III SA/Lu 1096/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 1 grudnia 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku P. H. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych w sprawie ze skargi P. H. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] czerwca 2015 r., Nr [...] w przedmiocie długu celnego p o s t a n a w i a przyznać P. H. prawo pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od każdej opłaty sądowej ponad kwotę [...](dwadzieścia) złotych. Skarżący na druku PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. W związku z tym, że wzór formularza druku PPF na którym skarżący wniósł o przyznanie prawa pomocy nie odpowiadał wzorowi wprowadzonemu paragrafem pierwszym punktem pierwszym rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 19 sierpnia 2015 r. w sprawie określonego wzoru i sposobu udostępnienia urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz sposobu dokumentowania stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego wnioskodawcy (DzU. z 2015 r., poz. 1257) wezwano skarżącego do wypełnienia wprowadzonego tym rozporządzeniem wzoru druku PPF. Do wezwania dołączono urzędowy druk PPF. Wykonując wezwanie, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), skarżący na druku PPF wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od kosztów sądowych. Wniosek uzasadnił tym, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe wraz z konkubiną oraz czworgiem dzieci w wieku 15 lat, 12 lat, 4 lata i 10 miesięcy, z którymi zamieszkuje w domu rodziców. Skarżący jest osobą bezrobotną bez prawa do zasiłku, co potwierdza zaświadczenie z Powiatowego Urzędu Pracy w C. z dnia 27 sierpnia 2015 r., utrzymującą się z rodziną z zasiłku macierzyńskiego w kwocie [...]złotych netto oraz alimentów na dwoje z wychowywanych dzieci w łącznej kwocie [...]złotych. Ponadto skarżący jak i jego rodzina korzystają ze wsparcia finansowego rodziców skarżącego, którzy ponoszą koszty utrzymania domu, prócz wydatków na energię elektryczną. Te w połowie pokrywa skarżący. Na miesięczne koszty utrzymania koniecznego rodziny skarżącego składają się wydatki na żywność – [...] złotych, środki czystości – [...] złotych, odzież od [...] złotych do [...] złotych, leki od [...] złotych do [...] złotych, na energię elektryczną – [...] złotych oraz obiady dla dzieci w szkole – [...] złotych. Łączne miesięczne wydatki tytułem kosztów utrzymania koniecznego skarżący określił na kwotę około [...] złotych. Skarżący jest właścicielem działki budowlanej o powierzchni 22 arów, na której posadowiony jest dom, którego budowy nie ukończono ze względu na brak środki finansowych. Konkubina skarżącego jest właścicielką mieszkania o powierzchni 59 m2, na którym zabezpieczona jest hipoteka na kwotę [...]złotych. Opłata za wynajęcie mieszkania jest przeznaczana na opłacenie czynszu i opłat związanych z jego eksploatacją oraz spłatę obciążającego go kredytu. Skarżący jest właścicielem samochodu osobowego marki R. S., rok produkcji 2003 o wartości [...] złotych. [...] jest mu niezbędny, gdyż wozi nim jedno z dzieci na rehabilitację. Skarżącego obciąża spłata pożyczki zaciągniętej w wysokości [...] złotych na spłatę długu celnego. Miesięczny koszt jej spłaty wynosi od 600 do [...] złotych, konkubina spłaca ratę w wysokości [...] złotych. Ponadto z tytułu zadłużenia skarżący spłaca kwotę [...]złotych na rzecz firmy windykacyjnej oraz z innego tytułu (nie sprecyzowanego we wniosku) ratę w kwocie [...]złotych. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. W ocenie referendarza sądowego skarżący ma realną możliwość uiszczenia każdej opłaty sądowej w kwocie nie wyższej od [...] złotych bez narażenia siebie i rodziny na uszczerbek w kosztach utrzymania koniecznego. Niezależnie bowiem od tego, że całość dochodu gospodarstwa domowego skarżącego pochłaniają stałe miesięczne koszty utrzymania, znajduje on środki finansowe na spłatę zaciągniętych zobowiązań prywatnoprawnych. W orzecznictwie sądów administracyjnych utrwalony jest zaś pogląd, że te nie mogą mieć pierwszeństwa przed zobowiązaniami publicznoprawnymi a takimi są opłaty sądowe (np. postanowienia NSA z dnia 8 lipca 2014 r., sygn. akt II OZ 671/14 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponadto przeniesienie ciężaru ponoszenia kosztów niniejszego postępowania na ogół obywateli, a to miałoby miejsce w przypadku przyznania skarżącemu prawa pomocy w żądanym przez niego zakresie, aby mógł spłacić zaciągnięte zobowiązania prywatnoprawne nie odpowiadałoby społecznemu poczuciu sprawiedliwości. Chroniłoby to, bądź też wzbogacało majątek prywatny skarżącego kosztem środków publicznych, które przeznaczane są na poczet pokrycia kosztów postępowania, aby zapewnić dostęp do sądu osobom, którym brak środków finansowych ten dostęp uniemożliwia (por. postanowienie NSA z dnia 14 października 2014 r., sygn. akt II FZ 1509/14 czy z dnia 5 marca 2014 r., sygn. akt II FZ 247/14 – oba publikowane w Centralnej Bazie Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Zwłaszcza, że skarżący ma realne możliwości wygospodarowania środków finansowych, które mogą być przeznaczone na spłatę zaciągniętych zobowiązań. Jednocześnie jednak nie można pominąć tego, że równocześnie ze sprawą niniejszą ze skargi P. H. toczą się czterdzieści trzy postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie. W 22 z nich o sygnaturach akt od I SA/Lu 894/15 do I SA/Lu 914/15 skarżący zobowiązany jest w przypadku każdej jednej z nich uiścić wpis sądowy od wniesionej skargi w kwocie [...]złotych. W pozostałych dwudziestu jeden sprawach o sygnaturach akt od III SA/Lu 1085/15 do III SA/Lu 1105/15 i III SA/Lu 1018/15 (gdzie nie uwzględniono sprawy niniejszej) skarżący w każdej jednej z nich uiścić musi tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi wpis sądowy w kwocie [...]złotych, co daje łącznie kwotę [...]złotych. Mając na uwadze wysokość tych kwoty oraz wysokość kwot przeznaczanych przez skarżącego na spłatę zobowiązań prywatnoprawnych stwierdzić należy, że bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego skarżący ponieść może każdą opłatę sądową w kwocie nie wyższej od [...] złotych. Łącznie bowiem w sprawach o sygnaturach akt od III SA/Lu 1085/15 do III SA/Lu 1105/15 i III SA/Lu 1018/15 tytułem wpisu sądowego od wniesionej skargi skarżący uiścić będzie musiał kwotę [...]złotych, uiszczając w każdej z nich kwotę [...]złotych. Kwota [...]złotych jest zaś niższa od spłacanej przez skarżącego miesięcznej raty pożyczki zaciągniętej na spłatę długu celnego. Skoro zatem skarżący bez uszczerbku w kosztach utrzymania koniecznego ma możliwość spłacania pożyczki na spłatę długu celnego (zobowiązania porywatnoprawnego) to tym bardzie ponosić może związane z kosztami sądowymi opłaty sądowe stanowiące od 1/30 do 1/35 części kwoty spłacanej miesięcznie raty pożyczki zaciągniętej na spłatę długu celnego. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.