III SA/Lu 1019/15

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 12 stycznia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. B. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. B. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie choroby zawodowej postanawia : I. Odmówić przyznania prawa pomocy w zakresie dotyczącym ustanowienia adwokata. II. Umorzyć postępowanie o przyznanie prawa pomocy w zakresie dotyczącym zwolnienia od kosztów sądowych. Wnioskiem o przyznanie prawa pomocy z dnia 2 grudnia 2015 r. (złożonym do spraw III SA/Lu 1019/15, III SA/Lu 1020/15, III SA/Lu 1261/15 i III SA/Lu 1262/15) skarżący zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że z powodu stanu zdrowia on i jego żona pobierają renty, ponadto ponoszą koszty prowadzenia gospodarstwa domowego oraz wychowania dzieci. W dalszej części wniosku skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną i dwojgiem synów, z których starszy kształci się na studiach, a młodszy w szkole średniej (oświadczenie skarżącego z 30 grudnia 2015 r.). Wykazał, że w skład majątku jego i rodziny, wchodzi dom drewniany o pow. użytkowej ok. [...] m2, mieszkanie własnościowe o pow. [...] m2 i szacunkowej wartości ok. [...] zł, działka siedliskowa o pow. [...] ha z [...] budynkami (we współwłasności), grunty rolne o pow. [...] ha, grunty leśne o pow. [...] ha, grunty leśne o pow. [...] ha bez uregulowanego tytułu własności oraz obligacje skarbowe o wartości ok. [...] zł. Skarżący podał, że na łączny dochód rodziny w kwocie [...] zł netto miesięcznie składa się jego renta w wysokości [...] zł oraz renta żony w kwocie [...] zł. Odnośnie stałych wydatków i zobowiązań finansowych skarżący wykazał, że koszty ponoszone na mieszkanie, garaż i media wynoszą ok. [...] zł miesięcznie, koszty leczenia ok. [...] zł miesięcznie, ponadto posiada kredyt debetowy w wysokości ok. [...] zł. Na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dodatkowe dokumenty źródłowe i oświadczenia dotyczące jego sytuacji majątkowej i rodzinnej. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od obowiązku uiszczenia kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Ustalenie możliwości poniesienia przez stronę kosztów postępowania w sprawie odbywa się przez porównanie sytuacji materialnej strony do wysokości obciążeń finansowych wynikających z konkretnego postępowania sądowoadministracyjnego. W przedmiotowej sprawie skarżący jest zwolniony z mocy ustawy z obowiązku uiszczania wszelkich kosztów sądowych na podstawie art. 239 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. (sprawy dotyczące m. in. chorób zawodowych). Zatem do kosztów postępowania należy zaliczyć jedynie koszt wynagrodzenia należnego profesjonalnemu pełnomocnikowi za prowadzenie sprawy. W przedmiotowej sprawie stawka minimalna wynagrodzenia adwokata za sporządzenie i wniesienie skargi kasacyjnej, ewentualnie udział w rozprawie przed Naczelnym Sądem Administracyjnym w sprawie niniejszej wynosi 240 zł netto i 295,20 zł brutto - § 18 ust.1 pkt 2 lit. a w związku z § 18 ust. 1 pkt 1 lit. c i § 2 ust. 3 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn. : Dz. U. z 2013 r., poz. 461ze zm.) i art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Porównując wielkość kosztów postępowania (przy uwzględnieniu kosztów postępowania w pozostałych sprawach, w których strona wniosła o przyznanie prawa pomocy) do sytuacji materialnej skarżącego, brak jest podstaw do uznania, że wykazał on spełnienie przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów objętych prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też, stanowiąca pomoc państwa instytucja przyznania prawa pomocy powinna być stosowana wobec osób mających szczególnie trudną sytuację materialną (np. osób bezrobotnych, bez majątku, bez stałych źródeł dochodów). Mając na względzie wykazaną w urzędowym formularzu oraz wynikającą z nadesłanych dokumentów sytuację materialną i rodzinną skarżącego stwierdzić należy, że nie należy ona do wyjątkowo trudnych. Skarżący ma zabezpieczone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy (mieszkanie, dom, grunty rolne i leśne, inne budynki na działce siedliskowej). Sytuacja finansowa skarżącego jest stabilna, rodzina uzyskuje stały dochód w kwocie [...] zł netto miesięcznie, ponadto skarżący posiada papiery wartościowe (obligacje skarbowe), których wartość na dzień 31 grudnia 2015 r. wynosiła [...] zł (wg. rachunku rejestrowego [...]) oraz [...] akcji "[...]" [...] o wartości nominalnej [...] zł każda (odcinek zbiorowy). Skarżący posiada zatem środki finansowe wielokrotnie przekraczające istniejące w sprawie koszty postępowania. Z przedstawionego rachunku rejestrowego [...] wynika, że w poprzednich latach skarżący kilkakrotnie dokonywał przedterminowego wykupu obligacji, jest zatem możliwe, aby w ten sposób pozyskał środki pieniężne z przeznaczeniem na opłacenie kosztów wynagrodzenia profesjonalnego pełnomocnika. Fakt posiadania kredytu limitowego w wysokości [...] zł nie jest w ocenie referendarza okolicznością przemawiającą za udzieleniem prawa pomocy, świadczy bowiem o zdolnościach płatniczych skarżącego do zaciągania i spłacania zobowiązań finansowych. Podnieść przy tym należy, że zobowiązania prywatnoprawne nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznymi, do których należą koszty postępowania sądowoadministracyjnego wszczętego przez stronę. Nie można również pominąć, że skarżący nie nadesłał wyciągów z rachunków bankowych żony, ani nie oświadczył, że takowych nie posiada. Przesłał jedynie zestawienie operacji klienta za poszczególne dni (dokumenty wystawione przez [...]), z których wynika, że żona skarżącego dokonywała zapłaty gotówką za usługi dostawy energii. Wobec niewykazania przez skarżącego przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 oraz na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt I postanowienia. Odnosząc się do wniosku o zwolnienie od kosztów sądowych należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 239 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a., nie ma obowiązku uiszczenia kosztów sądowych strona skarżąca działanie, bezczynność organu lub przewlekłe prowadzenie postępowania w sprawach dotyczących chorób zawodowych, świadczeń leczniczych oraz świadczeń rehabilitacyjnych. W niniejszej sprawie skarżący wniósł skargę na decyzję inspektora sanitarnego w przedmiocie choroby zawodowej, a więc sprawa ta należy do kręgu spraw wymienionych w art. 239 § 1 pkt 1 lit. c p.p.s.a. Stosownie do art. 249a p.p.s.a., jeżeli strona cofnie wniosek lub rozpoznanie wniosku stało się zbędne, postępowania w sprawie przyznania prawa pomocy umarza się. Mając na uwadze, że w przedmiotowej sprawie skarżąca korzysta ze zwolnienia od kosztów sądowych z mocy ustawy uznać należy, że postępowanie w sprawie przyznania prawa pomocy w części dotyczącej zwolnienia od kosztów sądowych stało się zbędne, wobec czego podlega umorzeniu. Z tych względów oraz na podstawie art. 249a w związku z 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt II postanowienia.