II SPP/Lu 189/24

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Jerzy Parchomiuk po rozpoznaniu w dniu 18 września 2024 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi Z. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej w sprawie odwołania od decyzji w przedmiocie warunków zabudowy - w zakresie wniosku skarżącej o przyznanie prawa pomocy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z 30 lipca 2024 r., Z. P. zwróciła się do Sądu "o podjęcie skargi" dotyczącej czynności prowadzonych przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej, "na skutek decyzji kasacyjnej tego organu". Na wezwanie Sądu dotyczące wyjaśnienia charakteru pisma i istoty zawartych w nim żądań, skarżąca złożyła pismo z 7 sierpnia 2024 r. Z treści pisma wynika, że skarżąca zarzuca organowi przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawie dotyczącej ustalenia warunków zabudowy dla inwestycji polegającej na budowie zbiornika wodnego na działkach nr ew. [...] i [...], obręb B., gm. M. P.. Do pisma skarżąca dołączyła decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w Białej Podlaskiej z 27 lutego 2024 r. uchylającą decyzję Wójta Gminy M. P. z 31 października 2023 r. Pismo skarżącej zostało zakwalifikowane jako skarga na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Kolegium w ww. sprawie (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału z 12 sierpnia 2024 r. w sprawie II SAB/Lu 126/24). Jednocześnie, w ww. piśmie z 7 sierpnia 2024 r. skarżąca wniosła o "sporządzenie nowej skargi, przy pomocy prawnej, dotyczącej przewlekłego prowadzenia postępowania przez Kolegium". Pismo zostało zakwalifikowane jako wniosek o przyznanie prawa pomocy. Postanowieniem z 18 kwietnia 2024 r. w sprawie o sygn. II SAB/Lu 126/24, Sąd odrzucił skargę. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. W świetle art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2024 r., poz. 935, ze zm.; dalej jako: p.p.s.a.), prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności jej skargi. Innymi słowy – nawet jeśli zachodzą przesłanki związane z trudną sytuacją materialną strony, określone w art. 246 p.p.s.a., oczywista bezzasadność skargi wyłącza możliwość przyznania stronie prawa pomocy. Odmowa przyznania prawa pomocy z powodu oczywistej bezzasadności skargi należy do wyłącznej kompetencji sądu, rozstrzygnięcia takiego nie może wydać referendarz sądowy (art. 258 § 2 pkt 4 p.p.s.a.). Skarga Z. P. wniesiona w rozpoznawanej sprawie spełnia kryteria skargi oczywiście bezzasadnej w rozumieniu art. 247 p.p.s.a., co wyklucza możliwość uwzględnienia wniosku strony o przyznanie w postępowaniu zainicjowanym tą skargą prawa pomocy, jednocześnie uzasadniając rozpoznanie przedmiotowego wniosku przez Sąd. W kwestii interpretacji terminu "oczywistej bezzasadności skargi" w rozumieniu art. 247 p.p.s.a., w orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że chodzi o sytuacje, gdy bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że skarga nie może być uwzględniona. Taki przypadek zachodzi zwłaszcza w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. M. Niezgódka-Medek [w:] B. Dauter, B. Gruszczyński, A. Kabat, M. Niezgódka-Medek, Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, 8 wyd., Warszawa 2020, s. 850-851 i powoływane tam orzecznictwo). Z taką sytuacją mamy do czynienia w rozpoznawanej sprawie, albowiem skarga Z. P. na przewlekłe prowadzenie postępowania przez Samorządowe Kolegium Odwoławcze w Białej Podlaskiej w sprawie odwołania od decyzji w przedmiocie warunków zabudowy podlegała odrzuceniu z powodu niewyczerpania obligatoryjnego trybu wniesienia ponaglenia przed wniesieniem skargi do sądu administracyjnego. Jak wyjaśniono skarżącej w uzasadnieniu postanowienia z 18 września 2024 r. o odrzuceniu skargi w sprawie II SAB/Lu 126/24, wymóg wniesienia ponaglenia przed wniesieniem skargi na bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania wynika z art. 53 § 2b p.p.s.a. w zw. z art. 27 § 1 pkt 1 i § 3 k.p.a. Bezsprzecznie, w rozpoznawanej sprawie skarżąca nie poprzedziła skargi do sądu ponagleniem wniesionym do Samorządowego Kolegium Odwoławczego, co skutkowało koniecznością odrzucenia skargi na przewlekłe prowadzenie postępowania, jako niedopuszczalnej, na podstawie art. 58 § 1 pkt 6 p.p.s.a. Dodatkowo, w wyżej wspomnianym uzasadnieniu postanowienia odrzucającego skargę, Sąd wyjaśnił skarżącej, że w dacie wniesienia skargi z 30 lipca 2024 r. na przewlekłe prowadzenie postępowania, przed Samorządowym Kolegium Odwoławczym w Białej Podlaskiej nie toczyło się już żadne postępowanie. Już w marcu 2024 r. Kolegium zwróciło akta do organu I instancji, w związku z tym, że uprawomocniła się decyzja kasacyjna Kolegium z 27 lutego 2024 r. Prawidłowo również Kolegium przekazało pismo skarżącej z 11 marca 2024 r. do organu I instancji, gdyż pismo to zostało złożone do Kolegium już po doręczeniu ostatecznej decyzji z 27 lutego 2024 r. i po zakończeniu postępowania odwoławczego przed Kolegium. Organem właściwym do rozważenia argumentów podniesionych w piśmie skarżącej był już w tym momencie Wójt Gminy M. P., zobowiązany do ponownego rozpatrzenia sprawy, na skutek decyzji kasacyjnej Kolegium. Aktualnie, po przekazaniu akt do organu I instancji, skarżąca ma prawo kwestionować bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania przez Wójta Gminy M. P.. Adresatem skargi czy ponaglenia nie może być Kolegium przed którym nie toczą się aktualnie żadne czynności, w związku z zakończeniem postępowania odwoławczego od decyzji z 31 października 2023 r. Zaistnienie tak oczywistych przesłanek do odrzucenia skargi, spełnia kryteria uznania skargi za oczywiście bezzasadną w rozumieniu art. 247 p.p.s.a., prowadząc do odmowy przyznania prawa pomocy bez badania wniosku w zakresie sytuacji materialnej, rodzinnej i zdrowotnej skarżącej (jednocześnie bez wzywania do przedkładania formularza PPF, gdyż wezwanie w tym przedmiocie jest niecelowe, z uwagi na niemożliwość merytorycznego rozpatrzenia wniosku o przyznanie prawa pomocy, w perspektywie przesłanek z art. 246 § 1 p.p.s.a.). Z tych względów orzeczono, jak w sentencji postanowienia.