącego, polegające na kierowaniu do organów administracji publicznej oraz sądów licznych pism, skarg, wniosków, zażaleń i odwołań przed prawomocnym zakończeniem postępowań administracyjnych ma na celu zakłócenie prawidłowego toku instancyjnego oraz celowe i świadome wprowadzanie w błąd tych organów. Po ponownym rozpoznaniu sprawy Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniosek Z. W. o wymierzenie grzywny Kierownikowi Ośrodka Pomocy Społecznej za nieprzekazanie do Sądu jego skargi z dnia 21 lutego 2005 r. (złożonej w organie dnia 22 lutego 2005 r.) na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie wniosku z dnia 16 lutego 2005 r. o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej, nie zasługuje na uwzględnienie. W myśl przepisu art. 54 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), powoływanej w dalszej części uzasadnienia jako "ustawa", skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie lub bezczynność są przedmiotem skargi. Organ ten przekazuje skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie trzydziestu dni od dnia jej wniesienia (art. 54 § 2 ustawy). Stosownie do przepisu art. 55 § 1 ustawy w razie niezastosowania się przez organ do obowiązku przekazania sądowi skargi, sąd na wniosek skarżącego może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 ustawy. Wymierzenie przez sąd administracyjny grzywny na podstawie powołanego przepisu art. 55 § 1 ustawy stanowi swoisty środek represyjno-dyscyplinujący, którego zastosowanie jest uzależnione od spełnienia dwóch przesłanek, to jest niedopełnienia obowiązku przekazania skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę przez organ, którego bezczynność była przedmiotem skargi, w terminie 30 dni od dnia wniesienia skargi oraz złożenia stosownego wniosku przez skarżącego. Jednakże również w przypadku wystąpienia obu wskazanych przesłanek sąd administracyjny nie jest zobligowany do ukarania grzywną organu, który nie dopełnił ciążących na nim obowiązków. Jak wynika bowiem z brzmienia powołanego przepisu art. 55 § 1 ustawy, możliwość taka pozostawiona została uznaniu sądu. Rozważając możliwość ukarania organu grzywną sąd powinien wziąć pod uwagę okoliczności, które spowodowały zaniedbanie przez organ obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 ustawy. W ocenie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie okoliczności rozpoznawanej sprawy uzasadniają odstąpienie od wymierzenia grzywny Kierownikowi Ośrodka Pomocy Społecznej za nieprzekazanie do Sądu skargi Z. W. z dnia 21 lutego 2005 r. (złożonej w organie dnia 22 lutego 2005 r.) na bezczynność Wójta Gminy. Okoliczności te, na co zwrócił uwagę Naczelny Sąd Administracyjny w uzasadnieniu powołanego orzeczenia z dnia 5 czerwca 2007 r., mają w niniejszej sprawie wyjątkowy charakter. Z akt administracyjnych sprawy wynika bowiem, iż Z. W. w dniu 16 lutego 2005 r. złożył w Ośrodku Pomocy Społecznej wniosek o przyznanie świadczeń z pomocy społecznej, a już trzy dni później, w dniu 19 lutego 2005 r. złożył zażalenie na bezczynność Wójta w tej sprawie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Następnie, nie czekając na rozpatrzenie przez organ wyższego stopnia tego zażalenia, Z. W. złożył w dniu 22 lutego 2005 r. skargę do Sądu na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie rozpoznania jego wniosku z dnia 16 lutego 2005 r. Organ pomocy społecznej w tych okolicznościach omyłkowo potraktował powyższe pismo Z. W. z dnia 21 lutego 2005 r. (złożone w organie w dniu 22 lutego 2005 r.) jako pismo dotyczące wniosku z dnia 16 lutego 2005 r. o udzielenie pomocy, który wówczas był w trakcie rozpatrywania i nie przekazał tego pisma do Sądu. Dodać należy, że postępowanie z wniosku z dnia 16 lutego 2005 r. zakończone zostało decyzją organu pierwszej instancji z dnia 16 marca 2005 r. Zważywszy, że jednocześnie rozpoznawane były liczne inne wnioski i skargi Z. W., Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej mógł przeoczyć fakt nieprzekazania skargi do sądu. Sąd oceniając zasadność ukarania grzywną organu administracji w rozpoznawanej sprawie wziął również pod uwagę, iż Kierownik Ośrodka Pomocy Społecznej wskazał przyczyny nieprzekazania w terminie ustawowym do Sądu oryginału skargi z dnia 22 lutego 2005 r. Ponadto skarga ta została już sądowi przekazana i rozpoznana w sprawie II SAB/Lu 81/06. W tej sytuacji Sąd nie znalazł podstaw do uwzględnienia wniosku Z. W. i wymierzenia grzywny Kierownikowi Ośrodka Pomocy Społecznej za nieprzekazanie do Sądu jego skargi z dnia 21 lutego 2005 r. złożonej dnia 22 lutego 2005 r. w Ośrodku Pomocy Społecznej na bezczynność Wójta Gminy w przedmiocie wniosku z dnia 16 lutego 2005 r. o przyznanie świadczenia z pomocy społecznej. Z tych względów i na podstawie art. 151 w związku z art. 64 § 3 ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł, jak w postanowieniu. O kosztach nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu Sąd orzekł na podstawie § 19 w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 litera "c" w zw. z § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (Dz.U. Nr 163, poz.1348 ze zm.).