III SA/Lu 104/14

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 14 marca 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku T. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi T. L. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów i budynków postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonej skardze skarżąca zwróciła się jednocześnie z wnioskiem o zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, skarżąca w terminie nadesłała wypełniony urzędowy formularz zaznaczając w nim, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu złożonego wniosku o prawo pomocy skarżąca podniosła, że nie jest w stanie ponieść kosztów sądowych, ponieważ jej rodzina osiąga bardzo niskie dochody. W dalszej części wniosku skarżąca podała, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem i pełnoletnią córką. Wykazała, że w skład jej majątku wchodzi udział w [...] części domu o pow. [...] m2 oraz udział w [...] części działki o pow. [...] ha fiz. ([...] ha przel.) zabudowanej budynkami gospodarczymi, a także zasoby pieniężne w kwocie [...] zł (współwłasność z córką). Wykazała również, że dzierżawi działki rolne o łącznej powierzchni [...] ha. Jako źródło utrzymania rodziny skarżąca wskazała wynagrodzenie za pracę męża w kwocie [...] zł miesięcznie. Podniosła, że posiadane zasoby finansowe są przeznaczone na edukację córki, zaś do spłacenia pozostaje kredyt studencki córki w wysokości [...] zł. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity - Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w częściowym zakresie (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie niniejszej do kosztów sądowych należy zaliczyć: wpis sądowy od skargi w kwocie 200 zł - § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192), § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Przyznanie prawa pomocy oznacza, że ciężar kosztów objętych prawem pomocy poniesie zamiast strony budżet państwa, czyli faktycznie inni obywatele. Dlatego też instytucja zwolnienia od kosztów sądowych, stanowiąca pomoc państwa, powinna być stosowana wobec osób, które ze względu na szczególnie trudną sytuację materialną, pomimo największych starań, nie mogą ponieść tych kosztów bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Odnosząc powyższe rozważania na grunt sprawy niniejszej stwierdzić należy, że skarżąca nie wykazała istnienia przesłanek przyznania jej prawa pomocy zakresie częściowym. Skarżąca ma stabilną sytuację materialną, zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy (współwłasność w [...] części domu o pow. [...] m2 i nieruchomości rolnej o pow. [...] ha fiz. wraz z zabudowaniami), a ponadto dzierżawi grunty rolne o pow. [...] ha. Rodzina skarżącej dysponuje stałym miesięcznym dochodem w wysokości [...] zł, jednakże może osiągać również dochód z gruntów dzierżawionych przez skarżącą. Dla oceny zdolności płatniczych skarżącej istotne znaczenie ma fakt, że w momencie złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca posiadała zasoby pieniężne w kwocie [...] zł, wielokrotnie przekraczające koszty sądowe w sprawie niniejszej. Powyższe okoliczności wskazują, że opłacenie kosztów sądowych w przedmiotowej sprawie leży w granicach realnych możliwości finansowych skarżącej. Oceny tej nie zmienia okoliczność, że wymienione środki finansowe są przeznaczone na edukację córki. Wydatki na kształcenie należy uznać za konieczne tylko w takim zakresie, w jakim od ich poniesienia zależy możliwość kontynuowania nauki (por. postanowienie NSA z 27 maja 2008 r., II GZ 112/08 Legalis; postanowienie NSA z 13 lutego 2009 r., II OZ 127/09 Legalis). Zdaniem referendarza uszczuplenie posiadanych zasobów pieniężnych ([...] zł) o kwotę wpisu sądowego od skargi (200 zł), bądź inne potencjalne koszty sądowe, nieprzekraczające każdorazowo 100 zł, nie wpłynie ujemnie na zaspokojenie koniecznych potrzeb rodziny, do których należy również kontynuowanie nauki na studiach przez córkę skarżącej. Wobec niewykazania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak na wstępie.