III SA/Lu 1104/14

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 11 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku adwokata T. W. o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w sprawie ze skargi K. W. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie przyznania płatności z tytułu wspierania gospodarowania na obszarach górskich i innych obszarach o niekorzystnych warunkach gospodarowania na rok 2012 postanawia: odmówić adwokatowi T. W. przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej za sporządzenie opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej. Sygn. akt: III SA/Lu 1104 /14 UZASADNIENIE Postanowieniem z dnia 18 czerwca 2015 r. referendarz sądowy przyznał skarżącemu prawo pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata. W dniu 6 lipca 2015 r. Okręgowa Rada Adwokacka w [...] wyznaczyła pełnomocnikiem skarżącego adwokata T. W. Pełnomocnik strony w dniu 28 stycznia 2016 r. złożył wniosek o przywrócenie terminu do złożenia opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej wraz z opinią z dnia 27 stycznia 2016 r. Postanowieniem z dnia 23 marca 2016 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie odrzucił wniosek pełnomocnika. Następnie w dniu 5 kwietnia 2016 r. pełnomocnik strony złożył opinię o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej z dnia 27 marca 2016 r., identyczną w swej treści jak opinia z dnia 27 stycznia 2016 r., w której zawarł wniosek o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Pełnomocnik oświadczył, że koszty te nie zostały uiszczone w całości lub w części. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Wniosek pełnomocnika strony skarżącej nie zasługuje na uwzględnienie. Zasady wynagradzania profesjonalnych pełnomocników (w tym adwokatów), ustanowionych w ramach prawa pomocy, w postępowaniu przed sądami administracyjnymi określa art. 250 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., stosownie do którego wyznaczony adwokat [...] otrzymuje wynagrodzenie odpowiednio według zasad określonych w przepisach o opłatach za czynności adwokatów [...] w zakresie ponoszenia kosztów nieopłaconej pomocy prawnej oraz zwrotu niezbędnych i udokumentowanych wydatków. Od dnia 1 stycznia 2016 r. aktem normatywnym regulującym zasady przyznawania wynagrodzenia adwokatów jest rozporządzenie Ministra Sprawiedliwości z dnia 22 października 2015 r. w sprawie ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej przez adwokata z urzędu (Dz. U. z 2015 r., poz. 1801). Jednakże zauważyć należy, że stosownie do § 22 rozporządzenia, do spraw wszczętych i niezakończonych przed dniem wejścia w życie rozporządzenia stosuje się przepisy dotychczasowe do czasu zakończenia postępowania w danej instancji, tj. przepisy rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461 ze zm.). Jedną z reguł, do których odsyła art. 250 § 1 p.p.s.a., zawarto w § 2 pkt 1 rozporządzenia z dnia 28 września 2002 r. Zgodnie z tym unormowaniem, zasądzając opłatę za czynności adwokata z tytułu zastępstwa prawnego, sąd bierze pod uwagę niezbędny nakład pracy adwokata, a także charakter sprawy i wkład pracy adwokata w przyczynienie się do jej wyjaśnienia i rozstrzygnięcia. Powołane wyżej przepisy nie nakładają na sąd (referendarza sądowego) obowiązku uwzględnienia każdego wniosku pełnomocnika ustanowionego w ramach prawa pomocy dotyczącego przyznania kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu. W orzecznictwie sądowym oraz literaturze przedmiotu wywodzi się, że wynagrodzenie pełnomocnika ustanowionego z urzędu (w ramach prawa pomocy), o którym mowa w art. 250 § 1 p.p.s.a. w związku z § 2 pkt 1 powołanego rozporządzenia dotyczy tylko rzeczywistego udzielenia pomocy prawnej (por. postanowienie SN z 12 lutego 1999r., II CKN 341/98 /OSNC 1999, nr 6, s. 123/; postanowienie SN z 21 czerwca 2007r., III KK 200/07 /OSNwSK 2007/1/1378/, Lex nr 459865 oraz S. Babiarz, B. Dauter, M. Niezgódka-Medek: Koszty postępowania w sprawach administracyjnych i sądowoadministracyjnych Warszawa 2007, s.316-317). Zgodnie z art. 29 ust. 1 ustawy z 26 maja 1982 r. Prawo o adwokaturze (tekst jedn.: Dz.U. z 2015 r., poz. 615), koszty nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu ponosi Skarb Państwa. Powyższe oznacza obowiązek ustalenia przez sąd (bądź referendarza), czy pomoc prawna rzeczywiście została udzielona, bowiem dysponując w tym zakresie środkami publicznymi odpowiada za zasadność i legalność ich wydatkowania. Opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej należy do katalogu czynności, za które zgodnie z § 18 ust. 1 pkt 2 lit. b powołanego rozporządzenia przysługuje wynagrodzenie. Jednakże nie każde sporządzenie pisma nazwanego opinią o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej będzie świadczyć o faktycznym udzieleniu pomocy prawnej. Interes prawny mocodawcy chronić będzie jedynie opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej, która jest sporządzona w sposób profesjonalny, z zachowaniem zasad należytej staranności i przesłana mocodawcy niezwłocznie. W przedmiotowej sprawie, (pomijając nawet fakt, że pełnomocnik nie przedstawił dowodu doręczenia opinii stronie) pełnomocnik złożył opinię, która w ocenie referendarza nie chroni interesu prawnego mocodawcy. Przede wszystkim wskazać należy, że z treści wymienionego pisma wynika, iż jest to opinia o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej od wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 3 września 2010 r., nie odnosi się zatem do przedmiotowej sprawy. W sprawie niniejszej skarga strony wpłynęła do sądu w dniu 28 listopada 2014 r. i została zarejestrowana w sądzie pod sygnaturą III SA/Lu 1103/14, a postanowieniem z dnia 28 stycznia 2015 r. sąd odrzucił skargę. W dalszej kolejności podnieść należy, że uzasadnienie opinii poza ogólnym przytoczeniem podstaw kasacyjnych, odnosi się do prawidłowej w ocenie sporządzającego skargę, kontroli sądu orzekającego co do zastosowania art. 17 § 1 i art. 18 ustawy o postępowaniu egzekucyjnym w administracji oraz art. 134 § 1 i art. 144 Kpa, co skutkowało oddaleniem skargi. Tymczasem w przedmiotowej sprawie, sąd nie wydawał wyroku oddalającego skargę, bowiem postanowieniem z 28 stycznia 2015 r. sąd skargę odrzucił. Powyższe prowadzi do wniosku, że uzasadnienie złożonej opinii o braku podstaw do wniesienia skargi kasacyjnej w żaden sposób nie odnosi się do stanu faktycznego i prawnego przedmiotowej sprawy. W ocenie referendarza opinia taka nie może być uznana za spełniającą standardy należytej staranności, przyczyniającą się do wyjaśnienia sprawy i chroniącą interes prawny mocodawcy. Brak jest zatem podstaw do uznania, że pomoc prawna została stronie skarżącej faktycznie udzielona. Powyższe okoliczności skutkują odmową uwzględnienia wniosku o przyznanie kosztów nieopłaconej pomocy prawnej. Mając na uwadze przytoczone okoliczności i ustalenia oraz na podstawie art. 258 § 2 pkt 8 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie. Art. 210. § 1.