II SO/Lu 3/07

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie: Przewodniczący: Sędzia NSA Leszek Leszczyński (spr.) Sędziowie: Sędzia NSA Witold Falczyński Sędzia NSA Maciej Kierek po rozpoznaniu w dniu 19 lutego 2007 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi M. K. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..]., Nr [..], sygn. akt II SA/Rz 602/06; w przedmiocie wniosku M. K. o wyłączenie sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w sprawie dotyczącej umorzenia postępowania w sprawie budowy budynku mieszkalnego postanawia I. wyłączyć sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w osobach: sędzi NSA M. Z.–K., sędzi NSA A. L., sędziego NSA S. Ś. oraz sędzi WSA B.S.–P. od rozpoznania sprawy; II. w pozostałym zakresie wniosek oddalić. We wniosku datowanym na dzień 26 lipca 2006 r., uzupełnionym pismem z dnia 27 września 2006 r. (data stempla pocztowego), M. K. wniosła o wyłączenie całego Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego od rozpoznania sprawy ze skargi na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Budowlanego z dnia [..]. nr [..], bez wskazania konkretnych sędziów tego Sądu. Wniosek M. K. potraktowany został jako wniosek o wyłączenie wszystkich sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego i przedstawiony Naczelnemu Sądowi Administracyjnemu do wyznaczenia sądu właściwego do rozpoznania tego wniosku. Postanowieniem z dnia 12 stycznia 2007 r., sygn. akt II OW 1/07 Naczelny Sąd Administracyjny do rozpoznania niniejszego wniosku wyznaczył Wojewódzki Sąd Administracyjny . Sędziowie Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego złożyli pisemne oświadczenia w sprawie okoliczności, które mogłyby wywołać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności każdego z nich w przedmiotowej sprawie. Troje sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w osobach: sędzi NSA M. Z–K., sędzi NSA A. L. i sędziego NSA S. Ś. wniosło o wyłączenie ich od rozpoznania niniejszej sprawy. Sędzia NSA M. Z.–K. jako podstawę żądania wskazała osobistą znajomość z uczestniczką postępowania M. G. z tytułu wieloletniej współpracy w Okręgu Sądu Wojewódzkiego , sędzia NSA A. L. oświadczyła, iż zna uczestniczkę postępowania M. G. z racji swej pracy w Prokuraturze Wojewódzkiej . oraz że pozostawała z uczestniczką w bliskich kontaktach koleżeńskich podczas studiów na Uniwersytecie , zaś sędzia NSA S. Ś. powołał się na znajomość z uczestniczką M. G. z racji swej pracy w Sądzie Okręgowym . Sędzia WSA B. S.–P. oświadczyła, że pomiędzy nią a skarżącą M. K. zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do bezstronności. Każdy z pozostałych sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie oświadczył, iż między nim a którąkolwiek ze stron nie zachodzi stosunek, o którym mowa w art. 19 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), a zatem stosunek tego rodzaju, że mógłby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w niniejszej sprawie (k. 41 – 43, k. 45 – 50, k. 53 – 56, k. 58 – 59 sygn. akt II SA/Rz 602/06). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Uregulowana przepisami art. 18 – 23 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.) dalej p.p.s.a., instytucja wyłączenia sędziego wzmacnia zasadę bezstronności i stanowi jeden z istotnych elementów niezawisłości sędziów. Z jednej bowiem strony zapewnia obiektywizm orzekania oraz utwierdza społeczne zaufanie do sądu, z drugiej natomiast zwalnia sędziego od rozwiązywania trudnych i często nieuniknionych konfliktów sumienia. Możliwość wyłączenia sędziego może być uzasadniona dwiema grupami przyczyn: przesłankami skutkującymi wyłączenie sędziego z mocy ustawy oraz przesłankami uzasadniającymi wyłączenie sędziego na wniosek. W myśl art. 18 § 1 p.p.s.a., sędzia jest wyłączony z mocy samej ustawy w sprawach: 1) w których jest stroną lub pozostaje z jedną z nich w takim stosunku prawnym, że wynik sprawy oddziałuje na jego prawa lub obowiązki; 2) swojego małżonka, krewnych lub powinowatych w linii prostej, krewnych bocznych do czwartego stopnia i powinowatych bocznych do drugiego stopnia; 3) osób związanych z nim z tytułu przysposobienia, opieki lub kurateli; 4) w których był lub jest jeszcze pełnomocnikiem jednej ze stron; 5) w których świadczył usługi prawne na rzecz jednej ze stron lub jakiekolwiek inne usługi związane ze sprawą; 6) w których brał udział w wydaniu zaskarżonego orzeczenia, jak też w sprawach o ważność aktu prawnego z jego udziałem sporządzonego lub przez niego rozpoznanego oraz w sprawach, w których występował jako prokurator; 7) w których brał udział w rozstrzyganiu sprawy w organach administracji publicznej. Natomiast, stosownie do art. 19 p.p.s.a., niezależnie od przyczyn wymienionych w art. 18 p.p.s.a., sąd wyłącza sędziego na jego żądanie lub na wniosek strony, jeżeli istnieje okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do jego bezstronności w danej sprawie. Art. 19 p.p.s.a. obejmuje tylko te sytuacje, w których przyczyną braku bezstronności jest stosunek osobisty sędziego ze stroną lub z jej przedstawicielem. Stosunek osobisty, o którym mowa w art. 19 p.p.s.a., jest najczęściej stosunkiem emocjonalnym (przyjaźń, niechęć); może być także stosunkiem natury gospodarczej. Może on również być spowodowany zależnością służbową, jednakże zależności tej nie należy traktować jako przyczyny, która z reguły uzasadnia wyłączenie sędziego. Biorąc pod uwagę oświadczenia sędziów NSA: M. Z. – K., A. L. i S. Ś., którzy wnieśli o wyłączenie ich od rozpoznania niniejszej sprawy, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie stanął na stanowisku, iż stosunek koleżeństwa, który łączył wymienionych sędziów z uczestniczką postępowania M. G. stanowi okoliczność tego rodzaju, że mogłaby wywołać uzasadnioną wątpliwość co do ich bezstronności w niniejszej sprawie. W związku z powyższym, na podstawie art. 19 p.p.s.a., wyłączył sędziów na ich żądanie od rozpoznania przedmiotowej sprawy. Podstawę wyłączenia sędzi WSA B. S. – P. stanowi złożone przez nią oświadczenie, z którego wynika, że pomiędzy nią a skarżącą zachodzi stosunek osobisty tego rodzaju, że mógłby wywołać wątpliwości co do jej bezstronności. W ocenie Sądu oświadczenie to uzasadnia wyłączenie od rozpoznawania sprawy. Za niezasadny należało uznać wniosek M. K. w pozostałym zakresie, tj. odnośnie wyłączenia pozostałych sędziów Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego. Ze złożonych przez tych Sędziów oświadczeń jednoznacznie wynika, iż między żadnym z nich a którąkolwiek ze stron nie zachodzi taki stosunek osobisty natury emocjonalnej lub gospodarczej, który mógłby wywoływać uzasadnione wątpliwości co do bezstronności któregokolwiek z nich w niniejszej sprawie w rozumieniu art. 19 p.p.s.a. Mając na uwadze powyższe, Sąd orzekł jak w postanowieniu.