III SA/Lu 100/15
PostanowienieWSA w Lublinie2016-10-26
Skład orzekający: Sędzia WSA Ewa Kowalczyk
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny może przyznać prawo pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, jeśli strona skarżąca już ustanowiła pełnomocnika z wyboru w tej samej sprawie?Ratio decidendi
Sąd odmówił przyznania prawa pomocy w zakresie ustanowienia radcy prawnego, ponieważ strona skarżąca, po złożeniu wniosku o przyznanie prawa pomocy, ustanowiła pełnomocnika z wyboru w tej samej sprawie. Zgodnie z art. 246 § 3 p.p.s.a., nie można ustanowić pełnomocnika z urzędu dla strony, która już korzysta z pomocy pełnomocnika z wyboru w tej samej sprawie. Przesłanka negatywna z art. 246 § 3 p.p.s.a. wyklucza badanie sytuacji finansowej strony.Stan faktyczny
K. E. Sp. J. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w postaci ustanowienia radcy prawnego, powołując się na trudną sytuację finansową, brak środków na opłacenie dotychczasowego pełnomocnika oraz zajęcie komornicze. Spółka wskazała również na brak prowadzenia działalności gospodarczej i trudną sytuację osobistą wspólniczek. Wcześniej, w tej samej sprawie, spółka uzyskała już prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Po złożeniu wniosku o ustanowienie pełnomocnika z urzędu, spółka ustanowiła pełnomocnika z wyboru, który wniósł skargę kasacyjną.Rozstrzygnięcie
odmówić przyznania prawa pomocy.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Ewa Kowalczyk po rozpoznaniu w dniu 26 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. E. S. J. z s. w W. na decyzję Zarządu Województwa z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie zwrotu środków wynikających z umowy o dofinansowanie realizacji projektu postanawia - w zakresie wniosku o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy.
W piśmie z dnia 26 września 2016 r. K. E. Sp. J. z s. w W. wniosła o przyznanie pomocy prawnej w postaci przyznania "obrońcy z urzędu". W uzasadnieniu wniosku spółka podała, że umowa z dotychczas prowadzącym sprawę radcą prawnym została rozwiązana z uwagi na brak środków finansowych na jego opłacenie. W ocenie strony sytuacja finansowa spółki uległa pogorszeniu, spółka nie podjęła działalności gospodarczej, a środki trwałe będące w posiadaniu spółki w dalszym ciągu podlegają zajęciu komorniczemu. Ze względu na stopień skomplikowania sprawy, jak i ilość materiału dowodowego oraz termin do wniesienia skargi kasacyjnej strona wniosła o przyznanie pełnomocnika w osobie radcy prawnego J. L., który reprezentował ją w postępowaniu przed sądem pierwszej instancji. Do pisma strona dołączyła urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy PPPr, rozwiązanie umowy reprezentacji ze wskazanym wyżej pełnomocnikiem oraz wyciąg z rachunku bankowego za sierpień 2016 r.
Uzasadniając wniosek złożony na urzędowym formularzu strona podniosła, że ze względu na bezprawne działania L. A. W. P. firma została doprowadzona do stanu upadłości. Na skutek działań podejmowanych przez agencję, doszło do zwolnienia się kluczowych pracowników firmy i utraty płynności finansowej, a tym samym nie było możliwe dalsze prowadzenie działalności gospodarczej. Jedna ze wspólniczek firmy A. T. aktualnie została zmuszona do pracy na etacie handlowca za wynagrodzeniem [...] zł netto, z czego utrzymuje dwoje dzieci w wieku 14 i 10 lat. Mieszka u rodziców, którzy ponoszą koszty mieszkania i jej utrzymania, mimo że utrzymują się ze skromnej emerytury. Druga ze wspólniczek D. T.utrzymuje się z emerytury w wysokości [...] zł z czego około [...] zł jest potrącane przez komornika. W związku z zaistniałą sytuacją przeprowadziła się na wieś do rodziców, a środki do życia otrzymuje od 90-letniej matki. W dalszej części wniosku spółka wykazała, że wartość środków trwałych według bilansu za ostatni rok wynosi [...] zł oraz że w ostatnim roku obrotowym spółka nie prowadziła działalności gospodarczej. Spółka wskazała, że na posiadanym rachunku bankowym na koniec miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku widniało saldo ujemne [...]
Po rozpoznaniu wniosku, postanowieniem z dnia 4 października 2016 r. starszy referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy spółce. W jego ocenie wniosek nie zasługiwał na uwzględnienie, bowiem spółka nie wykazała, że nie ma żadnych środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
Spółka wniosła sprzeciw od postanowienia referendarza.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga w niniejszej sprawie wniesiona została w dniu 23 grudnia 2014 r., co oznacza, że zawarty w niej wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpatrzeniu na podstawie art. 260 p.p.s.a. w brzmieniu sprzed zmiany dokonanej ustawą o zmianie ustawy – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2015 r., poz. 658 – ustawa zmieniająca).
W myśl art. 260 p.p.s.a. (w brzmieniu sprzed 15 sierpnia 2015 r.), w razie wniesienia sprzeciwu, który nie został odrzucony, zarządzenie referendarza sądowego traci moc, zaś wniosek o przyznanie prawa pomocy podlega rozpoznaniu przez sąd.
Należy zaznaczyć, że spółka postanowieniem Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 6 maja 2015 r. uzyskała w niniejszej sprawie prawo pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Obecnie skarżąca ubiega się o ustanowienie radcy prawnego. We wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podaje, że umowa z dotychczasowym pełnomocnikiem została rozwiązana z powodu braku środków na jego opłacenie, na dowód czego załącza porozumienie o rozwiązaniu pełnomocnictwa z dnia 23 września 2016 r. Jednakże z akt sprawy wynika, że po złożeniu wniosku o ustanowienie radcy prawnego (co nastąpiło 27 września 2016 r.) skarżąca ustanowiła w sprawie pełnomocnika z wyboru w osobie radcy prawnego J.L. udzielając mu pełnomocnictwa w dniu 4 października 2016 r. Na karcie 360 akt sądowych znajduje się kopia tego dokumentu, poświadczona za zgodność z oryginałem przez pełnomocnika w dniu 6 października 2016 r. Pełnomocnictwo wraz z opłatą skarbową zostało załączone do skargi kasacyjnej wniesionej w imieniu skarżącej przez tegoż pełnomocnika w dniu 11 października 2016 r. Z treści pełnomocnictwa wynika jednoznacznie, że zostało ono udzielone w sprawie oznaczonej sygn. akt III SA/Lu 100/15. Jego zakres obejmuje wniesienie skargi kasacyjnej do Naczelnego Sądu Administracyjnego oraz reprezentowanie spółki w postępowaniu kasacyjnym. Z akt sprawy wynika zatem, że ustanowiony w oparciu o powyższe pełnomocnictwo radca prawny podjął stosowne czynności procesowe i reprezentuje skarżącą w tym postępowaniu. Z treści udzielonego pełnomocnictwa wynika nadto, że jest ono udzielone bezterminowo.
W tych okolicznościach wniosek o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie radcy prawnego nie mógł być uwzględniony.
W myśl art. 246 § 3 p.p.s.a. adwokata, radcę prawnego, doradcę podatkowego lub rzecznika patentowego można ustanowić dla strony, która nie zatrudnia lub nie pozostaje w innym stosunku prawnym z adwokatem, radcą prawnym, doradcą podatkowym lub rzecznikiem patentowym. Nie dotyczy to adwokata, radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego ustanowionego na podstawie przepisów o prawie pomocy.
Z powyższego wynika, że nie można udzielić prawa pomocy osobie, która korzysta z pomocy pełnomocnika przez siebie ustanowionego z wyjątkiem sytuacji, w której ustanowiono dla niej, w ramach prawa pomocy, pełnomocnika w innej sprawie sądowej. Innymi słowy strona może mieć jednocześnie pełnomocnika z wyboru i pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy, pod warunkiem jednakże, że nie są to pełnomocnicy działający w tej samej sprawie.
Mając powyższe na uwadze, skoro strona skarżąca ustanowiła pełnomocnika w niniejszej sprawie, to w świetle art. 246 § 3 p.p.s.a., nie ma podstaw do uwzględnienia wniosku o przyznanie prawa pomocy poprzez ustanowienie dla niej radcy prawnego. Przesłanka negatywna z art. 246 § 3 p.p.s.a. wyklucza jednocześnie badanie wniosku o przyznanie prawa pomocy pod kątem wystąpienia przesłanek pozytywnych z art. 246 § 2 pkt 1 p.p.s.a. (por. Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 25 sierpnia 2010 r. II GZ 156/10) co oznacza odstąpienie od badania okoliczności dotyczących sytuacji finansowej spółki.
Mając powyższe na uwadze sąd orzekł jak w sentencji postanowienia, na podstawie art. 246 § 3 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło