II SO/Lu 17/18
PostanowienieWSA w Lublinie2018-06-14
Skład orzekający: Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, ale jest w stanie pokryć niezbędne wydatki życiowe, powinno zostać przyznane prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata, a postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinno zostać umorzone, jeśli przepisy przewidują zwolnienie z tych kosztów z mocy prawa?Ratio decidendi
Prawo pomocy w zakresie częściowym przyznaje się osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego. W sytuacji, gdy przepisy prawa (art. 239 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a.) zwalniają stronę z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w danej kategorii spraw (dotyczącej zasiłku celowego), zbędne jest formalne zwalnianie jej z tego obowiązku w ramach wniosku o prawo pomocy. Postępowanie w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych podlega umorzeniu jako zbędne, natomiast prawo pomocy może zostać przyznane w zakresie ustanowienia adwokata.Stan faktyczny
M. K. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata przed wniesieniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w przedmiocie zasiłku celowego. Uzasadniła wniosek trudną sytuacją materialną, posiadaniem gospodarstwa rolnego i niską emeryturą, przy jednoczesnym ponoszeniu znaczących kosztów związanych ze spłatą kredytów i bieżącymi wydatkami życiowymi.Rozstrzygnięcie
Przyznano M. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 14 czerwca 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. K. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata przed wniesieniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego, Nr [...] w przedmiocie zasiłku celowego p o s t a n a w i a I. przyznać M. K. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata o wyznaczenie którego zwrócić się do Okręgowej Rady Adwokackiej w L.; II. umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
M. K., w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), wniosła na urzędowym formularzu symbol PPF o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. Wniosek uzasadniła tym, że samodzielnie prowadzi gospodarstwo domowe, zamieszkuje w starym drewnianym domu, wymagającym remontu, jest właścicielką gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha i utrzymuje się z emerytury w kwocie [...]złotych netto. Na koszty utrzymania koniecznego wnioskodawczyni składają się wydatki na spłatę zaciągniętych kredytów łącznie [...] złotych zaś pozostałe [...] złotych przeznacza na wydatki na zakup żywności, leki, energię elektryczną, opał.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo
o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2017 r. poz. 1369 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA
w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353).
Druga z wymienionych sytuacji zachodzi w sprawie niniejszej. Po spłaceniu zaciągniętych przez wnioskodawczynię kredytów na poczet wydatków związanych z kosztami leczenia, zakupem żywności, środków czystości i higieny osobistej, odzieży pozostaje jej kwota [...]złotych netto. Kwota ta nie jest w stanie pokryć miesięcznych wydatków związanych z zakupem dla jednej osoby żywności, środków czystości i higieny osobistej, czy odzieży. Z tych powodów wniosek uznać należy za zasadny w całości. Ze względu jednak na to, że na mocy unormowania art. 239 § 1 pkt 1 lit.a p.p.s.a. wnioskodawczyni jest zwolniona z obowiązku ponoszenia kosztów sądowych w sprawie dotyczącej skargi na decyzję dotyczącą zasiłku celowego, zbędne jest zwalnianie jej z obowiązku ich ponoszenia. Zgodnie z art. 249a p.p.s.a. jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Z tych powodów przyznano wnioskodawczyni prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez ustanowienie adwokata i umorzono postępowanie o przyznanie prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. oraz art. 249a p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 15.07.2026. · Źródło