II SO/Lu 139/13

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 4 kwietnia 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku Stowarzyszenia [...] w B. (w likwidacji), Stowarzyszenia Zielonych B., Fundacji [...], Stowarzyszenia Zwykłego [...] w B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi Stowarzyszenia [...] w B. o wznowienie postępowania dotyczącego skargi Stowarzyszenia [...] w B. i Stowarzyszenia [...] w B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w B. z dnia [...] r., Nr [...] w przedmiocie środowiskowych uwarunkowań zgody na realizację Zakładu Unieszkodliwiania Odpadów Komunalnych w B. w zakresie wniosku Stowarzyszenia [...] w B. o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 847/13 p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Stowarzyszenie [...] w B. (w likwidacji), Stowarzyszenie Zielonych B., Fundacja [...], Stowarzyszenie Zwykłe [...] w B. na druku PPPr wnieśli o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Z uzasadnienia wniosku wynika, że Stowarzyszenie [...] w B. (w likwidacji) choć znajduje się w likwidacji posiada osobowość prawną, prowadzi działalność statutową na rzecz ochrony środowiska, ochrony zdrowia społeczeństwa, propagowania zrównoważonego rozwoju, propagowania racjonalnego wykorzystania zasobów naturalnych, zwiększenia świadomości konsumenckiej, promowaniu zdrowego stylu życia oraz szeroko rozumianych działań na rzecz ekologii. W uzasadnieniu wyjaśniono, że postanowieniem sądu z dnia 27 stycznia 2012 r. orzeczono o likwidacji Stowarzyszenia [...] w B., przy czym jednocześnie kwestionuje się legalność tego postanowienia. Stowarzyszenie [...] w B. (w likwidacji) jest organizacją non profit, której na mocy ustawy o kosztach sądowy w sprawach cywilnych można przyznać zwolnienie od kosztów sądowych. W uzasadnieniu podniesiono też, że Stowarzyszenie [...] w B. (w likwidacji) nie posiada żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania, na dowód czego podano informacje o wyniku bilansu za lata 2007 do 2011, z których wynika, że w okresie tym działalność Stowarzyszenia [...] w B. (w likwidacji) przynosiła straty. Z oświadczenia zawartego w uzasadnieniu wniosku wynika również, że na rachunku bankowym tego Stowarzyszenia nie ma zgromadzonych żadnych środków finansowych oraz, iż posiada on zadłużenie na kwotę [...] złotych. Zerowy przychód za rok 2012 – 2013 odnotowało również Stowarzyszenie Zielonych B. oraz Stowarzyszenie Zwykłe [...] w B. Natomiast Fundacja [...] w roku 2012 odnotowało stratę w wysokości [...] złotych. Stowarzyszenie Zielonych B., Stowarzyszenie Zwykłe [...] w B. i Fundacja [...] nie posiadają kont bankowych. Stowarzyszenie [...] w B. (w likwidacji), Stowarzyszenie Zielonych B., Stowarzyszenie Zwykłe [...] w B. i Fundacja [...] nie posiadają nieruchomości ani majątku ruchomego. Referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 243 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") prawo pomocy może być przyznane stronie na jej wniosek złożony przed wszczęciem postępowania lub w toku postępowania. Zgodnie z art. 32 p.p.s.a. w postępowaniu w sprawie sądowoadministracyjnej stronami są skarżący oraz organ, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi. W myśl art. 33 § 1 p.p.s.a. osoba, która brała udział w postępowaniu administracyjnym, a nie wniosła skargi, jeżeli wynik postępowania sądowego dotyczy jej interesu prawnego, jest uczestnikiem tego postępowania na prawach strony. Paragraf 2 tego przepisu stanowi zaś, że udział w charakterze uczestnika może zgłosić również osoba, która nie brała udziału w postępowaniu administracyjnym, jeżeli wynik tego postępowania dotyczy jej interesu prawnego, a także organizacja społeczna, o której mowa w art. 25 § 4, w sprawach innych osób, jeżeli sprawa dotyczy zakresu jej statutowej działalności. Przepis art. 25 § 4 p.p.s.a. stanowi zaś, że zdolność sądową mają organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Zatem w charakterze uczestnika postępowania mogą występować posiadające zdolność sądową organizacje społeczne, choćby nie posiadały osobowości prawnej, w zakresie ich statutowej działalności w sprawach dotyczących interesów prawnych innych osób. Z prawomocnego postanowienia Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Olsztynie z dnia 23 stycznia 2014 r. wydanego w sprawie o sygn. akt II SO/Ol 29/13 oraz postanowienia NSA z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 263/12 wynika, że Stowarzyszenie [...] w B. postanowieniem Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 27 stycznia 2012 r., sygn. akt BI.XII Ns-rej. KRS 46/92/11/585 zostało rozwiązane i zarządzono jego likwidację. Orzeczenie to stało się prawomocne wobec oddalenia przez Sąd Okręgowy w Białymstoku VII Wydział Gospodarczy postanowieniem z dnia 20 kwietnia 2012 r., sygn. akt VII Ga 53/12 apelacji wniesionej przez Stowarzyszenie [...] w B. Na okoliczność powyższą powołał się również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie w postanowieniu z dnia 14 marca 2014 r., sygn. akt IV SA/Wa 648/13. Zatem referendarzowi sądowemu z urzędu wiadomo jest, że powołane w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy postanowienie Sądu Rejonowego w Białymstoku z dnia 27 stycznia 2012 r. jest prawomocne. Rozwiązanie stowarzyszenia przez sąd oznacza w istocie zakończenie wszelkiej jego statutowej działalności. Pozostać może jedynie majątek stowarzyszenia, w tym i wierzytelności, a także roszczenia wobec niego. Zgodnie z art. 37 ust. 2 pkt 3 ustawy z dnia 7 kwietnia 1989 r. Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855 z późn. zm.) działalność likwidatora rozciąga się wyłącznie na sprawy majątkowe, a nie na statutową działalność rozwiązanego stowarzyszenia, albowiem stowarzyszenie w likwidacji nie może prowadzić działalności określonej w statucie (zob. P. Suski, Stowarzyszenia i fundacje, Warszawa 2011, s. 302). W konsekwencji likwidator, który przeprowadza likwidację nie działa w imieniu stowarzyszenia, ale w imieniu własnym, wypełniając pewną funkcję publiczną jako osoba zaufania publicznego, a jego działalność rozciąga się jedynie na sprawy majątkowe, a nie na statutową działalność rozwiązanego stowarzyszenia. W związku z tym, że przedmiotowa sprawa nie dotyczy majątku likwidowanego Stowarzyszenia i nie jest związana z procesem jego likwidacji, przyjąć należy, że wnioskodawca nie posiada zdolności sądowej i nie może być stroną postępowania w niniejszej sprawie (por. postanowienie NSA z dnia 10 lipca 2012 r., sygn. akt II OZ 263/12 - CBOSA). Oznacza to, że w dacie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy to jest w dniu 17 marca 2014 r. Stowarzyszenie [...] w B. nie posiadało już zdolności sądowe wobec uprawomocnienia się w dniu 20 kwietnia 2012 r. postanowienia o jego rozwiązaniu. Stowarzyszenie [...] w B. (w likwidacji) nie posiada zatem zdolności do występowania w postępowaniu sądowoadministracyjnym jako jego strona bądź jako uczestnik postępowania. Mając na uwadze tą okoliczność jak i treść art. 243 § 1 p.p.s.a. nie może więc być mu przyznane prawo pomocy. Uzyskać je może bowiem jedynie strona, uczestnik postępowania bądź podmiot występujący w charakterze uczestnika postępowania. Z uwagi na unormowanie art. 243 § 1 p.p.s.a. brak jest również podstaw do przyznania prawa pomocy Stowarzyszeniu Zielonych B., Fundacji [...] oraz Stowarzyszeniu Zwykłemu [...] w B. skoro podmioty te nie wystąpiły z wnioskiem o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku od orzekania w sprawie o sygn. akt II SA/Bk 847/13 ani nie występują w postępowaniu o sygn. akt II SA/Bk 847/13 jako jego strona czy też uczestnicy postępowania. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 243 § 1 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.