III SA/Lu 100/15

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 19 marca 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. E. D. T. spółka jawna z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. E. D. T. spółka jawna z siedzibą w W. na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków wynikających z umowy o dofinansowanie realizacji projektu postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W piśmie z dnia 22 grudnia 2014 r., złożonym równocześnie ze skargą K. E. D. T. spółka jawna (dawniej D.T. G. S. D. T. Sp.J.) zwróciła się z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych. Do wniosku strona dołączyła dwa wypełnione urzędowe formularze wniosku o przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej. W dniu 3 lutego 2015 r. wezwano skarżącą spółkę do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPPr oraz do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. W zakreślonym terminie strona nadesłała wypełniony urzędowy formularz oraz dodatkowe dokumenty. W uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy złożonego na urzędowym formularzu PPPr, skarżąca spółka podniosła, że ze względu na bezprawne działania [...] Agencji Wspierania Przedsiębiorczości firma została doprowadzona do stanu upadłości. Podnoszone w uzasadnieniu zarzuty dotyczą głównie działań podejmowanych przez Agencję, która zdaniem strony działa na niekorzyść firmy przez co firma utraciła płynność finansową, doszło do zwolnienia się kluczowych pracowników firmy, a tym samym nie było możliwe dalsze prowadzenie działalności gospodarczej. W dalszej części wniosku strona wykazała, że wartość środków trwałych za ostatni rok wynosi [...] zł oraz że za ostatni rok obrotowy według bilansu spółka poniosła stratę w kwocie [...] zł. Strona oświadczyła, że posiada trzy rachunki bankowe, z czego na jednym z nich stan konta wynosi [...] zł, na drugim [...] zł, zaś na trzecim widnieje saldo ujemne [...] zł). Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a., osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Oceniając wniosek skarżącej spółki pod kątem spełnienia przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 podnieść przede wszystkim należy, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących sytuacji majątkowej i finansowej strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś spółki ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swej aktualnej, szeroko pojętej sytuacji gospodarczej. Ocena możliwości poniesienia przez stronę kosztów sądowych jest uzależniona od tego, co zostanie przez stronę wykazane, stosownie bowiem do art. 252 § 1 p.p.s.a., wniosek o przyznanie prawa pomocy powinien zawierać oświadczenie strony obejmujące dokładne dane o stanie majątkowym i dochodach. W sytuacji, gdy w/w oświadczenie jest niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów (art. 255 p.p.s.a.). Na podstawie złożonego wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych przez stronę dokumentów stwierdzić należy, że skarżąca spółka nie wykazała spełnienia przesłanek z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. Przede wszystkim nie można zgodzić się z twierdzeniem strony, że spółka znajduje się w stanie upadłości, nie potwierdza tego bowiem informacja z Rejestru Przedsiębiorców Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 19 lutego 2015 r. (k.137-140 akt sądowych). W dziale 6 rejestru nie ma wpisu dotyczącego wszczęcia postępowania upadłościowego w stosunku do spółki, jak też wpisów dotyczących postępowania likwidacyjnego, układowego, naprawczego, bądź informacji o rozwiązaniu, unieważnieniu bądź przekształceniu spółki, które by świadczyły, że spółka w dotychczasowym kształcie przestała istnieć. Informacja z Krajowego Rejestru Sądowego potwierdza natomiast, że z dniem [...] r. spółka zawiesiła wykonywanie działalności gospodarczej, co oczywiście nie jest równoznaczne z upadłością. Przedstawiona przez stronę sytuacja majątkowa i finansowa spółki, nie daje podstaw do uznania, że zostały spełnione przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Aczkolwiek działalność gospodarcza spółki jest zawieszona, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że strona nie posiada dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów sądowych, do których na obecnym etapie postępowania należy wpis sądowy od skargi. Pojęcie "dostatecznych środków" nie może być ograniczone wyłącznie do środków pieniężnych. Mimo, że skarżąca spółka posiada niewielkie środki pieniężne na rachunku bankowym ([...] zł), to należy wskazać, że w jej posiadaniu znajduje się znaczny majątek, gdzie wysokość aktywów trwałych wynosi [...] zł, w tym rzeczowych aktywów trwałych [...] zł, a aktywów obrotowych [...] zł (wg. bilansu za 2013 r.). Powyższe przeczy oświadczeniu skarżącej spółki zawartym w urzędowym formularzu, gdzie wskazano, że jedynym majątkiem spółki są środki trwałe (części [...]), których wartość według bilansu za ostatni rok wynosi [...] zł. Z przedłożonego bilansu za 2013 r. można odczytać, że kwota [...] zł jest wymieniona w części dotyczącej aktywów obrotowych (zapasy), jednakże nie są to jedyne aktywa spółki. Z kolei z rachunku zysków i strat za 2013 r. wynika, że w poprzednim roku obrotowym przychody netto ze sprzedaży i zrównane z nimi wyniosły [...] zł a zysk [...] zł. Podnieść należy, że podmioty uczestniczące w obrocie gospodarczym powinny planować swoje wydatki z uwzględnieniem ewentualnej konieczności ochrony swoich praw przed sądem i przeznaczać w budżecie pewną kwotę na ewentualne procesy sądowe. Skarżąca spółka biorąc pod uwagę wyniki finansowe z lat ubiegłych (udokumentowane m.in. w aktach administracyjnych), miała taką możliwość. Podkreślenia wymaga, że zgodnie z art. 199 p.p.s.a., strony ponoszą koszty postępowania związane ze swoim udziałem w sprawie, chyba że przepis szczególny stanowi inaczej. Obowiązek stron ponoszenia kosztów postępowania związanych ze swoim udziałem w sprawie dotyczy również podmiotów prowadzących działalność gospodarczą. Podmiot taki powinien partycypować w kosztach postępowania, jeżeli posiada jakiekolwiek środki majątkowe, czy dochody (por. postanowienie NSA z 19 listopada 2004 r. sygn. FZ 463/04, postanowienie WSA w Gliwicach z 14 lipca 2008 r. sygn. I SA/GI 219/08 Legalis ). Okoliczność, że działalność skarżącej spółki została zawieszona, nie może przemawiać za uwzględnieniem wniosku w sytuacji, gdy spółka dysponuje odpowiednim majątkiem, wielokrotnie przekraczającym wysokość wpisu od wniesionej skargi w sprawie niniejszej (por. postanowienie referendarza sądowego WSA w Warszawie z 6 lutego 2008 r. III SA/Wa 2093/97; postanowienie NSA z 24 czerwca 2008 r. I FZ 260/08, Legalis). W świetle ugruntowanej linii orzecznictwa sądowoadministracyjnego, przyznanie stronie wnioskującej o prawo pomocy powinno mieć miejsce tylko w sytuacjach, w których zdobycie środków na sfinansowanie w postępowaniu sądowoadministracyjnym jest rzeczywiście obiektywnie niemożliwe (por. postanowienie NSA z 6 października 2004, GZ 61/04 http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/). Taka sytuacja nie zachodzi w niniejszej sprawie. Chociaż bowiem spółka nie prowadzi czynnej działalności gospodarczej i nie osiąga z tego tytułu dochodów, to jednak wielkość posiadanego majątku świadczy o tym, że jest w stanie wygospodarować środki na poniesienie wymaganych kosztów sądowych. W ocenie referendarza fakt zaprzestania prowadzenia przez spółkę działalności gospodarczej, nie jest równoznaczny z brakiem środków finansowych na opłacenie kosztów sądowych. Samo porównanie wielkości obrotów ([...] zł) i zysku za poprzedni rok obrotowy ([...] zł) do kosztów wpisu sądowego tej sprawy (stanowiącego, stosownie do § 1 pkt 4 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz.U. Nr 221, poz. 2193/ - 1% podanej wartości przedmiotu zaskarżenia) prowadzi do wniosku, że brak jest racjonalnego uzasadnienia do przerzucenia ciężaru tych kosztów na pozostałych obywateli poprzez pokrycie ich ze środków publicznych. W ocenie referendarza skarżąca spółka ma możność pozyskania środków na pokrycie kosztów sądowych bądź z aktywów obrotowych czy też przez efektywne wykorzystanie posiadanych aktywów trwałych. Zaznaczyć należy, że z dodatkowych, przedstawionych przez spółkę na wezwanie dokumentów nie wynika, aby spółka posiadała zobowiązania zabezpieczone na majątku spółki, wobec czego nie znajduje potwierdzenia zaprezentowane we wniosku o przyznanie prawa pomocy stanowisko strony o braku możliwości sprzedaży środków trwałych. Odnosząc się do argumentu spółki o poniesieniu w 2013 r. straty z prowadzonej działalności gospodarczej ([...] zł), to nie można na tej podstawie uznać, że strona nie posiada dostatecznych środków na poniesienie kosztów sądowych. Strata finansowa jako ujemny wynik bilansu przychodu i kosztów nie jest okolicznością tożsamą z brakiem środków finansowych. Strata z działalności gospodarczej jest bowiem pojęciem wytworzonym na potrzeby rozliczeń podatkowych i skutkuje jedynie brakiem dochodu do opodatkowania (por. postanowienie NSA z 22 marca 2011 r. II GZ 112/11 Lex nr 783893). Dlatego też nie można tylko na tej podstawie oceniać realnych korzyści ekonomicznych z prowadzenia działalności gospodarczej. Skarżąca spółka nie wykazała zatem, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania, wobec czego brak jest podstaw do uznania, że została spełniona przesłanka z art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a, warunkująca przyznanie prawa pomocy w częściowym zakresie. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.