III SA/Lu 1110/15

WyrokWSA w Lublinie2016-03-17

Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Drwal, Robert Hałabis

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ ewidencyjny jest uprawniony do rozstrzygania o prawie własności nieruchomości w postępowaniu o zmianę danych w operacie ewidencji gruntów i budynków, a jeśli nie, to czy wnioskodawca nieposiadający statusu właściciela lub władającego nieruchomością ma interes prawny do żądania takich zmian?
Ratio decidendi
Organ ewidencyjny nie jest uprawniony do rozstrzygania o prawie własności nieruchomości. Zmiany w ewidencji gruntów i budynków mogą być wprowadzane na podstawie dokumentów potwierdzających stan prawny, a nie w celu jego ustalenia. Wnioskodawca nieposiadający statusu właściciela lub władającego nieruchomością nie ma interesu prawnego do żądania zmian w ewidencji, nawet jeśli powołuje się na historyczne nieprawidłowości w zapisach.
Stan faktyczny
Skarżący I. U. i M. U. domagali się wprowadzenia zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków, w tym zmiany powierzchni działek i wpisania nowych działek w miejsce starych. Organ pierwszej instancji (Starosta) odmówił wprowadzenia zmian z powodu braku interesu prawnego skarżących oraz niedołączenia stosownej dokumentacji. Organ odwoławczy (Lubelski Wojewódzki Inspektor Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego) utrzymał w mocy decyzję Starosty. Skarżący wnieśli skargę do WSA, zarzucając naruszenie przepisów prawa materialnego i procesowego.
Rozstrzygnięcie
Oddalił skargę.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), Sędzia WSA Robert Hałabis, Protokolant Referent Bartłomiej Maciak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 marca 2016 r. sprawy ze skargi I. U. i M. U. na decyzję Lubelskiego Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego w L. z dnia [...] czerwca 2015 r., nr [...] w przedmiocie zmian w operacie ewidencji gruntów i budynków oddala skargę. Inne w L. decyzją z dnia [...] r. nr [...].TP po rozpatrzeniu odwołania I. U. i M. U. – utrzymał w mocy decyzję Starosty [...] z dnia [...] r. nr [...] w sprawie odmowy wprowadzenia w operacie ewidencji gruntów i budynków obrębu [...], Gmina R. P. zmian – polegających na wpisaniu w rejestrze ewidencji gruntów z 1964 r. w miejsce działki nr [...] o powierzchni 1,36 ha, działki nr [...] o powierzchni 1,02 ha oraz zmiany zapisu w protokole uwłaszczeniowym C. K. dotyczącego powierzchni działki nr [...] z powierzchni 0,67 ha na powierzchnię 1,01 ha i działki nr [...] z powierzchni 0,96 ha na powierzchnię 0,62 ha. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia organ odwoławczy wyjaśnił, że prawidłowe jest stanowisko Starosty [...], że skarżący nie mogli skutecznie domagać się wprowadzenia wnioskowanych zmian w ewidencji gruntów i budynków z uwagi na brak interesu prawnego w tym zakresie oraz z uwagi na niedołączenie stosownej dokumentacji geodezyjnej i prawnej mogącej stanowić podstawę do ewentualnego wpisu w tejże ewidencji. Skarżący nie są właścicielami działek wskazanych we wniosku o dokonanie zmian w ewidencji. Poza tym żądana zmiana dotyczy nieaktualnych już stanów prawnych bowiem w obecnej ewidencji gruntów nie występują działki nr [...] i 86 (uwidocznione są działki nr [...] oraz 86/1 i 86/2). Skarżący są właścicielami działki nr [...] nabytej aktem notarialnym w 1973 r. Zgodnie z art. 24 ust. 2b pkt h ustawy Prawo geodezyjne i kartograficzne podstawą wprowadzenia zmiany w ewidencji może być wniosek wraz ze wskazaną dokumentacją geodezyjna przyjętą do właściwego zasobu. Ponadto – w myśl art. 24 ust. 2a pkt 2 cyt. ustawy – tylko właściciele nieruchomości są uprawnieni do składania wniosku o zmianę danych ewidencyjnych, natomiast z urzędu wprowadza się zmiany na podstawie informacji wynikających z przepisów prawa oraz dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1 – 4 ustawy, materiałów zasobu oraz wykrycia błędnych informacji (art. 24 ust. 2a pkt 1 ustawy). W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżący zarzucili naruszenie § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia [...] r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków w związku z art. 64 § 2 k.p.a., art. 24 ust. 2a lit. d/, art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h/ oraz art. 22 ust. 2 w związku z art. 20 ust. 2 pkt 1 ustawy – Prawo geodezyjne i kartograficzne oraz art. art. 7, 8 11, 15, 28, 61 § 4, 75 § 1, 77 § 1, 78 § 1, 80 i 107 § 3 k.p.a. W uzasadnieniu skargi podniesiono między innymi, że organ nie był uprawniony do odrzucenia znanej mu dokumentacji geodezyjnej i kartograficznej, zawierającej wykaz zmian danych ewidencyjnych. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest bezzasadna. Sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości przez kontrolę działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem, stosując środki określone w ustawie (art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia [...] r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych – Dz. U. z 2002 r. Nr 153 poz. 1269 z późn. zm. oraz art. 3 § 1 ustawy z dnia [...] r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi – j.t. Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a."). Ocena ta polega na zbadaniu, czy organy administracji publicznej w toku rozpoznawania sprawy nie naruszyły przepisów prawa (materialnego i procesowego), a jeżeli doszło do ewentualnego naruszenia przepisów postępowania, czy skala tego naruszenia uzasadnia wyeliminowanie z obrotu prawnego skontrolowanego rozstrzygnięcia. Dokonując kontroli legalności zaskarżonej decyzji w oparciu o wskazane wyżej kryteria należy stwierdzić, że skarga nie zasługiwała na uwzględnienie, bowiem nie zawiera ona uzasadnionych podstaw. Podstawę prawną rozstrzygnięcia sprawy przez organy stanowiły przepisy ustawy z dnia [...] r. – Prawo geodezyjne i kartograficzne (Dz. U. z 2015 r., poz. 520). Ustawa ta reguluje, między innymi sprawy dotyczące ewidencji gruntów i budynków (art. 1 pkt 4 ustawy). Do spraw związanych z prowadzeniem ewidencji gruntów odnosi się przepis art. 20 ustawy. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: gruntów – ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas gleboznawczych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; budynków – ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; lokali – ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. Stosownie do art. 22 ust. 1 ustawy, ewidencję gruntów i budynków oraz gleboznawczą klasyfikację gruntów prowadzą starostowie. W myśl art. 24 ust. 1 ustawy, informacje, o których mowa w art. 20 ust. 1 i 2, zawiera operat ewidencyjny, który składa się z: 1) bazy danych, o której mowa w art. 4 ust. 1a pkt 2, prowadzonej za pomocą systemu teleinformatycznego zapewniającego w szczególności: a) odpowiednio zabezpieczone przechowywanie danych i ich aktualizację, b) udostępnianie oraz wspólne korzystanie z danych na zasadach określonych w przepisach o infrastrukturze informacji przestrzennej, c) wizualizację danych w formie rejestrów, kartotek i wykazów oraz mapy ewidencyjnej, a także udostępnianie zainteresowanym wypisów z tych rejestrów, kartotek i wykazów oraz wyrysów z mapy ewidencyjnej; 2) zbioru dokumentów uzasadniających wpisy do bazy danych. Stosownie do art. 24 ust. 2a. informacje zawarte w ewidencji gruntów i budynków podlegają aktualizacji: 1) z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z: a) przepisów prawa, b) dokumentów, o których mowa w art. 23 ust. 1-4, c) materiałów zasobu, d) wykrycia błędnych informacji; 2) na wniosek podmiotów, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, lub władających gruntami na zasadach samoistnego posiadania. W myśl ust. 2b. art.24, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje: 1) w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie: a) przepisów prawa, b) wpisów w księgach wieczystych, c) prawomocnych orzeczeń sądu, d) ostatecznych decyzji administracyjnych, e) aktów notarialnych, f) zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia [...] r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia [...] r. - Prawo budowlane, do których właściwy organ nie wniósł sprzeciwu, g) wpisów w innych rejestrach publicznych, h) wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców; 2) w drodze decyzji administracyjnej - w pozostałych przypadkach. Odmowa aktualizacji informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2c). Zasady zakładania i prowadzenia ewidencji gruntów i budynków oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych określone są w rozporządzeniu Ministra Rozwoju Regionalnego i Budownictwa z dnia [...] r. w sprawie ewidencji gruntów i budynków (Dz. U z 2015 r. poz. 542 – dalej jako "rozporządzenie"). Rozporządzenie to – w myśl § 1 określa: 1) sposób zakładania ewidencji gruntów i budynków, 2) sposób prowadzenia ewidencji oraz szczegółowe zasady wymiany danych ewidencyjnych, 3) szczegółowy zakres informacji objętych ewidencją oraz zakres informacji objętych rejestrem cen i wartości nieruchomości, 4) sposób i terminy sporządzania powiatowych, wojewódzkich i krajowych zestawień zbiorczych danych objętych ewidencją, 5) rodzaje budynków i lokali, których nie wykazuje się w ewidencji. Do zadań starosty związanych z prowadzeniem ewidencji – według § 44 rozporządzenia - należy: 1) utrzymywanie systemu teleinformatycznego, o którym mowa w art. 24 ust. 1 pkt 1 ustawy; 2) utrzymanie operatu ewidencyjnego w stanie aktualności, tj. zgodności z dostępnymi dla organu dokumentami i materiałami źródłowymi; 3) archiwizacja wycofanych danych ewidencyjnych; 4) udostępnianie danych ewidencyjnych; 5) ochrona danych ewidencyjnych przed ich utratą, zniszczeniem, niepożądaną modyfikacją, nieuprawnionym do nich dostępem i ujawnieniem; 6) okresowa weryfikacja danych ewidencyjnych; 7) sporządzanie powiatowych zestawień zbiorczych danych objętych ewidencją; 8) modernizacja ewidencji. W świetle § 45 ust. 1 cyt. rozporządzenia, aktualizacja operatu ewidencyjnego następuje poprzez wprowadzanie udokumentowanych zmian do bazy danych ewidencyjnych w celu: 1) zastąpienia danych niezgodnych ze stanem faktycznym, stanem prawnym lub obowiązującymi standardami technicznymi odpowiednimi danymi zgodnymi ze stanem faktycznym lub prawnym oraz obowiązującymi standardami technicznymi, 2) ujawnienia nowych danych ewidencyjnych, 3) wyeliminowania danych błędnych. Przepis powyższy w ust. 2 stanowi, że przy aktualizacji operatu ewidencyjnego przepisy § 35 i § 36 stosuje się odpowiednio. Unormowanie § 46 ust. 1 rozporządzenia wprowadza zasadę, że dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11. Według ust. 2 § 46, z urzędu wprowadza się zmiany wynikające z: 1) prawomocnych orzeczeń sądowych, aktów notarialnych, ostatecznych decyzji administracyjnych, aktów normatywnych, 2) opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych, 3) dokumentacji architektoniczno-budowlanej gromadzonej i przechowywanej przez organy administracji publicznej, 4) ewidencji publicznych prowadzonych na podstawie innych przepisów. Aktualizacji operatu ewidencyjnego dokonuje się niezwłocznie po uzyskaniu przez starostę odpowiednich dokumentów określających zmiany danych ewidencyjnych (§ 47 ust. 1). W myśl § 47 ust. 3 w przypadku gdy aktualizacja operatu ewidencyjnego wymaga wyjaśnień zainteresowanych lub uzyskania dodatkowych dowodów, starosta przeprowadza w sprawie tej aktualizacji postępowanie administracyjne lub stosuje art. 22 ust. 3 ustawy. Z powyższych unormowań wynika obowiązek zachowania ewidencji gruntów i budynków w stanie aktualności. Wprowadzenie ewentualnych zmian – w celu uaktualnienia danych ewidencyjnych - może nastąpić w dwojakim trybie. Po pierwsze, w trybie czynności materialno-technicznej (art. 24 ust. 2b. pkt 1 ustawy), po drugie, w formie decyzji administracyjnej (art. 24 ust. 2b. pkt 2 ustawy). Aktualizacja operatu uzależniona jest od uzyskania przez organ odpowiednich dokumentów (§ 47 ust. 1 rozporządzenia). W rozpoznawanej sprawie starosta przeprowadził postępowanie administracyjne, które zakończyło się wydaniem decyzji. Nie budzi większych wątpliwości, że aby możliwe było wprowadzenie zmian w ewidencji gruntów w aktualnym jej stanie, konieczne jest przedłożenie organowi dokumentów o jakich mowa w § 46 rozporządzenia i nie istnieje możliwość skutecznego żądania od organu badania stanu prawnego nieruchomości w oparciu o dane archiwalne i przywrócenie tego rodzaju danych, które w pewnym czasie zostały w ewidencji zastąpione danymi nowszymi. Uwzględniając przedstawianą wyżej specyfikę postępowania ewidencyjnego stwierdzić należy, że Starosta [...] jako organ właściwy w sprawach ewidencji gruntów i budynków nie posiadał uprawnień do rozstrzygania poprzez wpisy do danych ewidencji gruntów o prawie własności nieruchomości, czego w istocie żądali skarżący. W związku z tym Starosta jako organ prowadzący ewidencję gruntów nie był też uprawniony do oceny prawidłowości postanowienia Sądu Rejonowego w R. P. w sprawie sygn. I Ns 452/95. Uprawnień takich nie posiada również Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w postępowaniu, którego przedmiotem jest sprawa legalności decyzji podjętej przez Inne. Skoro skarżący nie przedstawili żadnego aktualnego na dzień złożenia wniosku dokumentu pochodzącego od sądu lub innego uprawnionego organu, który mógłby stanowić podstawę ujawnienia zmiany zapisów w danych ewidencji gruntów i budynków, to trafnie w zaskarżonej decyzji wywiedziono, że należało odmówić zawnioskowanych zmian. Brak interesu prawnego po stronie skarżących nie oznacza jednak w takiej sytuacji bezprzedmiotowości postępowania. Powszechnie przyjmuje się, że pojęcie "interes prawny", na którym oparta jest legitymacja procesowa strony w postępowaniu administracyjnym, należy ustalać według norm prawa materialnego. Zasadnicze więc znaczenie ma regulacja § 46 ust. 1 rozporządzenia poprzez wskazanie, że dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu lub na wniosek osób, organów i jednostek organizacyjnych, o których mowa w § 10 i 11 rozporządzenia. W sprawie poza sporem pozostaje, że skarżący w chwili składania wniosku z dnia [...] r. o wprowadzenie zmian w ewidencji (wniosek ten merytorycznie nawiązujący do podania z dnia [...] r. - później uzupełniany przez skarżących - dotyczył działki nr [...] stanowiącej własność B. Ł. oraz działki nr 42 i nr [...] nabytej przez C. K.) oraz toku całego postępowania administracyjnego nie byli właścicielami lub podmiotami władającym gruntami, których zmiany miałyby dotyczyć, tym samym nie mogli skutecznie domagać się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów z powołaniem się na interes prawny w tym zakresie. Źródłem takiego interesu nie jest ani prawomocne postanowienie Sądu Rejonowego w R. P. z dnia [...] r. sygn. akt I Ns 452/95 w sprawie o rozgraniczenie, w której skarżącym nakazano (pkt II postanowienia) wydanie spornego pasa gruntu, ani opinia geodety z dnia [...] r. zawarta w jego pisemnych wyjaśnieniach do zleconej roboty geodezyjnej, że rozgraniczenie z 1998 r. powinno dotyczyć działek nr [...], a nie działek [...] (pkt 12 wyjaśnień), czy też pogląd geodety o sprzeczności zapisu w akcie notarialnym Nr [...] z dnia [...] r. (pkt 11 ww. wyjaśnień). Rozstrzyganie o prawie własności nieruchomości następuje przed sądem powszechnym, a nie przed organami prowadzącymi ewidencję gruntów i budynków. Operat techniczny powstały w wyniku pracy geodezyjnej zgłoszonej w dniu [...] r. nr [...] – 19/2010 nie figuruje w dokumentacji Państwowego Zasobu Geodezyjnego i Kartograficznego prowadzonego przez Starostę. Jak wyżej wykazano na podstawie § 46 ust. 2 pkt 2 rozporządzenia, dane zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu i wprowadza się zmiany wynikające z opracowań geodezyjnych i kartograficznych, przyjętych do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, zawierających wykazy zmian danych ewidencyjnych. Dane zawarte w powyższym operacie nie mogły być uwzględnione także na wniosek skarżących. Z akt sprawy wynikało, że wystąpiły nieprawidłowości w opracowaniu i geodeta w informacji z dnia [...] r. podał, że "nie jest w stanie usunąć usterek (...) do momentu zmiany w zapisach w rejestrze ewidencji gruntów." Wynikało również, że w obecnie prowadzonej przez organ ewidencji nie figurują działki nr [...] i 86 oraz że toczy się postępowanie o rozgraniczenie przed sądem powszechnym (sprawa I Ns 338/13) z wniosku M. U. i innych z udziałem T. C. (będącego właścicielem działki nr [...] o powierzchni 0,3 ha, którą uzyskał w drodze darowizny – aktu notarialnego z 1994 r. – od I. C., którą uwłaszczono w 1972 r.). W tych okolicznościach trafna była w sprawie konkluzja organów, że odnośnie nieruchomości, których skarżący nie są właścicielami nie mogli skutecznie domagać się wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów. W świetle przedstawionych regulacji prawnych, legitymacja do wystąpienia z żądaniem dokonania zmian przysługuje jedynie właścicielowi względnie osobom, organom i jednostkom organizacyjnym, o których mowa w przepisach § 10 i § 11 rozporządzenia. Nie jest zatem legitymowany do występowania w postępowaniu administracyjnym dotyczącym zmian w ewidencji gruntów i budynków w charakterze strony także ten, kto uzasadnia swój interes prawny zdarzeniami i okolicznościami które wystąpiły w przeszłości, jak to czynią skarżący powołując się na okoliczność, że wadliwie dokonano ustalenia powierzchni uwłaszczonych nieruchomości. W sprawie niniejszej skarżący twierdzą, że w protokole uwłaszczeniowym dotyczącym aktu własności ziemi z dnia [...] r. wydanym na rzecz C. K. (uwłaszczenie odnosiło się do dwóch działek nr [...] o powierzchni 1,63 ha) błędnie określono powierzchnię gruntu. W świetle zgromadzonego materiału dowodowego działka nr [...] o powierzchni 0,96 ha została przez C. K. sprzedana J. K.. W dniu [...] r. podzielono działkę nr [...] o powierzchni 0,67 ha na działki – nr [...] (0,20 ha) i nr [...] (0.47 ha). M. U. nabył działkę nr [...] od C. K. aktem notarialnym z dnia [...] r. zaś działkę nr [...] (odrębną umową) nabyli B. i J. małż. Ł. . Żądanie zmiany zapisu w protokole uwłaszczeniowym odnośnie danych ewidencyjnych działek nr 42 i nr [...] nie mogło być uwzględnione przez orzekające w sprawie organy, podobnie jak i żądanie zawarte we wniosku z dnia [...] r. o zmianę powierzchni działki nr [...] z 0,67 ha na 1,01 ha. Skarżący bezpodstawnie wywodzą, że w rejestrze ewidencji gruntów z 1964 r. w miejsce działki nr [...] o powierzchni 1,36 ha należało wykazać działkę nr [...] o powierzchni 1,02 ha. Wobec braku interesu prawnego po stronie skarżących w dokonaniu zmiany w ewidencji gruntów i budynków polegających na wpisaniu w rejestrze ewidencji gruntów z 1964 r. w miejsce działki nr [...] o powierzchni 1,36 ha, działki nr [...] o powierzchni 1,02 ha oraz zmiany zapisu w protokole uwłaszczeniowym C. K. dotyczącego powierzchni działki nr [...] z powierzchni 0,67 ha na powierzchnię 1,01 ha i działki nr [...] z powierzchni 0,96 ha na powierzchnię 0,62 ha, za nieusprawiedliwiony należało uznać również zarzut wskazujący na naruszenie przez organy ogólnych zasad postępowania administracyjnego oraz prowadzenia postępowania dowodowego. Prowadzenie oczekiwanego przez skarżących postępowania w sytuacji posiadania przez niego jedynie interesu faktycznego, nie mogło doprowadzić do wprowadzenia oczekiwanych zmian w danych ewidencji gruntów. W takich warunkach prowadzenie szerszego, zgodnego z planami skarżących postępowania wyjaśniającego, przy respektowaniu w tym postępowaniu zasad określonych w art. 7 i art. 8 oraz art. 77 § 1 k.p.a. było zbędne. Przy podejmowaniu zaskarżonej decyzji nie naruszono podniesionych w skardze przepisów prawa procesowego. Stosownie do treści art. art. 7, 77 i 80 k.p.a. organ administracji publicznej podjął wszystkie niezbędne czynności mające na celu zebranie całego materiału dowodowego i dokonał jego należytej w zasadzie oceny. Ocena ta, wbrew twierdzeniom skarżących nie nosi cech dowolności. Po myśli art. 107 § 3 k.p.a. w decyzji zawarto podstawowe jej elementy, wskazano również uzasadnienie faktyczne i prawne. W szczególności uzasadnione zostało stanowisko organu, który wyjaśnił podstawy prawne decyzji z przytoczeniem przepisów prawa. Nie naruszono też art. 24 ust. 2a pkt 1 lit.d/ Prawa geodezyjnego i kartograficznego określającego, że informacje zawarte w ewidencji podlegają aktualizacji z urzędu, jeżeli zmiany tych informacji wynikają z wykrycia błędnych informacji. Samo twierdzenie strony, że wykryła błędne informacje jest niewystarczające do tego, aby organ z urzędu (tu – na wniosek strony) wprowadził zmiany danych ewidencyjnych. Skarżący zresztą nie przedstawili dowodów w tej kwestii. Stosownie do art. 24 ust. 2b pkt 1 lit. h/ cyt. ustawy, aktualizacja informacji zawartych w ewidencji gruntów i budynków następuje w drodze czynności materialno-technicznej na podstawie wniosku zainteresowanego podmiotu ewidencyjnego i wskazanej w tym wniosku dokumentacji geodezyjnej przyjętej do państwowego zasobu geodezyjnego i kartograficznego, jeżeli wnioskowana zmiana obejmuje informacje gromadzone w ewidencji gruntów i budynków dotyczące nieruchomości znajdujących się w wyłącznym władaniu wnioskodawcy albo wnioskodawców. Ten przepis nie został naruszony. Dokumentacji opracowanej przez geodetę nie przyjęto zasobu geodezyjno – kartograficznego. W związku z tym nie mogła ona być wykorzystana jako dowód w sprawie, że wykryto błędne informacje. Podobnie trzeba ocenić zarzut o naruszeniu przepisu art. 22 ust. 2 ustawy, określającego, że podmioty, o których mowa w art. 20 ust. 2 pkt 1, zgłaszają właściwemu staroście zmiany danych objętych ewidencją gruntów i budynków, w terminie 30 dni, licząc od dnia powstania tych zmian (zdanie pierwsze). W zdaniu drugim ustawodawca przewiduje, że obowiązek ten nie dotyczy zmian danych objętych ewidencją gruntów i budynków, wynikających z aktów normatywnych, prawomocnych orzeczeń sądowych, decyzji administracyjnych, aktów notarialnych, materiałów zasobu, wpisów w innych rejestrach publicznych oraz dokumentacji architektoniczno-budowlanej przechowywanej przez organy administracji architektoniczno-budowlanej. Skarżący nie przedstawili obiektywnych informacji, które w świetle powyższego uregulowania, nakładałyby na organ obowiązek dokonania zmian danych ewidencyjnych. Zgodnie z art. 20 ust. 1 ustawy, ewidencja gruntów i budynków obejmuje informacje dotyczące: 1) gruntów - ich położenia, granic, powierzchni, rodzajów użytków gruntowych oraz ich klas bonitacyjnych, oznaczenia ksiąg wieczystych lub zbiorów dokumentów, jeżeli zostały założone dla nieruchomości, w skład której wchodzą grunty; 2) budynków - ich położenia, przeznaczenia, funkcji użytkowych i ogólnych danych technicznych; 3) lokali - ich położenia, funkcji użytkowych oraz powierzchni użytkowej. Powyższy przepis w ust. 2 stanowi, że w ewidencji gruntów i budynków wykazuje się także: 1) właścicieli nieruchomości, a w przypadku: a) nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego - oprócz właścicieli inne podmioty, w których władaniu lub gospodarowaniu, w rozumieniu przepisów o gospodarowaniu nieruchomościami Skarbu Państwa, znajdują się te nieruchomości, b) gruntów, dla których ze względu na brak księgi wieczystej, zbioru dokumentów albo innych dokumentów nie można ustalić ich właścicieli - osoby lub inne podmioty, które władają tymi gruntami na zasadach samoistnego posiadania. Zarzut naruszenia art. 20 ust. 2 pkt 1 przez przyjęcie przez organ, że tylko właściciel nieruchomości zgłasza staroście zmiany danych ujawnionych w ewidencji, jest nieusprawiedliwiony. W przepisie tym mowa jest nie tylko właścicielu, ale również o osobach, które władają gruntami. Skarżący nie wykazali, że są stroną w rozumieniu art. 28 k.p.a., że dysponują (władają) gruntami (działkami – nr [...] i 86) i wobec tego mają pełnie prawo domagać się od organu ujawnienia "prawidłowych" informacji w ewidencji gruntów. Wbrew zarzutom i wnioskom skargi, organ nie naruszył przepisów art. 61 § 4 oraz art. 64 § 2 k.p.a. Pierwszy z nich określa, że o wszczęciu postępowania organ zawiadamia wszystkie osoby będące stronami w sprawie. Drugi z nich (art. 64 § 2) przewiduje, że organ ma obowiązek wezwać stronę do usunięcia braków podania. Z uzasadnienia zarzutów skargi wynika, że rzeczą organu było wszcząć postępowanie – wobec wniosku skarżących będących właścicielami działki nr 42/1 i zawiadomić o tym właścicieli sąsiadujących z tą działką, nieruchomości. W sprawie wydano postanowienie z dnia [...] r. o wszczęciu postępowania, o czym zawiadomiono wyłącznie skarżących, co nie jest błędem ze strony Starosty [...], skoro żądanie wszczęcia postępowania określało jego przedmiot. Sprecyzowanie treści wniosku skarżących należało do nich samych, a nie do organu, który w realiach niniejszej sprawy nie miał obowiązku ustalania kręgu osób, które mogłyby wziąć udział w postępowaniu dotyczącym zmiany danych ewidencyjnych. W orzecznictwie podnosi się, że wniosek strony wiąże organ, co do treści żądania (zob. wyrok NSA z dnia [...] r. sygn.. akt II OSK 1812/11; publ. Lex nr 1358405). Należy wyjaśnić, że zgodnie z art. 23 ust. 1 Prawa geodezyjnego i kartograficznego, sądy przekazują właściwemu staroście: 1) odpisy prawomocnych orzeczeń sądowych w sprawach o: a) własność nieruchomości lub jej części, w szczególności dotyczących: – stwierdzenia nabycia prawa własności do nieruchomości przez zasiedzenie, – nabycia praw do spadku, – działu spadku, – zniesienia współwłasności, – podziału majątku wspólnego, – potwierdzenia nabycia prawa własności w wyniku uwłaszczenia, b) wydanie nieruchomości lub jej części, c) rozgraniczenie nieruchomości; 2) zawiadomienia o nowych wpisach w działach I i II księgi wieczystej. Według ust. 2 art. 23 cyt. ustawy, notariusze przekazują właściwemu staroście: 1) odpisy aktów notarialnych, które w swojej treści zawierają przeniesienie, zmianę, zrzeczenie się albo ustanowienie praw do nieruchomości, które podlegają ujawnieniu w ewidencji gruntów i budynków, bądź obejmują czynności przenoszące własność nieruchomości lub prawo użytkowania wieczystego nieruchomości gruntowej; 2) odpisy aktów poświadczenia dziedziczenia. Stosownie do art. 23 ust. 3 ustawy, organy administracji publicznej przekazują właściwemu staroście: 1) odpisy ostatecznych decyzji administracyjnych, wraz z załącznikami oraz innymi dokumentami stanowiącymi integralną ich część, w sprawie o: a) nabyciu, zmianie lub utracie prawa własności do nieruchomości, a w odniesieniu do nieruchomości Skarbu Państwa lub jednostek samorządu terytorialnego także o nabyciu, zmianie lub utracie prawa użytkowania wieczystego, trwałego zarządu lub innej formy władania tą nieruchomością, b) podziale nieruchomości, c) scaleniu i podziale nieruchomości, d) scaleniu gruntów, e) wymianie gruntów, f) rozgraniczeniu nieruchomości, g) zatwierdzeniu gleboznawczej klasyfikacji gruntu, h) ustaleniu linii brzegu, i) pozwoleniu na budowę budynku, j) pozwoleniu na użytkowanie budynku, drogi lub linii kolejowej, k) rozbiórce budynku, l) zmianie sposobu użytkowania gruntu, m) wpisie zabytku nieruchomego do rejestru zabytków; 2) odpisy: zgłoszeń budowy budynku, zawiadomień o zakończeniu budowy budynku oraz zgłoszeń rozbiórki budynku, o których mowa odpowiednio w art. 30, art. 54 oraz art. 31 ust. 1 ustawy z dnia [...] r. - Prawo budowlane, oraz zgłoszeń dotyczących zmiany sposobu użytkowania budynku lub jego części, o których mowa w art. 71 ust. 2 ustawy z dnia [...] r. - Prawo budowlane; 3) zawiadomienia o zmianach danych, zawartych w zbiorze danych osobowych Powszechnego Elektronicznego Systemu Ewidencji Ludności (PESEL) w rozumieniu przepisów o ewidencji ludności i dowodach osobistych, dotyczących osób fizycznych ujawnianych w ewidencji gruntów i budynków jako właściciele lub władający nieruchomościami. Z uwagi na charakter sporu wyjaśnienia wymaga, że w świetle art.23 ust. 7 cyt. ustawy, starosta, niezwłocznie, nie później niż w terminie 30 dni od dnia otrzymania dokumentów, o których mowa w ust. 1-3, oraz wyciągów z operatów szacunkowych, o których mowa w art. 158 ustawy z dnia [...] r. o gospodarce nieruchomościami (Dz. U. z 2014 r. poz. 518, z późn. zm.), wpisuje dane z nich wynikające do ewidencji gruntów i budynków oraz do rejestru cen i wartości nieruchomości w zakresie wynikającym z tej ewidencji lub rejestru. Wymaga podkreślenia, że problematyka dotycząca wprowadzania zmian w ewidencji gruntów była przedmiotem licznych orzeczeń Naczelnego Sądu Administracyjnego. Z orzeczeń tych wynika, że zapisy w ewidencji gruntów mają wyłącznie charakter techniczno-deklaratoryjny, co oznacza, że nie kształtują nowego stanu prawnego nieruchomości, a organy ewidencyjne rejestrują jedynie stany prawne ustalone w innym trybie lub przez inne organy orzekające. Organy ewidencyjne nie mogą zatem samodzielnie rozstrzygać kwestii uprawnień wnioskodawcy do gruntu lub budynku. Stąd też poprzez żądanie wprowadzenia zmian w ewidencji gruntów nie można dochodzić ani udowadniać swoich praw właścicielskich, czy uprawnień do władania nieruchomością (tak wyroki NSA: z dnia [...] r., sygn. akt II SA 1155/92, publ. ONSA 1994/2/61; z dnia [...] r., sygn. akt II SA 258/98, Lex 41288; z dnia [...] r., sygn. akt II SA 766/98, Lex 82005). Ubocznie należy wskazać, odnosząc się do wniosku pełnomocnika skarżących z dnia [...] r., że brak było podstaw do odroczenia rozprawy przed Sądem przewidzianej na dzień [...] r. Mając przytoczone powyżej unormowania i znaczenie przepisów regulujących prowadzenie ewidencji gruntów i budynków Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie nie znajdując podstaw do uwzględnienia skargi – na podstawie art. 151 p.p.s.a. – orzekł jak w wyroku.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło