III SA/Lu 107/17

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 8 czerwca 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi M. S. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonej skardze, skarżący zwrócił się m.in. z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Następnie złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu "PPF" zaznaczając, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku skarżący podniósł, że jest młodym przedsiębiorcą, prowadzi działalność gospodarczą od [...] r. i jest mu trudno utrzymać się na rynku. Oświadczył, że jego kondycja finansowa jest słaba. W dalszej części urzędowego formularza podał, że prowadzi jednoosobowe gospodarstwo domowe, nie posiada żadnego majątku nieruchomego, ani zasobów finansowych (oszczędności, papierów wartościowych, wierzytelności). W skład jego majątku wchodzi samochód ciężarowy marki [...] i naczepa ciężarowa [...]. Skarżący podał, że dochód z działalności gospodarczej wynosi [...] zł miesięcznie. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.). Podnieść należy, że ciężar wykazania przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. spoczywa na stronie ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o prawo pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Strona domagająca się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych powinna bowiem przedstawić fakty i argumentację, które potwierdzałyby jej niezdolność do wygospodarowania środków na pokrycie pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego. Obowiązkiem wnioskodawcy jest bowiem, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej szeroko pojętej sytuacji materialnej. Oświadczenie skarżącego złożone na urzędowym formularzu okazało się niewystarczające do oceny możliwości poniesienia przez niego w przedmiotowej sprawie kosztów postępowania. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący oświadczył, że jego kondycja finansowa jako młodego przedsiębiorcy prowadzącego działalność gospodarczą od [...] r. jest słaba. Dla oceny tej okoliczności niezbędne zatem było ustalenie wielkości przychodów i kosztów w prowadzonej działalności, jak również zbadanie stanu kont bankowych skarżącego w okresie poprzedzającym złożenie wniosku o prawo pomocy. Ponadto, ponieważ skarżący wykazał, że nie posiada żadnego majątku nieruchomego, wyjaśnienia wymagało do kogo należy nieruchomość wykazana w urzędowym formularzu jako miejsce zamieszkania skarżącego, jaka jest jej wielkość i szacunkowa wartość. Ustalenie powyższych okoliczności miało bezpośredni wpływ na ocenę możliwości płatniczych skarżącego, w związku z czym w trybie art. 255 p.p.s.a., pismem z 13 kwietnia 2017 r. wezwano skarżącego do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Wezwanie powyższe zostało doręczone 28 kwietnia 2017 r. (potwierdzenie odbioru, k-26 akt sąd.) i pozostało bez odpowiedzi (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Lublinie z 2 czerwca 2017 r.). W ocenie referendarza, skarżący nie wykonując wezwania z 13 kwietnia 2017 r., nie ujawnił w pełni swej sytuacji materialnej. Powoduje to negatywne konsekwencje dla strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Zdaniem referendarza, niewywiązanie się przez stronę z obowiązku złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji materialnej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r. , sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; postanowienie NSA z 9 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 987/11). W świetle powyższego uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Tym samym skarżący nie wykazał przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.