III SA/Lu 105/06
WyrokWSA w Lublinie2006-04-11
Skład orzekający: Marek Zalewski, Jadwiga Pastusiak, Maria Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy postępowanie dyscyplinarne wobec funkcjonariusza Policji, w którym doszło do naruszenia przepisów proceduralnych, w szczególności dotyczących wyłączenia organu od orzekania oraz zasad wymiaru kary, może zakończyć się utrzymaniem w mocy zaskarżonego orzeczenia?Ratio decidendi
Postępowanie dyscyplinarne, w którym doszło do istotnych naruszeń proceduralnych, takich jak wydanie postanowienia o zawieszeniu postępowania przez osobę podlegającą wyłączeniu od orzekania (łączącą rolę świadka i orzekającego) oraz wadliwe rozumienie zasad wymiaru kary przez organy obu instancji (traktowanie braku skruchy jako okoliczności obciążającej), musi zostać uchylone. Wadliwość postępowania, mająca istotny wpływ na rozstrzygnięcie, czyni zbędną merytoryczną ocenę sprawy.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, wymierzonej podinsp. D. J. za niedopełnienie obowiązków służbowych związanych z nadzorem nad oceną punktową pracy dzielnicowych oraz nieprawidłowe przekazanie informacji przełożonemu. Po orzeczeniu Komendanta Miejskiego Policji i utrzymaniu go w mocy przez Komendanta Wojewódzkiego Policji, funkcjonariusz wniósł skargę do WSA, zarzucając liczne błędy proceduralne i materialne.Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny uchylił zaskarżone orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji oraz poprzedzające je orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji i określił, że orzeczenia te nie podlegają wykonaniu w całości.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Ewa Lachowska, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 11 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi D. J. na orzeczenie Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie kary dyscyplinarnej ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku 1/uchyla zaskarżone orzeczenie dyscyplinarne oraz poprzedzające je orzeczenie nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] ; 2/określa, że orzeczenia wymienione w pkt 1 nie podlegają wykonaniu w całości.
Orzeczeniem nr [...] z dnia z dnia [...] wydanym na podstawie art. 133 ust. 8 pkt 1 oraz art. 135n ust. 4 pkt 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji (Dz. U. z 2002 r., Nr 7, poz. 58 ze zm.) po rozpatrzeniu odwołania obwinionego podinsp. D. J. od orzeczenia nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...], Komendant Wojewódzki Policji utrzymał w mocy zaskarżone orzeczenie.
W uzasadnieniu organ odwoławczy wskazał, że w dniu [...] Komendant Miejski Policji wszczął postępowanie dyscyplinarne przeciwko podinsp. D. J. pełniącemu funkcję Komendanta Komisariatu Policji, który został obwiniony o to, że:
1) w okresie od 1 października 2004 r. do 7 stycznia 2005 r. jako Komendant Komisariatu Policji nie dopełnił obowiązków służbowych wynikających z pełnienia funkcji przełożonego i powierzonego mu zakresu czynności, poprzez mało skuteczny, pozbawiony elementów weryfikacji nadzór nad wdrożeniem i realizacją oceny punktowej pracy dzielnicowych, tj. naruszył dyscyplinę służbową z art. 132 ust. 2 i 3 pkt 3 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 roku o Policji w związku z § 5 pkt 1 zarządzenia Nr 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji.
2) w okresie od dnia 14 grudnia 2004 r. do 7 stycznia 2005 r. nie wykonał pisemnego polecenia Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji dotyczącego osobistej odpowiedzialności za korektę i sporządzanie miesięcznych i kwartalnej oceny pracy dzielnicowych, ponadto zapewnił Zastępcę Komendanta Miejskiego Policji, że oceny przedstawiają prawdziwe wyniki osiągnięte w służbie dzielnicowych, czym wprowadził w błąd przełożonego, co mogło spowodować szkodę służbie w postaci błędnej oceny pracy jednostki oraz mogło spowodować szkodę innym policjantom poprzez błędne wytypowanie dzielnicowego do wyróżnienia, tj. naruszył dyscyplinę służbową z art. 132 ust. 2 i 3 pkt 1 i 4 ustawy o Policji w związku z § 13 pkt 1 zarządzenia Nr 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji.
Po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego Komendant Miejski Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] stwierdził winę w zakresie czynów opisanych w pkt 1 i 2 i wymierzył karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku.
Od powyższego orzeczenia podinsp. D. J. złożył odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji. W odwołaniu obwiniony wniósł o uchylenie orzeczenia i uniewinnienie.
Komendant Wojewódzki Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] uchylił zaskarżone orzeczenie Komendanta Miejskiego Policji w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez przełożonego dyscyplinarnego.
W dniu [...] postanowieniem [...] Komendant Miejski Policji zawiesił postępowanie dyscyplinarne a następnie postanowieniem nr 12 z dnia 30 sierpnia 2005 r. podjął zawieszone postępowanie.
Po przeprowadzeniu postępowania dyscyplinarnego Komendant Miejski Policji orzeczeniem nr [...] z dnia [...] stwierdził winę w zakresie czynów opisanych w pkt 1 za okres od dnia 5 listopada 2004 r. do dnia 7 stycznia 2005 r., i wymierzył karę dyscyplinarną ostrzeżenia o niepełnej przydatności do służby na zajmowanym stanowisku, umarzając postępowanie o czyn opisany w pkt 1 za okresom dnia 1 października 2004 r. do 4 listopada 2004 r. z powodu przedawnienia karalności.
Od powyższego orzeczenia obwiniony złożył odwołanie do Komendanta Wojewódzkiego Policji, w którym wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i uniewinnienie.
Organ odwoławczy, rozpatrując odwołanie, ustalił następujący stan faktyczny:
Naczelnik Sekcji Prewencji KMP pismem z dnia [...] 2004 r. przesłał do komendantów komisariatów Policji powiatu bialskiego ocenę punktową pracy dzielnicowych opracowaną w Komendzie Miejskiej w celu realizacji. Do oceny dołączone były objaśnienia dotyczące oceny programów wojewódzkich i kryteria oceny dzielnicowego przez przełożonego. Oceny miały być sporządzane w okresach miesięcznych i kwartalnych oraz przekazywane do dnia drugiego każdego miesiąca do Sekcji Prewencji KMP. Naczelnik Sekcji Prewencji KMP miał występować do Komendanta Miejskiego Policji o wyróżnienie nagrodą dzielnicowych osiągających najlepsze rezultaty w służbie według tej oceny za kwartał i za cały rok. Za prawidłową realizację oceny punktowej bezpośrednio miał odpowiadać kierownik rewiru dzielnicowych, natomiast nadzór miał sprawować - w przypadku komisariatu Policji - kierownik jednostki.
Kierownik Rewiru Dzielnicowych - asp. szt. M. W. sporządzał zestawienia miesięczne oceny pracy dzielnicowych Komisariatu Policji. Zestawienie za październik 2004 roku zostało zatwierdzone przez obwinionego jako Komendanta Komisariatu Policji i przesłane do Sekcji Prewencji KMP. Zestawienia za listopad i grudzień 2004 r. oraz zestawienie za IV kwartał kierownik rewiru dzielnicowych przesłał do Sekcji Prewencji KMP bez zatwierdzenia przez obwinionego.
W [...] 2004 r. ówczesny Naczelnik Sekcji Prewencji KMP - nadkom. M. M. przeprowadził rozmowy instruktażowe w Komisariacie Policji z komendantem jednostki oraz Kierownikiem Rewiru Dzielnicowych na temat sposobu wypełniania ocen punktowych dzielnicowych w poszczególnych rubrykach.
Zastępca Komendanta Miejskiego Policji po przeprowadzonej analizie danych za październik i listopad 2004 r., w piśmie z dnia [...] 2004 r. skierowanym do komendantów komisariatów Policji, zwrócił uwagę na rozbieżności występujące w zaliczaniu i punktowaniu przyjętych w ocenie wyników pracy dzielnicowych. Wyjaśnił m. in., że jako spotkania ze społeczeństwem, należy punktować spotkania z grupą, która liczy nie mniej niż pięć osób, a dane zawarte w ocenie punktowej muszą być zgodne z kartą pracy dzielnicowego. W piśmie polecił dokonanie korekty oceny pracy dzielnicowych za miesiące październik i listopad 2004 r. oraz przygotowanie - w oparciu o przedstawione w piśmie wytyczne - oceny za grudzień i IV kwartał 2004 r.
Z nadesłanego do Sekcji Prewencji KMP zestawienia oceny pracy dzielnicowych za IV kwartał 2004 roku wynikało, że Komisariat Policji w kategorii spotkań ze społeczeństwem osiągnął wyniki tak dobre, że wzbudziło to wątpliwości przełożonych odnośnie rzetelności przedstawionych danych.
Kontrola dokonana przez Zastępcę Komendanta Miejskiego Policji, w tym analiza notatek urzędowych dzielnicowych ze spotkań wykazała, że do spotkań ze społeczeństwem zaliczana jest wizyta dzielnicowego u sołtysa wsi, co było niezgodne z wytycznymi. Wyrywkowa kontrola w terenie 6 notatek urzędowych dzielnicowych ze spotkań z sołtysami wykazała, że jeden sołtys nie żyje od około roku, jeden potwierdził fakt odbycia spotkań, natomiast czterech sołtysów nie potwierdziło spotkań.
Obwiniony dokonał weryfikacji spotkań ze społeczeństwem odbytych przez dzielnicowych w IV kwartale 2004 roku zgodnie z wytycznymi i dane przesłał pismem z dnia [...] 2005 r. do Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji w KMP. Z powyższego wynikało, iż dzielnicowi w KP w IV kwartale łącznie odbyli 22, a nie 209 spotkań, za co należy naliczyć 57 punktów, a nie 186.
W pisemnych wyjaśnieniach obwiniony nie przyznał się do zarzucanych mu czynów. Stwierdził, iż wprowadzenie oceny punktowej ograniczyło się jedynie do przesłania pisma, wzoru zestawienia i objaśnień ogólnych, nie odbyło się szkolenie. Nie miał wcześniejszych sygnałów z analizującej dane Sekcji Prewencji KMP o dostrzeżonych nieprawidłowościach. Wyjaśnienie jak traktować spotkania z sołtysami uzyskał dopiero w piśmie z dnia [...] 2005 r. Wielokrotnie sprawdzał notatniki dzielnicowych i zapisy w notatnikach były zgodne z wpisem do ewidencji pracy. Kierownik Rewiru Dzielnicowych raz w miesiącu kontrolował zgodność zapisów w notatnikach i karcie pracy dzielnicowych, sporządzając z tego notatkę. Przed podpisaniem notatki weryfikował podane przez kierownika dane poprzez sprawdzenie jednego z kontrolowanych notatników i karty pracy. Ponadto raz w miesiącu w ten sposób wyrywkowo sprawdzał dwóch dzielnicowych. Termin określony do nadsyłania oceny punktowej do KMP, tj. do dnia drugiego każdego miesiąca wykluczał weryfikację danych zawartych w ocenie, gdyż praktycznie na sporządzenie oceny pozostawał jeden dzień. Odnośnie drugiego zarzutu obwiniony wyjaśnił, iż nie wprowadził w błąd Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji, dokonał sprawdzenia zapisu w notatnikach zgodnie z kartą pracy dzielnicowego, dokonał korekty za miesiące październik i listopad 2004 r.
Organ ustalił, m. in. na podstawie zeznań świadków, iż na początku wprowadzenia oceny pracy dzielnicowego w IV kwartale 2004 r. były rozbieżności odnośnie kwalifikowania spotkań ze społeczeństwem. Później jednak Zastępca Komendanta Miejskiego Policji określił, że są to spotkania z grupą co najmniej 5 osób i nie mogły do nich zaliczane spotkania z sołtysem.
Organ odwoławczy uznał, że zgodnie z § 5 pkt 1 Zarządzenia Nr 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji, obwiniony miał obowiązek nadzorowania podwładnych zajmujących się bezpośrednio tymi obowiązkami. Obwiniony winien zapewnić taki sposób organizacji pracy w podległej jednostce, który pozwalałby na prawidłowe wykonywanie czynności służbowych. Obowiązek taki wynika również z powierzonego zakresu czynności Komendanta Komisariatu Policji z dnia [...] 2001 r. z którego wynika, że do podstawowych obowiązków obwinionego należy nadzór nad pracą Komisariatu w pełnym zakresie realizowanych zadań.
Obwiniony podnosił, że zarzuty nie uwzględniają tego, że kierowany przez niego Komisariat Policji osiągnął najlepsze wyniki wśród komisariatów i porównywalnie z KMP, nawet po odliczeniu punktów za spotkania ze społeczeństwem. Jednak w ocenie organu odwoławczego wysokie wyniki pracy osiągnięte przez dzielnicowych w Komisariacie Policji nie zmieniają faktu, że do Komendy Miejskiej Policji zostały przekazane dane zawarte w ocenie punktowej pracy dzielnicowych niezgodne ze stanem faktycznym.
W zakresie zarzutu przedstawionego w punkcie II Organ wskazał, że obwiniony nie zachował wymaganej w danych okolicznościach, na tym stanowisku, ostrożności w zakresie sprawowanego nadzoru. Polecenie zawarte w piśmie z dnia 13 grudnia 2004 r. było czytelne i nie wymagało żadnych wyjaśnień, natomiast termin wykonania tego polecenia wynikał z pisma z dnia 13 września 2004 r. W przypadku wątpliwości co do terminu realizacji, winien zgodnie z zapisem § 13 pkt 2 Zarządzenia Nr 21 Komendanta Głównego Policji z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji - niezwłocznie powiadomić przełożonego o okolicznościach utrudniających mu realizację tego polecenia.
Organ odniósł się do zarzutu, iż określony w pkt 1 orzeczenia obejmuje okres, który uległ rocznemu przedawnieniu, powołując się na art. 135 ust. 4 ustawy o Policji - zawieszenie postępowania dyscyplinarnego wstrzymuje bieg tego terminu. Postępowanie dyscyplinarne było zawieszone w dniu [...] lipca 2005 r., natomiast podjęte w dniu [...] sierpnia 2005 r. W związku z powyższym w tym okresie nie biegł termin przedawnienia karalności, więc orzeczenie I instancji obejmuje ten odpowiedni okres przed datą wydania orzeczenia. Jednocześnie kara została wymierzona przed upływem roku od popełnienia zarzucanego czynu.
Ponadto organ II instancji nie stwierdził, aby obwiniony istotnie został pozbawiony prawa do wniesienia zażalenia poprzez wpisanie niewłaściwego pouczenia, gdyż jego zastrzeżenia dotyczą postanowień, na które nie przysługuje zażalenie.
Przy ocenie całokształtu okoliczności popełnienia zarzucanych czynów wzięto pod uwagę dotychczasowy przebieg służby obwinionego (udokumentowany w ocenie okresowej), jego zachowanie przed popełnieniem przewinień dyscyplinarnych, jak i po ich popełnieniu. Jednocześnie przy wymierzaniu kary dyscyplinarnej przełożony dyscyplinarny uwzględnił zapis art. 134g ust. 2 ustawy o Policji – zgodnie z którym za popełnienie kilku przewinień dyscyplinarnych można wymierzyć jedną karę dyscyplinarną, odpowiednio surowszą.
Na powyższe orzeczenie obwiniony wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której zarzucił:
1. Błąd w ustaleniach stanu faktycznego.
2. Nie wyjaśnienie wszystkich istotnych okoliczności sprawy.
3. Uniemożliwienie stronie udziału w przeprowadzeniu dowodu z zeznań świadków przez nie zawiadomienie strony o miejscu i terminie przeprowadzenia tego dowodu.
4. Odmowę przyjęcia wniosków dowodowych i odmowę przeprowadzenia dowodów, co uniemożliwiało obronę.
5. Prowadzenie czynności dowodowych bez wcześniejszego wszczęcia postępowania dyscyplinarnego w formie stosownego postanowienia.
6. Naruszenie zasady obiektywizmu z czasie prowadzenia postępowania dyscyplinarnego.
7. Naruszenie przepisów:
- art. 132 ust. 1, 2 i 3 art. 132a, art. 133 ust. 1, art.133 ust. 8 pkt 1, art. 134, art. 134i ust. 1 pkt. 1 lit. a i b, art. 134i ust. 1 pkt 1 lit. c, art. 134i ust. 6 pkt. 3, art. 134i ust. 6 pkt. 6, art. 134h ust. 3, art. 135 ust. 1, art. 135b ust. 2, art. 135c ust. 1 pkt 3, art. 135f ust. 1 pkt 2, art. 135f ust. 1 pkt 5, art. 135f ust. 7 pkt 2 i 3, art. 135 f ust. 10, art. 135g ust. 1 i 2, art. 135h ust. 1, art. 135h ust. 3, art. 135 i ust. 7, art. 135i ust. 7 pkt 1, art. 135j ust. 4, art. 135o ust. 1 pkt 1 i 2, art. 135p ust. 1 ustawy z dnia 6 kwietnia 1990 r. o Policji,
- art. 6, art. 7 art. 8, art. 9, art. 61, art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 78 § 1, art. 79 § 1, 2 art. 80, art. 107 § 1, 3, art. 101 § 1, art. 98 § 2 oraz art. 156 § 1 pkt 2 kpa.
Skarżący wniósł o uchylenie zaskarżonego orzeczenia i poprzedzającego go orzeczenia Komendanta Miejskiego Policji oraz zasądzenie kosztów postępowania.
W uzasadnieniu skarżący podnosi, że postanowienie nr [...] z dnia [...] 2005 r. wydane przez Komendanta Miejskiego Policji o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego przeciw skarżącemu nie zawiera podstawy prawnej, którą powinien być art. 134i ust. 1 pkt 1 z literą a lub b ustawy o Policji.
W postępowaniu tym nie oznaczono rzecznika dyscyplinarnego, zgodnie z art. 134i ust. 6 pkt.6 ustawy o Policji, gdyż w postanowieniu o wszczęciu postępowania do prowadzenia postępowania dyscyplinarnego wyznaczono tylko eksperta Zespołu Prezydialnego KMP.
Postanowienie to jest sprzeczne z art. 134i ust. 6 pkt 3 ustawy o Policji, gdyż nie zawiera oznaczenia obwinionego jako strony.
Pisemne wyjaśnienie obwinionego złożone zostały do protokołu z dnia 19 kwietnia 2005 r., który to protokół zawiera niewłaściwe podstawy prawne. Rzecznik Dyscyplinarny powołuje się na art. 135b ust. 2 i art. 135 ust. 1 lub ust. 8 ustawy o Policji. Przepis art. 135b ust. 2 ustawy o Policji dotyczy przeprowadzenia czynności przez innego rzecznika dyscyplinarnego a przepis art. 135 ust. 1 ustawy o Policji mówi o odmowie wszczęcia lub umorzenia postępowania dyscyplinarnego. W podstawie prawnej tego protokołu rzecznik dyscyplinarny powołuje się również na ust8 art.135 ust. 8 ustawy o Policji, którego to ustępu przepis art. 135 ustawy o Policji nie zawiera.
Postępowanie dyscyplinarne zakończone zostało postanowieniem rzecznika dyscyplinarnego z dnia 23 kwietnia 2005 r. o zakończeniu czynności dowodowych. Postanowienie to wydane zostało z naruszeniem przepisu art.135h ust 1 ustawy o Policji, gdyż czynności dowodowe trwały ponad miesiąc i nie zostały przedłużone przez właściwego przełożonego dyscyplinarnego. Postanowienie to wydane zostało również z naruszeniem art.135i ust. 7 pkt 1 ustawy o Policji w ten sposób, że nie wskazuje przełożonego dyscyplinarnego, gdyż Komenda Miejska Policji nie jest przełożonym dyscyplinarnym oraz organem Policji którym jest Komendant Miejski Policji.
Nadto skarżący uznaje, że nierozłączną częścią postanowienia jest sprawozdanie z przeprowadzonego postępowania dyscyplinarnego (art.135i ust. 7 ustawy o Policji), którego to sprawozdania rzecznik dyscyplinarny nie sporządził.
W postanowieniu tym rzecznik wprowadził w błąd skarżącego w pouczeniu informując, że zażalenie na to postanowienie nie przysługuje, wbrew treści art. 135f ust. 1 pkt 5 ustawy o Policji. Rzecznik dyscyplinarny naruszył również przepis art. 6, 7, 8 i 9 kpa przez to, że zachwiał zaufaniem skarżącego do organów Policji i Państwa.
Po uchyleniu orzeczenia nr 5 z dnia 6 maja 2005 r. Komendanta Miejskiego Policji, organ ten nie wszczął ponownie postępowania dyscyplinarnego w myśl art.134i ust.1 litera c ustawy o Policji w związku z art. 61 § 1 kpa przez to, że nie wydał postanowienia o wszczęciu.
Skarżący podnosi, że organ II instancji nie uchylił postanowienia Rzecznika Dyscyplinarnego z dnia 23 kwietnia 2005 r. o zakończeniu czynności dowodowych. Komendant Miejski Policji obligatoryjnie powinien wszcząć nowe postępowanie dyscyplinarne na podstawie art. 134i ust.1 pkt.1 litera c ustawy o Policji oraz art. 61 § 1 kpa. Tym samym wszystkie czynności dokonane w niniejszej sprawie od dnia 8 czerwca 2005 r. do dnia 9 grudnia 2005 r. nie mają umocowania prawnego i zostały dokonane bądź wydane przez organy Policji nielegalnie w rozumieniu przepisów art. 134i ust. 1 pkt 1 litera c ustawy o Policji oraz art. 61 § 1 kpa.
Skarżący podnosi, że w okresie od 23 września 2005 r. do 30 listopada 2005 r. organy wydały postanowienia w okresie kiedy postępowanie dyscyplinarne nie mogło być prowadzone. Zgodnie z postanowieniem nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] 2005 r. postępowanie mogło trwać do dnia 22 września 2005 r. a zgodnie z postanowieniem nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] 2005 r. postępowanie przedłużono do dnia 30 listopada 2005 r. W okresie od 23 września 2005 r. do 30 października 2005 r. wydane zostały trzy postanowienia.
Skarżący podkreśla również, że postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało wydane przez I Zastępcę Komendanta Miejskiego Policji, który wcześniej został przesłuchany w tej sprawie w charakterze świadka i zgodnie z przepisem art. 135c ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji przełożony podlegał wyłączeniu od udziału w postępowaniu. Zgodnie z art. 133 ust.1 ustawy o Policji nadkom. G. Z., który wydał postanowienie [...] z dnia [...] 2005 r. o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego z upoważnienia Komendanta Miejskiego Policji w rozumieniu tego artykułu był przełożonym dyscyplinarnym, wobec tego podlegał wyłączeniu z postępowania z urzędu.
Skarżący podnosi, że powyższe postanowienie o zawieszeniu postępowania zostało mu doręczone z rażącym naruszeniem art. 135h ust. 3 i art. 135p ust. 1 ustawy o Policji w związku z przepisami rozdziału 8 kpa. Skarżący nie mógł skorzystać z przysługującego mu prawa wynikającego z art. 135h ust. 3 ustawy o Policji, gdyż postanowienie o zawieszeniu postępowania i postanowienie o podjęciu zawieszonego postępowania zostały doręczone skarżącemu w tym samym terminie czyli w dniu [...] września 2005 r.
Postępowanie przełożonego dyscyplinarnego spowodowało, że zażalenie stało się bezprzedmiotowe w rozumieniu art.135h ust. 3 ustawy o Policji, czym naruszył prawo do obrony skarżącego. Niemniej jednak skarżący wniósł zażalenie na zawieszenie postępowania do Komendanta Wojewódzkiego Policji, który postanowieniem z dnia [...] 2005 r. "umorzył postępowanie zażaleniowe" i jako podstawę prawną przywołał przepis art. 133 ust. 8 pkt 1, art. 135h ust. 3, art. 135 ust 4 ustawy o Policji. Skarżący podnosi, że przywołany przez Komendanta Wojewódzkiego Policji przepis art.135j ust. 4 ustawy o Policji zezwala na umorzenie postępowania dyscyplinarnego, a nie na umorzenie postępowania zażaleniowego. Zarówno przepis z art. 135j ust. 4 jak i przepis art. 135 ust. 1 ustawy o Policji nie mogą być podstawami prawnymi umorzenia postępowania zażaleniowego, zaś ustawodawca w ogóle nie określił instytucji "umorzenia postępowania zażaleniowego" a wskazuje tylko na możliwość uchylenia lub utrzymania w mocy zaskarżanego postanowienia.
Prowadzący postępowanie dyscyplinarne nie dokonał wszechstronnego wyjaśnienia okoliczności związanych z poleceniem wprowadzenia tzw. "oceny punktowej" zaleconej pismem z dnia [...] 2004 r. przez Naczelnika Wydziału Prewencji KMP.
Skarżący podnosi, że pismo z dnia [...] 2004 r. o wprowadzeniu oceny punktowej pracy dzielnicowych podpisała osoba nieuprawniona do wydawania władczych poleceń służbowych skarżącemu jako Komendantowi Komisariatu Policji, gdyż takie polecenie winien był wydać Komendant Miejskiej Policji, lub jego zastępcy, zgodnie z decyzją nr [...] Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2004 r. "w sprawie podziału zadań kierownictwa KMP [...] ..." znajdującej się w aktach sprawy.
Naczelnik sekcji prewencji KMP podpisał pismo bez powoływania się na polecenie Komendanta Miejskiego lub jego zastępców. Treść pisma naczelnika sekcji prewencji z dnia [...] 2004 r. zawierało wszelkie elementy polecenia łącznie ze wskazaniem terminu obowiązywania polecenia tj. od dnia 1 października 2004 r. Zgodnie z § 1 pkt 1 zarządzenia nr 21 KGP z dnia 20 maja 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji - przełożonym jest każdy policjant lub pracownik policji uprawniony z tytułu zajmowanego stanowiska, albo na podstawie odrębnych przepisów lub uprawnień do kierowania nad przebiegiem służby lub pracy innego policjanta lub pracownika policji". W świetle tego przepisu naczelnik sekcji prewencji jest nie uprawniony do wydawania poleceń komendantowi komisariatu.
Skarżącemu zarzuca się brak dopełnienia obowiązków służbowych wynikających z pełnienia funkcji przełożonego wyrażający się w rzekomym braku nadzoru nad wdrożeniem realizacji oceny punktowej pracy dzielnicowych. We wdrożeniu oceny punktowej istnieją zasadnicze rozbieżności pomiędzy skarżącym a przełożonym dyscyplinarnym w rozumieniu zaleceń z dnia [...] 2004 r. naczelnika sekcji prewencji, gdyż zalecenia te są ogólnikowe, nieprecyzyjne i sprzeczne z innymi poleceniami w tej samej sprawie, które pozwalają na daleko idącą dowolność w interpretowaniu m.in. tzw. spotkań ze społeczeństwem.
Skarżącemu zarzuca się, że bezpodstawnie on i podlegli mu policjanci Rewiru Dzielnicowych kwalifikowali spotkania z sołtysami jako spotkania ze społeczeństwem. W piśmie z dnia [...] 2004 r. nie wyjaśniono, jak traktować spotkania z sołtysami. Częściowe sprecyzowanie jak należy punktować spotkania ze społeczeństwem zawarte jest w piśmie Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji z dnia [...] 2004 r. w którym wskazano, że grupa musi liczyć minimum 5 osób, aby można było ją traktować jako spotkanie ze społeczeństwem, jednak bez zastrzeżenia, aby spotkania z sołtysami nie mogły być traktowane jako spotkania ze społeczeństwem. Dopiero pismo z dnia [...] 2005 r. nr [...] podpisane przez p.o. Zastępcy Naczelnika Sekcji Prewencji Komendy Miejskiej Policji kwestię tą precyzuje.
Skarżący podnosi, że przedstawione jemu zarzuty powinny być postawione również wszystkim Komendantom, którzy byli adresatami zaleceń z dnia [...] 2004 r. i [...] 2004 r. gdyż wszyscy traktowali spotkania z sołtysami jako spotkania ze społeczeństwem łącznie z rewirem dzielnicowych Komendy Miejskiej Policji, który to rewir podlegał bezpośredniemu nadzorowi ze strony naczelnika Sekcji Prewencji KMP jak i Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji KMP sprawiającego nadzór nad wdrożeniem tej oceny.
W trakcie postępowania dyscyplinarnego nie uwzględniono wniosku skarżącego o włączenie do akt postępowania jako dowodu zestawienia wyników punktowych i innych Komisariatów Policji. Dowód ten miał na celu potwierdzenie, że do dnia [...] 2005 r. spotkania z sołtysami wszystkie jednostki traktowały jako spotkania ze społeczeństwem. Przeprowadzenia tego dowodu odmówiono postanowieniem z dnia [...] 2005 r. wydanym przez Rzecznika Dyscyplinarnego.
Rzecznik dyscyplinarny i przełożeni dyscyplinarni odmówili uwzględnienia sześciu wniosków dowodowych z dnia [...] września 2005 r., [...] października 2005 r., [...] listopada 2005 r. – w tym wniosków dotyczących przesłuchania uzupełniającego w charakterze świadków nadkom. G. Z., nadkom. M. M. i świadka podinsp. A. K. Świadek M. M. został przesłuchany, ale bez uwzględnienia okoliczności wskazanych przez skarżącego, z rażącym naruszeniem zasad przesłuchiwania osób, gdyż przesłuchania są powierzchowne i nie odzwierciedlają istoty sprawy, zawierają ogólniki. Nadto w postanowieniu rzecznika dyscyplinarnego z dnia [...] 2005 r. o odmowie uwzględnienia wniosku dowodowego pouczył skarżącego o przysługującym mu prawie do wniesienia zażalenia do Komendanta Miejskiego Policji w terminie 3 dni od dnia doręczenia postanowienia natomiast w postanowieniu tegoż samego rzecznika dyscyplinarnego z dnia [...] 2005 r. o odmowie uzupełnienia akt pouczył skarżącego, że zażalenie na to postanowienie nie przysługuje co jest rażącym naruszeniem prawa do obrony.
Rzecznik odmówił przesłuchania uzupełniającego w charakterze świadka nadkom. G. Z. twierdząc, że "dowód przesłuchania jest nieprzydatny" lub "niemożliwy do przeprowadzenia a jego przeprowadzenie jest sprzeczne z prawem", z czym skarżący się nie zgadza (art.135f ust. 7 pkt 2, 3 ustawy o Policji).
Skarżący podnosi, że rzecznik dyscyplinarny i przełożeni dyscyplinami rażąco naruszyli prawo uniemożliwiając skarżącemu udział w przesłuchaniach świadków przez to, że skarżący nie był powiadomiony o miejscu i terminie przeprowadzenia dowodów przesłuchań świadków.
Skarżący podnosi ponadto nadmierną surowość kary dyscyplinarnej.
Dodatkowo skarżący wskazuje, że w orzeczeniu nr [...] z dnia [...] 2005 r. Komendant Miejski Policji umorzył postępowanie o czyn polegający na niedopełnieniu obowiązków służbowych a jednocześnie stwierdził winę skarżącego za ten czyn i wymierzył mu karę dyscyplinarną, co skarżący uznaje za rażące naruszenie przepisów o postępowaniu dyscyplinarnym w zakresie wymierzenia kar dyscyplinarnych.
Orzeczenie Nr [...] Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] 2006 r. wydane zostało z rażącym naruszeniem prawa w szczególności art. 135o ust 1 pkt 2 ustawy o Policji. Pomijając fakt bezprawności zawieszenia postępowania w dniu [...] 2005 r. organ orzekający w ogóle nie uwzględnił tego, że wydanie nieprawomocnego orzeczenia przez organ I instancji nie wstrzymuje biegu przedawnienia karalności. Skarżący został wiec bezprawnie ukarany za rzekome przewinienia dyscyplinarne, które uległy przedawnieniu.
W odpowiedzi na skargę Komendant Wojewódzki Policji, wniósł o jej oddalenie i podtrzymał swoje stanowisko w sprawie.
Dodatkowo organ wyjaśnił, że w zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy o Policji do postępowania dyscyplinarnego nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, zatem zarzuty skarżącego dotyczące obowiązków organu wynikających z przepisów kpa są bezzasadne. Dotyczy to, między innymi, nie zawiadomienia obwinionego o miejscu i terminie przeprowadzania dowodów. Przepisy ustawy o Policji nie nakładają takiego obowiązku na rzecznika dyscyplinarnego.
Postanowienie nr 8 o wszczęciu postępowania dyscyplinarnego zawiera podstawę prawną, tj. art. 133 ust. 1 i art. 134i ust. 1 pkt. 1 ustawy o Policji. Brak wskazania sprecyzowania litery punktu wskazanego przepisu nie stanowi uchybienia stanowiącego o nieważności postanowienia.
W postanowieniu wskazano rzecznika dyscyplinarnego.
Postanowienie nie jest sprzeczne z art. 134i ust. 6 pkt 3 ustawy o Policji, gdyż zawiera stopień, imię i nazwisko oraz stanowisko obwinionego.
W protokole przyjęcia pisemnych wyjaśnień z dnia [...] 2005 r. nie wykreślono art. 135b ust. 2 ustawy o Policji, natomiast formularz protokołu zawierał błędne wskazanie art. 135 ust. 1 lub 8 ustawy o Policji jako podstawy prawnej, bez litery po numerze artykułu. Jest to oczywista omyłka, gdyż winno być art. 135 e ust. 1 lub 8 ustawy o Policji, co nie wpływa na ważność dowodu, jakim były wyjaśnienia obwinionego złożone osobiście na piśmie z dnia [...] 2005 r.
Odnosząc się do zarzutów dotyczących postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych z dnia [...] 2005 r. organ stwierdza, że termin określony w art. 135h ust. 1 ustawy o Policji jest terminem instrukcyjnym. Przekroczenie terminu o dwa dni było podyktowane koniecznością zachowania trzydniowego terminu do składania wniosku o uzupełnienie postępowania dyscyplinarnego, które jest jednym z podstawowych uprawnień obwinionego.
Skarżący błędnie podnosi, iż sprawozdanie określone w art. 135i ust. 7 pkt 1 ustawy o Policji jest nierozłączną częścią postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych. Jest to odrębny, integralny dokument w postępowaniu dyscyplinarnym.
Zarzut, iż na wszystkie postanowienia wydane w toku postępowania dyscyplinarnego przysługuje obwinionemu zażalenie jest bezpodstawny. Zgodnie z art. 135f ust. 1 pkt 5 ustawy o Policji w toku postępowania dyscyplinarnego obwiniony ma prawo do wnoszenia do przełożonego dyscyplinarnego zażaleń na postanowienia wydane w toku postępowania przez rzecznika dyscyplinarnego w przypadkach wskazanych w ustawie. Przepisy ustawy o Policji nie stanowią, iż na postanowienie o zakończeniu czynności dowodowych przysługuje zażalenie.
Po uchyleniu w całości orzeczenia I instancji przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia - zgodnie z art. 135n ust. 4 pkt 3 ustawy o Policji w postępowaniu dyscyplinarnym nie wydaje się ponownie postanowienia o wszczęciu postępowania, które dotyczy jedynie zainicjowania postępowania.
Przepisy ustawy o Policji dotyczące postępowania dyscyplinarnego nie wskazują na konieczność uchylenia postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych przez organ II instancji w przypadku wydania orzeczenia o uchyleniu orzeczenia I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzut skarżącego dotyczący braku umocowania prawnego czynności dowodowych dokonanych w okresie od 8 czerwca do 9 grudnia 2005 r. jest więc chybiony.
Organ stwierdza, że przesłuchany następnie w charakterze świadka nadkom. G. Z., podpisując w imieniu Komendanta Miejskiego Policji postanowienie o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego, nie rozstrzygał materii dotyczących istoty postępowania dyscyplinarnego, a jedynie rozstrzygnął kwestię formalnego przerwania biegu postępowania dyscyplinarnego, i w konsekwencji nie występował, jako przełożony dyscyplinarny orzekający merytorycznie w sprawie. Organ uznaje to więc za uchybienie nieistotne.
Odnosząc się do zarzutu dotyczącego umorzenia postępowania zażaleniowego organ zaznacza, że przepis art. 135h ustawy o Policji nie wymienia sposobów rozpatrzenia przez organ II instancji zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego. Przepisy ustawy o Policji nie nakładają na organ II instancji obowiązku utrzymania w mocy bądź uchylenia takiego postanowienia. W chwili rozpatrywania zażalenia na postanowienie o zawieszeniu postępowania dyscyplinarnego, przedmiotowe postępowanie było podjęte. Kwestia rozpatrzenia zażalenia na postanowienie wydane w toku postępowania dyscyplinarnego jest częścią tego postępowania dyscyplinarnego i w tym też zakresie zostało ono umorzone.
Odnosząc się do zarzutu braku wszechstronnego wyjaśnienia sprawy przez rzecznika dyscyplinarnego organ wskazał, że miał na względzie art. 135e ust. 1 ustawy o Policji zgodnie z którym rzecznik dyscyplinarny zbiera materiał dowodowy i podejmuje czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy. Materiały zebrane przez rzecznika dyscyplinarnego były wystarczające do oceny zachowania obwinionego i wyjaśniają okoliczności sprawy.
Ocena punktowa w Komendzie Miejskiej Policji została wprowadzona decyzją Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji, natomiast Naczelnik Sekcji Prewencji KMP - będąc upoważniony, przesłał ocenę punktową pracy dzielnicowych do podległych jednostek w celu realizacji. Polecenie wprowadzenia oceny punktowej zostało wydane przez Zastępcę Komendanta Miejskiego Policji, a nie Naczelnika Sekcji Prewencji KMP. Jednocześnie polecenie zawarte w piśmie z dnia [...] 2004 r. było czytelne i nie wymagało żadnych wyjaśnień, zaś termin wykonania tego polecenia wynikał z pisma z dnia [...] 2004 r. W przypadku wątpliwości co do terminu realizacji, obwiniony winien zgodnie z zapisem § 13 pkt 2 Zarządzenia Nr [...] Komendanta Głównego Policji z dnia [...] 1993 r. w sprawie funkcjonowania organizacji hierarchicznej w Policji - niezwłocznie powiadomić przełożonego o okolicznościach utrudniających mu realizację tego polecenia.
Z zeznań asp. szt. J. K. - kierownika Rewiru Dzielnicowych KMP wynika, iż w jego Rewirze Dzielnicowych na początku spotkania z sołtysami wsi, kuratorem, czy pedagogiem były zaliczane do spotkań ze społeczeństwem, jednakże na początku grudnia 2004 r. przekazał dzielnicowym w swoim rewirze, że do spotkań ze społeczeństwem należy zaliczać spotkania z grupą co najmniej 5 osób. Ponadto w połowie grudnia 2004 r. otrzymał konkretne pismo Zastępcy Komendanta Miejskiego Policji, które ściśle określiło sposób przydzielania punktów za spotkania ze społeczeństwem.
Z powyższego wynika, iż rozbieżności dotyczyły sytuacji do grudnia 2004 r. natomiast zarzut przedstawiony obwinionemu dotyczy sytuacji od dnia [...] grudnia 2004 r., więc jego argumentacja zawarta w skardze jest chybiona.
W postępowaniu dyscyplinarnym nie zostało naruszone prawo do obrony skarżącego. Odmowa uwzględnienia wniosków dowodowy złożonych przez obwinionego w toku postępowania dyscyplinarnego nie stanowi naruszenia jego uprawnień. Wnioskowane przez skarżącego dowody, które nie zostały dopuszczone, miały udowadniać nieistotne dla sprawy okoliczności.
Odnosząc się do postanowienia rzecznika dyscyplinarnego z dnia [...] 2005 r. o odmowie uzupełnienia akt postanowienia dyscyplinarnego, pouczenie zawarte w postanowieniu jest prawidłowe. Zgodnie z art. 135f ust. 1 pkt 5 i art. 135i ust. 6 ustawy o Policji na powyższe postanowienie nie przysługuje zażalenie.
Organ podtrzymał pogląd, że ze względu na zawieszenie postępowania, nie doszło do przedawnienia karalności czynu w zakresie objętym orzeczeniem. Zgodnie zaś z art. 135 ust. 6 ustawy o Policji w przypadku wydania orzeczenia o ukaraniu w pierwszej instancji przed upływem roku od dnia wszczęcia postępowania dyscyplinarnego postępowanie to uważa się za zakończone z upływem terminu do wniesienia odwołania, a jeżeli wniesiono odwołanie z chwilą wydania orzeczenia przez wyższego przełożonego.
Przy ocenie całokształtu okoliczności popełnienia zarzucanych czynów wzięto pod uwagę dotychczasowy przebieg służby obwinionego (udokumentowany w ocenie okresowej), jego zachowanie przed popełnieniem przewinień dyscyplinarnych, jak i po ich popełnieniu.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Nie wszystkie zarzuty skarżącego zasługują na uwzględnienie, niektóre są wyraźnie chybione, ale nawet ta ich część, która jest trafna, powoduje konieczność uchylenia orzeczeń dyscyplinarnych wydanych przez organy obu instancji, jako wydanych w wyniku wadliwie przeprowadzonego postępowania, co mogło mieć istotny wpływ na rozstrzygnięcie.
Tak istotne błędy proceduralne powodują przy tym, że merytoryczna ocena rozstrzygnięcia co do zasady stała się zbędna.
Nieprawidłowe jest postanowienie wydane przez Komendanta Wojewódzkiego Policji z dnia [...] 2005 r. (nie podlegające osobnemu zaskarżeniu do sądu administracyjnego), który "umorzył postępowanie zażaleniowe" z powodu jego bezprzedmiotowości.
Postępowanie odwoławcze w sprawie zawieszenia postępowania dyscyplinarnego rozpoczęło się po upływie wielu tygodni od zawieszenia i już po podjęciu tegoż postępowania na nowo – co było skutkiem rażącego opóźnienia w doręczeniu postanowienia a więc i jego zaskarżenia, na co słusznie zwraca uwagę skarżący, nietrafnie jednak uznając, że samo opóźnienie pozbawiło go prawa do wniesienia odwołania.
W tej sytuacji umorzenie postępowania odwoławczego w sprawie zawieszenia postępowania wcale nie jest uzasadnione tym, ze toczy się ono na nowo. Organ odwoławczy powinien mieć świadomość tego, że jedynie zgodnie z prawem postanowienie o zawieszeniu postępowania jest skuteczne, a skutek ten nie ogranicza się jedynie do wstrzymania biegu czynności procesowych bez narażenia się na zarzut przewlekłości postępowania, ale – co dla obwinionego ma kluczową rolę - zawieszenie postępowania wstrzymuje bieg rocznego terminu liczonego od dnia popełnienia przewinienia dyscyplinarnego, w jakim można wymierzyć karę dyscyplinarną za czyn nie zawierający znamion przestępstwa lub wykroczenia (art. 135 § 4 ustawy o Policji).
Tym samym nie było podstaw do uznania postępowania odwoławczego za bezprzedmiotowe i zaniechania wydania rozstrzygnięcia merytorycznego w zakresie zarzutów obwinionego dotyczących prawidłowości zawieszenia postępowania, przy czym zarzuty te nie są bagatelne, skoro dotyczyły kwestii wyłączenia przełożonego dyscyplinarnego funkcjonariusza od orzekania ze względu na łączenie ról procesowych orzekającego i świadka postępowania (iudex inhabilis). Uzasadnienie stanowiska organu jest błędne, bowiem bezsprzecznie postanowienie zostało wydane przez osobę działającą w imieniu przełożonego dyscyplinarnego, która jednocześnie została przesłuchana w charakterze świadka, co wynika wprost z protokołu przesłuchania z dnia [...] 2005 r. Przepis art. 135c ust. 1 pkt 3 ustawy o Policji wskazuje jednoznacznie, że taka osoba podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu dyscyplinarnym.
Organ odwoławczy nie powinien zatem wdawać się w rozważania, choćby marginalne i tym bardziej niepotrzebne ze względu na – również błędną - odmowę dokonania merytorycznej oceny, na ile czynności te są istotne dla biegu postępowania. W opisanej sytuacji rzecznik dyscyplinarny oraz przełożony dyscyplinarny (czy osoba działająca w jego imieniu) podlega wyłączeniu od udziału w postępowaniu, a więc od wszelkich czynności, a nie tylko niektórych.
Kolejnym, istotnym uchybieniem, tym razem w zakresie zasad wymiaru kary, jest przyjęcie przez organ I instancji i wyartykułowanie tego poglądu pod koniec uzasadnienia, (a co nie zostało podważone przez organ odwoławczy), że – "nie bez znaczenia na wymiar kary ma zachowanie się obwinionego po wszczęciu postępowania dyscyplinarnego – brak skruchy i deklaracji poprawy".
Jest to przejaw wadliwego rozumienia zasad wymiaru kary przez organy obu instancji. Podkreślić należy z całą stanowczością, że brak przyznania się do winy przez obwinionego nie może stanowić uzasadnienia dla zaostrzenia surowości kary, w przeciwnym razie naruszone byłoby fundamentalne prawo do obrony, polegające również na możliwości ograniczenia się do stwierdzenia swojej niewinności, lub całkowitej bierności w toku postępowania. Przypomnieć można - tytułem przykładu – choćby wyrok Sądu Najwyższego z dnia 14 września 2005 r. sygn. akt IV KK 160/05, LEX nr 157196, zgodnie z którym niedopuszczalne jest uznanie za okoliczność obciążającą faktu, iż "w toku niniejszego postępowania karnego oskarżony nie zdobył się na żadną krytyczną autorefleksję". Jest oczywiste, że przyznanie się do winy czy też przejawianie krytycznego stosunku do popełnionego przestępstwa może i z reguły powinno być postrzegane jako okoliczność łagodząca. Nie oznacza to jednak, że odmienna postawa sprawcy może stanowić okoliczność obciążającą. Podobnie wskazał Sąd Apelacyjny w Białymstoku w wyroku z dnia 24 czerwca 2003 r. - II AKa 146/03, OSAB 2003/4/26 - nieprzyznawanie się do winy jest prawem oskarżonego zagwarantowanym przepisami. Odmowa przyznania się do stawianego zarzutu mieści się w granicach prawa do obrony, służącego oskarżonemu. Dopóki zaś obrona mieści się w granicach przysługujących mu uprawnień, dotąd nie będzie powodu do wyciągania z niej wniosków niekorzystnych dla niego, w szczególności co do wymiaru kary. Pogląd ten podzielił również Sąd Apelacyjny w Katowicach, uznając w wyroku z dnia 10 maja 2001 r., II AKa 44/01, Prok. i Pr. 2002/3/19, że oskarżony ma prawo się bronić, nie przyznając się do winy i taka obrona nie może być uznana za okoliczność obciążającą, świadczącą o demoralizacji.
Wymieniając zatem "brak skruchy i deklaracji poprawy wśród okoliczności obciążających, i jako "będącą nie bez znaczenia" czyli mającą znaczenie, organ I instancji dopuścił się istotnego naruszenia zasad wymiaru kary, określonych w art. 134h ust. 1 i 2 ustawy o Policji, zaś organ II instancji naruszenie to zaaprobował, co potwierdza kolejny zarzut skarżącego dotyczący nadmiernej surowości kary.
Podkreślić jednak należy, że wobec wadliwości postępowania dowodowego, a tym samym procesu samego ustalania faktów będących przedmiotem oceny przez organy, dogłębna analiza licznych zarzutów o charakterze materialnym jest zbędna, przy czym część zarzutów , niżej wskazanych, można ocenić jako niesłuszne i bez pogłębionej analizy.
Trafnie organ wskazał w odpowiedzi na skargę, że w zakresie nieuregulowanym przepisami ustawy o Policji do postępowania dyscyplinarnego nie stosuje się przepisów kodeksu postępowania administracyjnego, zatem zarzuty skarżącego dotyczące obowiązków organu wynikających z przepisów kpa są bezzasadne. Dotyczy to, między innymi, nie zawiadomienia obwinionego o miejscu i terminie przeprowadzania dowodów. Postanowienie nie jest sprzeczne z art. 134i ust. 6 pkt 3 ustawy o Policji, gdyż zawiera stopień, imię i nazwisko oraz stanowisko obwinionego.
Omyłki zawarte w protokole przyjęcia pisemnych wyjaśnień z dnia [...] 2005 r. nie spowodowały żadnych konkretnych następstw w zakresie pozbawienia strony praw, czy wadliwości samego orzeczenia. Trafnie też organ uznaje termin określony w art. 135h ust. 1 ustawy o Policji za termin instrukcyjny, którego przekroczenie nie może skutkować bezskutecznością czynności.
Skarżący błędnie podnosi, iż sprawozdanie określone w art. 135i ust. 7 pkt 1 ustawy o Policji jest nierozłączną częścią postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych. Jest to odrębny, integralny dokument w postępowaniu dyscyplinarnym.
Zarzut, iż na wszystkie postanowienia wydane w toku postępowania dyscyplinarnego przysługuje obwinionemu zażalenie jest bezpodstawny. Zgodnie z art. 135f ust. 1 pkt 5 ustawy o Policji w toku postępowania dyscyplinarnego obwiniony ma prawo do wnoszenia do przełożonego dyscyplinarnego zażaleń na postanowienia wydane w toku postępowania przez rzecznika dyscyplinarnego w przypadkach wskazanych w ustawie.
Po uchyleniu w całości orzeczenia I instancji przez wyższego przełożonego dyscyplinarnego i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia - zgodnie z art. 135n ust. 4 pkt 3 ustawy o Policji w postępowaniu dyscyplinarnym nie wydaje się ponownie postanowienia o wszczęciu postępowania, które dotyczy jedynie zainicjowania postępowania.
Przepisy ustawy o Policji dotyczące postępowania dyscyplinarnego nie wskazują na konieczność uchylenia postanowienia o zakończeniu czynności dowodowych przez organ II instancji w przypadku wydania orzeczenia o uchyleniu orzeczenia I instancji i przekazaniu sprawy do ponownego rozpatrzenia. Zarzut skarżącego dotyczący braku umocowania prawnego czynności dowodowych dokonanych w okresie od [...] czerwca do [...] grudnia 2005 r. jest więc chybiony.
Niemniej jednak wskazane wyżej uchybienia są tego rodzaju, że konieczne stało się uchylenie orzeczeń dyscyplinarnych wydanych przez obie instancje, zatem Sąd działając na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. a i c ppsa orzekł jak w sentencji.
Wyrok uwzględniający skargę jest w określonym przedziale czasowym nieprawomocny, nie wywołuje zatem jeszcze skutku w odniesieniu do zaskarżonego aktu. Skoro jednak Sąd stwierdził, że ze względu na wadliwość orzeczeń obu instancji, po wydaniu wyroku (choćby nieprawomocnego) nie powinny być one wykonywane, to zgodnie z art. 152 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi określił, że zaskarżone decyzje nie mogą być wykonywane do czasu uprawomocnienia się wyroku.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło