III SA/Lu 1144/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 15 grudnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. L. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi J. L. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu renty strukturalnej postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, skarżąca w terminie do jego opłacenia, nadesłała pismo z 25 października 2016 r. oraz urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. Skarżąca wniosła o zwolnienie od obowiązku uiszczenia opłaty od skargi oraz ustanowienie radcy prawnego. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżąca podniosła, że znajduje się w trudnej sytuacji majątkowej i osobistej, jest emerytką i utrzymuje bezrobotną wnuczkę. W jej ocenie skomplikowany charakter sprawy powoduje, że potrzebuje pomocy profesjonalnego pełnomocnika. W dalszej części urzędowego formularza skarżąca oświadczyła, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z pełnoletnią wnuczką (ur. [...] r.), a źródłem ich utrzymania jest emerytura skarżącej w kwocie [...] zł netto. W skład majątku skarżącej wchodzi spółdzielcze własnościowe prawo do lokalu mieszkalnego o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolna o pow. [...] ha fiz. (oddana w dzierżawę). Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Unormowanie to wskazuje, że ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak i częściowym, spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące i rzetelne wykazanie swojej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej. Jeżeli oświadczenie strony zawarte we wniosku o przyznanie prawa pomocy okaże się niewystarczające do oceny jej stanu rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Oświadczenie skarżącej złożone na urzędowym formularzu okazało się niewystarczające do oceny możliwości poniesienia przez nią w przedmiotowej sprawie kosztów postępowania. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że posiada nieruchomość rolną, która została oddana w dzierżawę. Wyjaśnienia wymagało zatem, czy i jakie skarżąca czerpie korzyści z dzierżawy tej nieruchomości. Należało również ustalić, czy wnuczka pozostająca ze skarżącą we wspólnym gospodarstwie domowym jest zarejestrowana w urzędzie pracy jako osoba bezrobotna bez prawa do zasiłku. Z uwagi na jednoczesne pobieranie przez skarżącą dwóch świadczeń (renty strukturalnej i emerytury) konieczna była również informacja dotycząca stanu rachunków bankowych i przepływu środków finansowych na tych rachunkach w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy. Ustalenie tych okoliczności miało bowiem bezpośredni wpływ na ocenę możliwości płatniczych skarżącej. Mając powyższe na uwadze, w dniu 3 listopada 2016 r. wezwano stronę do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, mających służyć pełnemu zobrazowaniu jej sytuacji materialnej i rodzinnej. Wezwanie to zostało doręczone skarżącej osobiście w dniu 24 listopada 2016 r. (potwierdzenie odbioru, k-21 akt sąd.) i pozostało bez odpowiedzi (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Lublinie z dnia 12 grudnia 2016 r.).W ocenie referendarza, niewykonanie wezwania z dnia 3 listopada 2016 r. w zakresie pełnego ujawnienia stanu majątkowego i dochodowego, powoduje negatywne konsekwencje dla strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Niedopełnienie przez stronę obowiązku złożenia dokumentów źródłowych, bądź dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji rodzinnej i finansowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r. , sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; postanowienie NSA z 9 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 987/11). W świetle powyższego uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżąca nie przedstawiła swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Tym samym skarżąca nie wykazała przesłanek z art. 246 § 1 pkt 1 i 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak i częściowym. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.