II SO/Lu 2/20

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Grażyna Pawlos-Janusz po rozpoznaniu w dniu 25 marca 2020 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku K. P. o wymierzenie grzywny Wójtowi Gminy za nieprzekazanie w terminie skargi do sądu p o s t a n a w i a: I. wymierzyć Wójtowi Gminy grzywnę w wysokości 100 (sto) złotych; II. zasądzić od Wójta Gminy na rzecz K. P. kwotę [...] złotych tytułem zwrotu kosztów postępowania. 4 lutego 2020 r. K. P. złożył wniosek o wymierzenie Wójtowi Gminy – na podstawie art. 55 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2019 r. poz. 2325 ze zm., dalej: p.p.s.a.) – grzywny za nieprzekazania Sądowi w terminie skargi z 20 grudnia 2019 r. na bezczynność organu w przedmiocie wydania zaświadczenia z miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla działki nr ewid.[...] w W. . W odpowiedzi na wniosek organ wniósł o jego oddalenie. Organ przyznał, że skarga wpłynęła do Urzędu Gminy W. 20 grudnia 2019 r., lecz z przyczyn organizacyjnych oraz trwającej reorganizacji w Urzędzie, nie została przekazana do konkretnego pracownika, który był kompetentny i właściwy do załatwienia tej sprawy. Powodem nieprzekazania skargi do konkretnego pracownika Urzędu Gminy W. była trwająca w Urzędzie reorganizacja związana z przeniesieniem Urzędu do tymczasowej siedziby, która obecnie znajduje się przy ul. [...] w N.. Skarga została przyjęta w Sekretariacie Urzędu Gminy W., ale z uwagi na działanie Urzędu w lokalu zastępczym i związane z tym pewne trudności organizacyjne spowodowały, że skardze nie nadano właściwego toku. Niemniej jednak, brak jest w tym zakresie jakiejkolwiek winy po stronie organu, gdyż w żadnym wypadku nie było to celowe działanie, a jedynie przeoczenie spowodowane trwającym remontem i przeprowadzką do tymczasowej siedziby Urzędu Gminy W. w N.. Organ podkreślił ponadto, że skarżący zasypuje Urząd Gminy W. wszelkimi pismami, kierowanymi za pośrednictwem Wójta Gminy do organu odwoławczego lub Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, a także skargami na działanie Wójta Gminy kierowanymi do Rady Gminy W. oraz wszelkimi innymi pismami w celu utrudnienia pracy Urzędu Gminy W.. W ocenie organ, skarżący nie jest zainteresowany rozpoznaniem jego spraw, których są setki, ale przez swoje celowe i zawinione działanie próbuje za wszelką cenę utrudnić (dezorganizować) prawidłowe funkcjonowanie organu. W takich okolicznościach wniesione przez skarżącego żądanie wymierzenia grzywny organowi jest nadużyciem przysługującego prawa do terminowego załatwienia jego sprawy, gdyż instytucja wymierzenia grzywny organowi z powodu nieprzekazania akt sprawy, stanowiąca jedną z form realizacji prawa do sądu, nie może być zastosowana na żądanie podmiotu, który ze swojego prawa czyni nienależyty użytek. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Wniosek zasługuje na uwzględnienie. W myśl art. 54 § 1 i 2 p.p.s.a. skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, organ ten zaś obowiązany jest przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od daty jej wniesienia. Stosownie do art. 55 § 1 p.p.s.a., w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, sąd – na wniosek skarżącego – może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 p.p.s.a. Zgodnie zaś z tym ostatnim przepisem, grzywnę wymierza się do wysokości dziesięciokrotnego przeciętnego wynagrodzenia miesięcznego w gospodarce narodowej w roku poprzednim, ogłaszanego przez Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego na podstawie odrębnych przepisów. Wyłączną przesłanką wymierzenia grzywny na podstawie art. 55 § 1 p.p.s.a. jest nieprzekazanie przez organ skargi sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od daty jej wniesienia. W niniejszej sprawie jest bezspornym, że skarga K. P. wpłynęła do organu w dniu 20 grudnia 2019 r. Od tej daty rozpoczął się bieg trzydziestodniowego terminu do wykonania przez organ obowiązku, o którym mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Przedmiotowa skarga wraz z odpowiedzią na skargę oraz aktami sprawy została przekazana Sądowi w dniu 24 lutego 2020 r., a zatem z uchybieniem terminu, który upłynął w dniu 20 stycznia 2020 r., to jest w dniu następującym po dniu wolnym od pracy (art. 83 § 2 p.p.s.a.). W ocenie Sądu, nie ulega wątpliwości, że uchylanie się przez organ od obowiązku przekazania Sądowi przedmiotowej skargi, uzasadnia ukaranie go grzywną z art. 55 § 1 p.p.s.a., przy czym okoliczność, iż organ przed rozpoznaniem wniosku skarżącego o wymierzenie grzywny organ obowiązek ten ostatecznie wykonał, nie oznacza, że postępowanie w sprawie tego wniosku stało się bezprzedmiotowe. Jak bowiem wskazał NSA w uchwale 7 sędziów NSA z 3 listopada 2009 r., art. 161 § 1 pkt 3 p.p.s.a. nie ma zastosowania w przypadku, gdy po wniesieniu wniosku o wymierzenie organowi grzywny w trybie art. 55 § 1 powołanej ustawy organ przekazał skargę sadowi wraz z aktami sprawy oraz odpowiedzią na skargę (sygn. akt II GPS 3/09, ONSAiWSA 2010, nr 1, poz. 2). Grzywna z art. 55 § 1 p.p.s.a. prócz funkcji dyscyplinującej spełnia również funkcję represyjną związaną z odpowiedzialnością za uniemożliwianie albo utrudnianie realizacji określonego w art. 45 ust. 1 Konstytucji prawa do rozpoznania sprawy sądowej bez nieuzasadnionej zwłoki jak i prewencyjną mającą na celu zapobieganie naruszeniom prawa w przyszłości. Odnosząc się do argumentacji organu podniesionej w odpowiedzi na skargę, podkreślić należy, że wskazane przez organ kłopoty organizacyjne, związane ze zmianą siedziby organu i reorganizacją organu, nie mogą uzasadniać uchylenia się od wypełnienia ustawowego obowiązku, o jakim mowa w art. 54 § 2 p.p.s.a. Natomiast ustalając wysokość wymierzonej grzywny, Sąd wziął pod uwagę niekwestionowany w sprawie fakt kierowania przez skarżącego do organu bardzo licznych pism, co – zdaniem organu – powoduje trudności w bieżącym rozpatrywania spraw z tych pism wynikających i dezorganizuje pracę organu. Z tych względów, Sąd orzekł o wymierzeniu grzywny w najniższej, symbolicznej wysokości. O kosztach postępowania orzeczono na podstawie art. 200 i 205 § 1 p.p.s.a.