III SA/Lu 1065/16
PostanowienieWSA w Lublinie2016-10-17
Skład orzekający: Starszy Referendarz Sądowy Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, w tym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, można odmówić przyznania pomocy w tym zakresie, a przyznać ją jedynie w zakresie częściowym, jeśli wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, ale nie wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów?Ratio decidendi
Osobie fizycznej można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku, gdy strona wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla swojego utrzymania, przyznaje się jej prawo pomocy w zakresie częściowym. Wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym, jeśli strona nie wykazała, że nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania, ale jednocześnie wykazała, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów bez uszczerbku dla utrzymania.Stan faktyczny
Skarżąca K. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. Skarżąca przedstawiła swoją trudną sytuację materialną i zdrowotną, wskazując na niską emeryturę i problemy z prowadzeniem gospodarstwa rolnego. Referendarz sądowy, analizując sytuację skarżącej i koszty postępowania, uznał, że skarżąca nie wykazała przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, ale wykazała przesłanki do przyznania jej w zakresie częściowym.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano K. W. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 października 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi K. W. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchybienia terminu do wniesienia zażalenia postanawia: I.Przyznać K. W. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. II.Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżąca złożyła pismo z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie pełnomocnika. Skarżąca wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, w terminie nadesłała wypełniony urzędowy formularz zaznaczając w nim, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego.
Z oświadczenia skarżącej złożonego na urzędowym formularzu PPF wynika, że skarżąca prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe (jest wdową), zamieszkuje w domu wymagającym generalnego remontu, w którym zajmuje [...] część (pokój i kuchnię), ze względu na zły stan reszty budynku. W skład majątku skarżącej wchodzi nieruchomość rolna o pow. ok. [...] ha, poza tym nie posiada żadnych innych zasobów materialnych. Skarżąca ma trudności z uprawą gruntów rolnych ze względu na brak sprzętu nadającego się do wykonywania prac rolniczych, stan zdrowia (skarżąca leczy na schorzenia [...], [...], [...]). Skarżąca podkreśliła również, że nieuzyskanie dopłat z ARiMR pozbawiło ją możliwości poniesienia jakichkolwiek nakładów finansowych na gospodarstwo rolne, a tym samym możliwości prowadzenia gospodarstwa. Źródłem jej utrzymania jest emerytura w wysokości [...] zł miesięcznie netto.
Referendarz sądowy stwierdził co następuje:
Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.).
Podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł - § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193 ze zm.). Pozostałe ewentualne koszty sądowe (opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej, opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem), każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) i § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Natomiast koszt wynagrodzenia radcy prawnego jest co do zasady ustalany w umowie między radcą prawnym a mocodawcą, a odniesieniem są stawki minimalne określone w rozporządzeniu Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych (Dz. U. z 2015 r., poz. 1084). Zgodnie z § 14 ust. 1 pkt 1 lit. c rozporządzenia, stawka minimalna wynagrodzenia radcy prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynosi w takiej sprawie 480 zł.
Porównując możliwości finansowe skarżącej do wyżej wykazanych kosztów postępowania uznać należy, że wniosek o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym. Przedstawiona w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuacja materialna i zdrowotna skarżącej uprawnia do stwierdzenia, że nie jest ona w stanie ponieść wszystkich kosztów niniejszego postępowania sądowoadministracyjnego. Mając na uwadze, że koszt ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest wyższy niż koszty sądowe tej sprawy, zasadne jest udzielenie skarżącej prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt I postanowienia.
Jednocześnie brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy w całkowitym zakresie, skarżąca nie wykazała bowiem, że nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Podnieść w tym miejscu należy, że prawo pomocy w całkowitym zakresie jest przyznawane osobom, które ze względu na sytuację życiową (brak majątku, brak dochodów), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania.
W przedstawionych przez skarżącą okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez nią kosztów sądowych stwierdzić należy, że jej obecna sytuacja materialna nie należy do szczególnie trudnych. Skarżąca ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, nie ma nikogo na utrzymaniu, posiada stały dochód z tytułu emerytury wynoszący [...] zł miesięcznie. Aczkolwiek skarżąca ma trudności z prowadzeniem posiadanego gospodarstwa rolnego, to uznać należy, że ma przynajmniej możliwość korzystania z pożytków rolnych (płody rolne), co niewątpliwie może przyczynić się do zmniejszenia kosztów utrzymania. Zauważyć należy, że skarżąca w dniu, w którym złożyła pismo z wnioskiem o zwolnienie od kosztów i ustanowienie pełnomocnika (26 września 2016 r.), jednocześnie uiściła wymagany wpis (k-13,14 akt sąd.). Mając powyższe na uwadze, w ocenie referendarza skarżąca jest w stanie uiścić pozostałe koszty sądowe, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie.
Wobec niewykazania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 p.p.s.a., brak jest podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt II postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło