II SO/Lu 22/16

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jacek Czaja po rozpoznaniu w dniu 14 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy z wniosku A. K. w przedmiocie wymierzenia PKS grzywny za nieprzekazanie w terminie Wojewódzkiemu Sądowi Administracyjnemu w Lublinie skargi o wymierzenie grzywny za niewykonanie wyroku w sprawie o sygn. akt II SAB/Lu 426/14 postanawia oddalić wniosek. W dniu 19 sierpnia 2016 r. A. K.(dalej także: skarżący) złożył wniosek o wymierzenie PKS (dalej także: Spółka) grzywny za nieprzekazanie Sądowi w terminie skargi z dnia 13 maja 2016 r. na bezczynność Spółki polegającą na niewykonaniu wyroku WSA w Lublinie z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II SAB/Lu 426/14. W odpowiedzi na wniosek syndyk masy upadłości Spółki wniósł o jego oddalenie, wskazując, że jest on bezzasadny. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje. W myśl art. 54 § 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2016 r. poz. 718 ze zm., dalej: "P.p.s.a.") skargę do sądu administracyjnego wnosi się za pośrednictwem organu, którego działanie, bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania jest przedmiotem skargi, organ ten zaś obowiązany jest przekazać skargę sądowi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę w terminie 30 dni od daty jej wniesienia. Trzydziestodniowy termin na wykonanie przez organ obowiązku, o którym mowa w powyższym przepisie został skrócony do 15 dni w przypadku skarg składanych w sprawach o udostępnienie informacji publicznej, zgodnie z art. 21 pkt 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz. U. z 2014 r., poz. 782 ze zm.). Stosownie do art. 55 § 1 P.p.s.a., w razie niezastosowania się do powyższego obowiązku, sąd – na wniosek skarżącego – może orzec o wymierzeniu organowi grzywny w wysokości określonej w art. 154 § 6 tej ustawy. Podkreślenia wymaga, że dla uwzględnienia wniosku o wymierzenie grzywny konieczne jest stwierdzenie, że na podmiocie, przeciwko któremu skierowany jest ten wniosek, spoczywały obowiązki wynikające z art. 55 § 1 P.p.s.a. Oceniając zasadność tego wniosku w niniejszej sprawie Sąd obowiązany jest uwzględnić to, że postanowieniem Sądu Rejonowego w Zamościu z dnia 25 września 2014 r., sygn. akt V GUp 5/13, zmieniono postanowienie tego Sądu z dnia 26 listopada 2013 r. o ogłoszeniu upadłości dłużnika z możliwością zawarcia układu na postanowienie o ogłoszeniu upadłości obejmującej likwidację majątku Spółki. W takim bowiem przypadku – jak wynika z art. 57 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 28 lutego 2003 r. Prawo upadłościowe (Dz.U. z 2015 r. poz. 233 ze zm.) – upadły jest obowiązany wskazać i wydać syndykowi cały swój majątek, a także wydać wszystkie dokumenty dotyczące jego działalności, majątku oraz rozliczeń, w szczególności księgi rachunkowe, inne ewidencje prowadzone dla celów podatkowych i korespondencję. Wykonanie tego obowiązku upadły potwierdza w formie oświadczenia na piśmie, które składa sędziemu-komisarzowi. Upadły jest obowiązany udzielać sędziemu-komisarzowi i syndykowi wszelkich potrzebnych wyjaśnień dotyczących swojego majątku. Z powyższego wynika, że obowiązek wydania majątku obejmuje wszystkie jego składniki, które znajdują się w posiadaniu dłużnika. Obowiązek z kolei wskazania majątku obejmuje wszystkie jego elementy znajdujące się w posiadaniu osób trzecich. Wydanie majątku następuje w drodze czynności faktycznych, a wskazanie majątku winno polegać na podaniu nie tylko miejsca jego położenia, ale i danych posiadacza oraz wszelkich informacji o podstawach prawnych tego posiadania. Na skutek wydania majątku syndykowi dłużnik traci prawo zarządzania majątkiem oraz korzystania z niego i rozporządzania nim (zob. P. Zimmermann, Komentarz do art. 57, w: Prawo upadłościowe. Prawo restrukturyzacyjne. Komentarz, Warszawa 2015, SIP Legalis, nb. 3-5). Z akt sprawy wynika, że wyrokiem z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II SAB/Lu 426/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie po rozpoznaniu sprawy ze skargi A. K. na bezczynność PKS , w przedmiocie udostępnienie informacji publicznej, zobowiązał tę Spółkę do załatwienia wniosku skarżącego z dnia 13 listopada 2013 r. w terminie 14 dni od daty doręczenia odpisu prawomocnego wyroku z uzasadnieniem. W skierowanej do Sądu skardze z dnia 13 maja 2016 r., złożonej za pośrednictwem Spółki, skarżący wniósł o wymierzenie jej grzywny za niewykonanie powyższego wyroku, zaś we wniosku, rozpoznawanym przez Sąd w niniejszej sprawie, zażądał wymierzenia Spółce grzywny za nieprzekazanie do Sądu w ustawowym terminie wspomnianej skargi wraz z aktami sprawy i odpowiedzią na skargę. Nie budzi wątpliwości Sądu, że wykonanie omawianego wyroku Sądu z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II SAB/Lu 426/14, wymaga posiadania dokumentacji odnoszącej się do działalności przedsiębiorstwa upadłej Spółki. Podkreślenia wymaga bowiem, że wniosek skarżącego z dnia 13 listopada 2014 r., którego dotyczył ten wyrok, zawierał żądanie udostępnienia, poprzez przesłanie tradycyjną pocztą na podany adres, informacji dotyczącej ilości osób upoważnionych do kontroli biletów oraz podania, czy kontrolerzy zatrudnieni są w Spółce, czy zadania kontroli realizuje podmiot zewnętrzny – w takim przypadku żądał podania jego nazwy i adresu, okresu na jaki zawarto umowę na usługę kontroli biletów i ogólnej informacji o zasadach wynagradzania bez podania konkretnych kwot. Nadto skarżący wnosił o przesłanie wzoru (szaty graficznej) identyfikatora upoważniającego do prowadzenia kontroli. Z powyższego wynika zatem, że informacja żądana przez skarżącego we wniosku z dnia 13 listopada 2013 r., a w konsekwencji również skarga dotycząca bezczynności w tym zakresie, odnosi się do działalności przedsiębiorstwa upadłej Spółki, co do którego zarząd Spółki utracił uprawnienie do zarządzania tą częścią majątku upadłego, jak również do dysponowania dokumentacją wchodzącą w skład przedsiębiorstwa Spółki. Oznacza to, że jedynym dysponentem materiałów, których wydania domaga się skarżący jest syndyk masy upadłości Spółki i tylko on oraz służby mu podległe mogą pozyskać wspomniane dane z zasobów przedsiębiorstwa. Tym samym jedynie temu podmiotowi może być wymierzona grzywna za niewykonanie obowiązków określonych w art. 54 § 2 P.p.s.a. Wskazać trzeba, że powyższe stanowisko Sądu uwzględnia specyfikę skutków ogłoszenia upadłości oraz uprawnień przysługujących syndykowi. Należy pamiętać, na co zwrócił uwagę Syndyk w odpowiedzi na wniosek o wymierzenie grzywny, że zgodnie z art. 144 Prawa upadłościowego, jeżeli ogłoszono upadłość obejmującą likwidację majątku upadłego, postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości mogą być wszczęte i dalej prowadzone tylko przez syndyka lub przeciwko niemu. Zdaniem Sądu, istotnym argumentem wzmacniającym przyjęte przez Sąd stanowisko jest wynik sięgnięcia do wykładni funkcjonalnej cytowanego przepisu art. 144 Prawa upadłościowego. Niewątpliwie bowiem tylko wskazanie syndyka jako uprawnionego i zobowiązanego do załatwienia wniosku o udostępnienie informacji publicznej, a co za tym idzie – do przekazania Sądowi skargi na bezczynność w tym zakresie (wraz z odpowiedzią na skargę i aktami sprawy), umożliwia zrealizowanie konstytucyjnego prawa do informacji publicznej, w konkretnych okolicznościach rozpoznawanej sprawy. Oczekiwanie zaś, że prawo to mogłoby zostać zrealizowane przez zarząd upadłej Spółki, nie dysponujący przecież prawem zarządzania majątkiem, korzystania z niego i rozporządzania nim możliwością, co obejmuje – ze swej istoty – dostęp do danych przedsiębiorstwa upadłej Spółki, w tym dokumentacji żądanej we wniosku skarżącego o udzielenie informacji publicznej, czyniłoby dostęp do informacji publicznej iluzorycznym. Wskazać należy, że Sądowi znane jest stanowisko wyrażone w orzecznictwie sądów administracyjnych, zgodnie pomimo ogłoszenia upadłości upadły nie traci bytu prawnego na gruncie prawa podatkowego, lecz nadal jest podmiotem praw i obowiązków materialnoprawnych oraz posiada przymiot strony w postępowaniu podatkowym (zob. m.in. wyrok WSA w Warszawie z dnia 22 września 2009 r., sygn. akt III SA/Wa 521/09, Legalis). Trzeba mieć jednak na względzie, że stanowisko to nie może być w sposób automatyczny przenoszone na grunt sprawy niniejszej, gdyż nie uwzględnia ono specyfiki spraw dotyczących udostępnienia informacji publicznej. Jedynie syndyk masy upadłości posiada niezbędne ku temu instrumenty, by zgodnie z regułami opisanymi w ustawie z dnia 6 września 2001 r. o dostępie do informacji publicznej (Dz.U. z 2015 r. poz. 2058 ze zm.) udostępnić dane wynikające z dokumentacji, stanowiącej przecież immanentną część majątku upadłej Spółki, z tej racji, że dotyczy ona działalności prowadzonej w przeszłości przez Spółkę. W świetle bowiem art. 4 ust. 1 pkt 5 powołanej ustaw, obowiązanym do udostępniania informacji publicznej jest podmiot reprezentujący osobę prawną, w której Skarb Państwa, jednostki samorządu terytorialnego lub samorządu gospodarczego albo zawodowego mają pozycję dominującą w rozumieniu przepisów o ochronie konkurencji i konsumentów. Oczywistym jest zaś, jak wskazano wyżej, że podmiotem reprezentującym upadłą Spółkę jest jej syndyk i wyłącznie przeciwko niemu mogą się toczyć postępowania sądowe i administracyjne dotyczące masy upadłości Spółki. To oznacza, że po wydaniu wyroku Sądu z dnia 4 lutego 2015 r., sygn. akt II SAB/Lu 426/14, doszło do doszło zmiany istotnych okoliczności stanu faktycznego sprawy, skutkującej koniecznością oddalenia wniosku rozpoznawanego w sprawie niniejszej. Wniosek ten nie został bowiem skierowany przeciwko podmiotowi, na którym ciążą obowiązki opisane w art. 54 § 2 P.p.s.a. Z tych wszystkich względów, wobec braku podstaw do uwzględnienia wniosku, Sąd działając na podstawie wskazanych przepisów, orzekł jak w sentencji postanowienia.