III SA/Lu 100/15

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. Spółka jawna z siedzibą w W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi K. Spółka jawna z siedzibą w W. na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków wynikających z umowy o dofinansowanie realizacji projektu postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W piśmie sporządzonym dnia 26 września 2016 r. skarżąca spółka wniosła o przyznanie pomocy prawnej w postaci przyznania "obrońcy z urzędu". W uzasadnieniu wniosku strona podała, że umowa z dotychczas prowadzącym sprawę radcą prawnym została rozwiązana z uwagi na brak środków finansowych na jego opłacenie. W ocenie strony sytuacja finansowa spółki uległa pogorszeniu, spółka nie podjęła działalności gospodarczej, a środki trwałe będące w posiadaniu spółki w dalszym ciągu podlegają zajęciu komorniczemu. Ze względu na stopień skomplikowania sprawy, jak i ilość materiału dowodowego oraz termin do wniesienia skargi kasacyjnej strona wniosła o przyznanie pełnomocnika w osobie radcy prawnego J. L., który reprezentował ją w postępowaniu przed sądem I instancji. Do pisma strona dołączyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPPr, rozwiązanie umowy reprezentacji ze wskazanym wyżej pełnomocnikiem oraz wyciąg z rachunku bankowego za sierpień 2016 r. W urzędowym formularzu PPPr strona zaznaczyła, że domaga się ustanowienia jednocześnie radcy prawnego i adwokata, jednakże biorąc pod uwagę treść pisma z dnia 26 września 2016 r. referendarz uznał, że żądanie spółki w istocie dotyczy przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego J. L. Uzasadniając wniosek złożony na urzędowym formularzu strona podniosła, że ze względu na bezprawne działania [...] Agencji Wspierania Przedsiębiorczości firma została doprowadzona do stanu upadłości. Na skutek działań podejmowanych przez Agencję, doszło do zwolnienia się kluczowych pracowników firmy i utraty płynności finansowej, a tym samym nie było możliwe dalsze prowadzenie działalności gospodarczej. Jedna ze wspólniczek firmy A. T. aktualnie została zmuszona do pracy na etacie handlowca za wynagrodzeniem [...] zł netto, z czego utrzymuje dwoje dzieci w wieku [...] i [...] lat. Mieszka u rodziców, którzy ponoszą koszty mieszkania i jej utrzymania, mimo że utrzymują się ze skromnej emerytury. Druga ze wspólniczek D. T. utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł z czego ok. [...] zł jest potrącane przez komornika. W związku z zaistniałą sytuacją przeprowadziła się na wieś do rodziców, a środki do życia otrzymuje od [...]-letniej matki. W dalszej części wniosku spółka wykazała, że wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi [...] zł oraz że w ostatnim roku obrotowym spółka nie prowadziła działalności gospodarczej. Spółka wskazała, że na posiadanym rachunku bankowym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku widniało saldo ujemne [...] zł). Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Na wstępie wskazać należy, że spółka postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 maja 2015 r. uzyskała prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Obecnie spółka ubiega się o ustanowienie radcy prawnego. Stosownie do art. 245 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.) p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie całkowitym obejmuje zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego, rzecznika patentowego. Zatem w stosunku do strony która uprzednio została zwolniona od kosztów sądowych, a obecnie ubiega się o ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, należy zastosować przepis art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. odnoszący się do przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie. Zgodnie z powołanym unormowaniem osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Oceniając wniosek skarżącej spółki pod kątem spełnienia przesłanek z art. 246 § 2 pkt 1 podnieść należy, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, ciąży na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. W orzecznictwie utrwalony jest pogląd, że osoba prawna, bądź jednostka organizacyjna nieposiadająca osobowości prawnej, powinna partycypować w kosztach wszczętego postępowania sądowoadministracyjnego jeśli posiada jakiekolwiek środki majątkowe (por. postanowienie NSA z 15 marca 2012 r. , sygn. akt II GZ 89/12, postanowienie WSA w Warszawie z dnia 17 listopada 2014 r., sygn. akt V SA/Wa 482/14 http:/orzeczenia.nsa.gov.pl/; postanowienie WSA w Gliwicach z 14 lipca 2008 r. sygn. I SA/GI 219/08 Legalis). Aczkolwiek działalność gospodarcza spółki jest zawieszona, to brak jest podstaw do stwierdzenia, że strona nie posiada żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. Należy wskazać, że w posiadaniu spółki znajduje się znaczny majątek, gdzie wysokość aktywów trwałych wynosi [...] zł, a aktywów obrotowych [...] zł (wg. bilansu za 2015 r.). Jak wynika z informacji dodatkowej do sprawozdania finansowego za rok 2015 (część B ppkt 2.5) na koniec roku 2015 r. spółka posiadała "środki trwałe w budowie – zaliczka na materiały do budowy zakładu usługowego w [...] wpłacona w roku [...] – [...] zł". Skoro takie aktywa są wykazywane jako istniejące w bilansie spółki za 2015 r., to nie można twierdzić, że spółka nie posiada żadnych środków na poniesienie kosztów postępowania. Za przyjęciem takiego stanowiska przemawia również fakt, że spółka przy takim samym jak obecnie stanie aktywów, ponosiła koszty finansowe związane z reprezentacją spółki przez profesjonalnego pełnomocnika w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji. Podkreślić również należy, że ocena zasadności istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy, w przypadku spółki osobowej, a taką jest spółka jawna, nie może odbywać się w oderwaniu od oceny sytuacji materialnej wspólników tej spółki. Zgodnie bowiem z art. 22 § 2 KSH każdy wspólnik spółki odpowiada za zobowiązania spółki jawnej bez ograniczenia całym swoim majątkiem solidarnie z pozostałymi wspólnikami spółki oraz ze spółką. W ocenie referendarza nie zasługuje na wiarę oświadczenie wspólnika A. T., że utrzymuje siebie i dzieci z wynagrodzenia za pracę w kwocie [...] zł netto. Z dokumentów znajdujących się w sprawach III SA/Lu 422/16 i III SA/Lu 423/16 wynika, że skarżąca jest zatrudniona w firmie [...] Spółka z o.o. w [...], która należy do jej męża N. T. (będącego jednocześnie prokurentem skarżącej spółki). Oceniając możliwości płatnicze wspólnika spółki A. T., nie można przyjąć, że utrzymuje siebie i rodzinę tylko z własnego wynagrodzenia za pracę i pomijać w tej ocenie dochody i majątek jej męża. Zdaniem referendarza nie można również przyjąć za rzetelne i wiarygodne oświadczenia drugiego ze wspólników D. T., że utrzymuje się z emerytury w kwocie ok. [...] zł do wypłaty i z powodu braku środków finansowych zamieszkuje na wsi u rodziców. Uwzględniając z urzędu informacje wynikające z akt sprawy III SA/Lu 900/15, wskazać należy, że D. T. pozostaje w związku małżeńskim z B. T., który posiada znaczny majątek (dom o pow. [...] m2 wraz z działką o pow. [...] m2, udział w [...] części domu o pow. [...] m2, udział w [...] części działki o pow. [...] m2 oraz udziały w [...] Sp. z o.o.). Skarżąca spółka nie wykazała zatem, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania, wobec czego brak jest podstaw do uznania, że została spełniona przesłanka z art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. W tej sytuacji brak jest racjonalnego uzasadnienia do przerzucenia ciężaru kosztów niniejszego postępowania na pozostałych obywateli poprzez pokrycie ich ze środków publicznych. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.