II SO/Lu 28/18
PostanowienieWSA w Lublinie2018-09-10
Skład orzekający: Starszy referendarz sądowy Jarosław Harczuk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy wnioskodawca, będący właścicielem gospodarstwa rolnego i utrzymujący się z jego uprawy oraz świadczenia wychowawczego, wykazał przesłanki do przyznania mu prawa pomocy w zakresie całkowitym (zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego) czy jedynie w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych)?Ratio decidendi
Wnioskodawca nie wykazał, aby był osobą rzeczywiście ubogą, której dochody nie pozwalają na pokrycie najistotniejszych potrzeb życiowych, co uniemożliwia przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym. Jednakże, biorąc pod uwagę wysokość dochodów, koszty utrzymania koniecznego oraz potencjalne koszty sądowe, przyznano mu prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych, ponieważ ich poniesienie spowodowałoby uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Odmówiono ustanowienia radcy prawnego, gdyż pozostałe środki finansowe pozwoliły na pokrycie minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego z wyboru.Stan faktyczny
Wnioskodawca J. W. złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego przed wniesieniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego. Uzasadnił wniosek trudną sytuacją materialną, utrzymując się z gospodarstwa rolnego i świadczenia wychowawczego, przy jednoczesnych wysokich kosztach utrzymania rodziny. Wnioskodawca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha przeliczeniowych, a jego miesięczny dochód z tego tytułu wynosi [...] złotych. Wartość domu, w którym mieszka z rodziną, wynosi [...] złotych, a rodzice ponoszą koszty gazu.Rozstrzygnięcie
Przyznano J. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie (ustanowienia radcy prawnego).Pełny tekst orzeczenia
Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 10 września 2018 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego przed wniesieniem skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., Nr [...] p o s t a n a w i a I. przyznać J. W. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych; II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
Wnioskodawca na druk PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z żoną i dwojgiem małoletnich dzieci, z którymi utrzymuje się z uprawy gospodarstwa rolnego przynoszącego miesięczny dochód w kwocie [...]złotych netto oraz świadczenia wychowawczego. Na koszty utrzymania koniecznego wnioskodawcy składają się wydatki na media – [...] złotych, gaz – [...] złotych oraz żywność [...] złotych. Wnioskodawca podkreślił, że wraz z rodziną żyje skromnie, żona nie pracuje.
W piśmie z dnia 7 sierpnia 2018 r. wnioskodawca podkreślił, że aby ponosić koszty utrzymania zmuszony jest korzystać ze wsparcia finansowego rodziny i znajomych.
W piśmie z dnia 4 września 2018 r. wnioskodawca oświadczył, że świadczenie wychowawcze otrzymuje zarówno na syna jak i córkę, wraz z rodziną zamieszkuje w domu należącym do jego rodziców, w którym poza nim i jego rodziną zamieszkuje ojciec i matka. Rodzice wnioskodawcy ponoszą koszty zużycia gazu. Wartość domu wynosi [...] złotych. Ojciec wnioskodawcy ma orzeczony znaczny stopień niepełnosprawności. Z dołączonego do pisma zaświadczenia z Urzędu Gminy K. wynika, że wnioskodawca jest właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha to jest [...] ha przeliczeniowych.
Starszy referendarz sądowy stwierdził, że:
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 1 i 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r. poz. 1302, zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1) zaś w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjmuje się, że możliwości poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania nie mają osoby rzeczywiście ubogie, które ze względu na okoliczności życiowe pozbawione są środków do życia (por. postanowienie NSA z dnia 18 marca 2011 r., sygn. akt I OZ 162/11 – Lex nr 786724) bądź osoby posiadające dochody, które nie są w stanie pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym (por. postanowienie WSA w Lublinie z dnia 14 lipca 2010 r., sygn. akt I SA/Lu 152/10 – Lex nr 784353). Ustalenie wystąpienia przesłanki uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym wymaga natomiast porównania aktualnych możliwości finansowych strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy do wysokości kosztów, które musi ponieść w toku postępowania, przy uwzględnieniu wysokości stałych kosztów utrzymania koniecznego. Pozostające po poniesieniu kosztów postępowania środki finansowe muszą bowiem umożliwić pokrycie wydatków związanych z kosztami utrzymania koniecznego strony wnoszącej o przyznanie prawa pomocy i jego rodziny. Przenosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, że wnioskodawca nie wykazał, aby był osobą ubogą, nie mającą środków do życia bądź, aby jego dochody nie pozwalały pokryć wydatków związanych z najistotniejszymi potrzebami życiowym. Skarżący jest bowiem właścicielem gospodarstwa rolnego o powierzchni [...] ha fizycznych, to jest [...] ha przeliczeniowych. Stosownie do obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 22 września 2017 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidulanych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2016 r. (M.P. z 2017 r., poz. 884) dochód wynosi z 1 ha przeliczeniowego 2577 złotych. Zatem roczny dochód wnioskodawcy z uprawy gospodarstwa rolnego wynosi [...] złotych, co daje miesięczny dochód w wysokości [...] złotych. Wnioskodawca wykazał, że jego stałe koszty utrzymania koniecznego wynoszą [...] złotych (koszty mediów i żywności). Dochody wnioskodawcy pokrywają zatem wydatki związane z kosztami utrzymania koniecznego. Skoro więc wnioskodawca wraz z rodziną mają zapewnione potrzeby mieszkaniowe a jego dochody pokrywają wydatki związane z kosztami utrzymania koniecznego brak jest przesłanek uzasadniających przyznanie prawa pomoc w zakresie całkowitym.
W ocenie referendarza sądowego wnioskodawca wykazał, że bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych niniejszego postępowania. Koszty te prócz wpisu sądowego od wniesionej skargi wynoszącego 500 złotych oraz wpisu sądowego od ewentualnej skargi kasacyjnej wynoszącego 250 złotych każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 złotych. Po poniesieniu wykazanych przez wnioskodawcę miesięcznych kosztów utrzymania koniecznego z dochodów gospodarstwa domowego pozostaje kwota [...]złotych. Mając na uwadze wysokość tej kwoty oraz to, że prócz wykazanych kosztów utrzymania koniecznego wnioskodawca ponosić musi także inne koszty tego rodzaju takie jak koszty zakupu środków czystości i higieny osobistej oraz koszty zakupu odzieży jak i to, iż w toku postępowania niektóre koszty sądowe mogą występować kilkakrotnie, uwzględniając jednocześnie wysokość kosztów sądowych stwierdzić należy, iż ich poniesienie spowoduje uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego dla wnioskodawcy i jego rodziny. Skutku takiego nie spowoduje zaś poniesienie przez wnioskodawcę minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego z wyboru. Wyniesie ono w niniejszej sprawie, ze względu na przedmiot zaskarżenia 480 złotych (§14 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych - tekst jednolity: Dz.U. z 2018 r., poz. 265). Zatem kwota pozostająca w gospodarstwie domowym wnioskodawcy pozwoli na poniesienie minimalnego wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego z wyboru nie powodując przy tym uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego.
Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 13.07.2026. · Źródło