III SA/Lu 116/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Protokolant Maria Filipek, po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 20 kwietnia 2006 r. sprawy ze skargi A. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie zwolnienia ze Służby Celnej oddala skargę. Dyrektor Izby Celnej zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 81 ust. 2 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. nr 156, poz. 1641 ze zm.), po ponownym rozpatrzeniu sprawy dotyczącej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w sprawie zwolnienia A. M. ze służby celnej, utrzymał w mocy decyzję z dnia [...]. W uzasadnieniu zaskarżonej decyzji podniesiono, że decyzją z dnia [...] funkcjonariusz celny A. M. został zwolniony ze służby celnej w Izbie Celnej: Urząd Celny na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej, tj. w związku z odmową wykonania decyzji o przeniesieniu służbowym z dniem [...] 2005 r. z Izby Celnej w W. do Izby Celnej w B. wydanej na podstawie art. 18 ust. 2 i 6 w związku z art. 17 ust. 1b ustawy o Służbie Celnej. We wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy A. M. wskazał, że decyzja o przeniesieniu służbowym naruszała przepis art. 19 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, jako bezprawna nie mogła być wykonana, a więc została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie. Przy interpretowaniu treści art. 19 pkt 2, o którym mowa powyżej, należy stosować art. 189 Kodeksu Pracy, na dowód czego załączył oświadczenie żony A. M. i zaświadczenie Dyrektora Gimnazjum Nr [...]. Według wnioskodawcy rzeczywistą przyczyną zwolnienia ze służby była likwidacja Urzędu Celnego w Z., co przy zapisie art. 19 ust. 2 ww. ustawy uczyniło niemożliwym przeniesienie do innego urzędu i dlatego podstawa prawną zwolnienia ze służby może być tylko art. 26 pkt 7 ustawy o Służbie Celnej. Jednocześnie ze względu na powyższe na podstawie art. 27 ust. 2 ww. ustawy o Służbie Celnej zachodzi przesłanka do zwolnienia od pełnienia służby z zachowaniem prawa do uposażenia, o co wnioskodawca wnosi. Ustosunkowując się do powyższego, Dyrektor Izby Celnej stwierdził, że decyzja o przeniesieniu służbowym A. M. z Izby Celnej w W. do Izby Celnej w B. wydana na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej Szefa Służby Celnej nr [...] z dnia [...] była natychmiast wykonalna z mocy prawa w związku z zapisem art. 81 ust. 1a ustawy o Służbie Celnej. Tym samym A.M. od dnia [...] 2005 r. powinien stawić się do pełnienia służby w Izbie Celnej w B. Z analizy zwolnień lekarskich wynika, że od dnia [...] 2004 r. do dnia [...] 2005 r. przebywał on na zwolnieniu lekarskim. Okres nieobecności w Izbie Celnej w B. od dnia [...] r. do dnia [...] 2005 r. nie został przez wnioskodawcę usprawiedliwiony. Jak wynika z materiału sprawy, w dniu [...] 2005 r. A. M. złożył oświadczenie dotyczące odmowy wykonania decyzji Szefa Służby Celnej dotyczącej przeniesienia służbowego z Izby Celnej w W. do Izby Celnej w B. W związku z powyższym Dyrektor Izby Celnej mając na uwadze przepis art. 25 ust. 1 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej, który nakłada na Dyrektora Izby Celnej obowiązek zwolnienia funkcjonariusza celnego w związku z odmową wykonania przez ww. decyzji o przeniesieniu służbowym, dokonanym na podstawie art. 18 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej, podjął decyzję o zwolnieniu funkcjonariusza celnego A. M. ze Służby Celnej w Izbie Celnej : Urząd Celny zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 9 i art. 27 ust. 1 ustawy o Służbie Celnej w terminie trzech miesięcy od dnia doręczenia przedmiotowej decyzji, tj. z dniem [...] 2005 r. W przeciwieństwie do twierdzenia A. M. Dyrektor Izby Celnej nie mógł zastosować w tym wypadku art. 26 pkt 7 ustawy o Służbie Celnej jako podstawy o zwolnieniu ze służby celnej w związku z tym, że w Izbie Celnej nie zachodziła sytuacja likwidacji lub reorganizacji związanej ze zmniejszeniem liczby etatów. Ponadto art. 27 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej w przypadku zwolnienia funkcjonariusza celnego ze służby celnej m. in. na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 9 powyższej ustawy, jeżeli jest to uzasadnione dobrem służby, przewiduje możliwość zwolnienia od pełnienia służby przedmiotowego funkcjonariusza celnego z zachowaniem prawa do uposażenia. Jak wynika z brzmienia przepisu, ma on charakter fakultatywny, uznaniowy i tym samym jego zastosowanie leży w gestii Dyrektora Izby Celnej. Zdaniem Dyrektora Izby Celnej w przedmiotowej sprawie nie zachodzi przesłanka do zwolnienia od pełnienia służby z zachowaniem prawa do uposażenia. Okoliczności przedstawione przez A. M. związane z decyzją Szefa Służby Celnej dotyczącą przeniesienia służbowego z Izby Celnej w W. do Izby Celnej w B., tj. naruszenie tą decyzją art. 19 pkt 2 ustawy o Służbie Celnej, przy którego interpretacji należy stosować art. 189 Kodeksu pracy – nie mają znaczenia dla przedmiotowej sprawy, gdyż ww. okoliczności mogą być przedmiotem rozważania przez Wojewódzki Sąd Administracyjny w Warszawie przy rozpatrywaniu skargi na decyzję Szefa Służby Celnej nr [...] z dnia [...] 2005 r. dotyczącą przedmiotowego przeniesienia służbowego. Na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] A. M., reprezentowany przez radcę prawnego K. K., wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, podnosząc, iż decyzja o zwolnieniu ze służby oparta była na podstawie art. 25 ust. 1 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej, tj. w związku z odmową wykonania decyzji o przeniesieniu służbowym. Decyzja o przeniesieniu służbowym zdaniem skarżącego naruszała przepis art. 19 ust. 2 ustawy o Służbie Celnej i jako bezprawna nie mogła być wykonana. Wskazał ponadto, że przy interpretacji art. 19 pkt 2 ww. ustawy należy stosować art. 189 Kodeksu pracy. Skarżący bowiem w rozumieniu art. 19 pkt 2 jest funkcjonariuszem celnym samodzielnie sprawującym opiekę nad dzieckiem do lat 14 i bez jego zgody nie można go przenieść do pełnienia służby w innej miejscowości. Według skarżącego rzeczywistą przyczyną zwolnienia ze służby była likwidacja Urzędu Celnego w Z. co przy zapisie art. 19 ust. 2 ustawy czyniło niemożliwym przeniesienia go do innego urzędu i dlatego podstawą zwolnienia ze służby celnej może być tylko art. 26 pkt 7 ustawy o Służbie Celnej. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wydanym na rozprawie w dniu 1 grudnia 2005 r. postanowieniem Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zawiesił postępowanie sądowe na podstawie art. 125 § 1 pkt 1 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi z uwagi na toczące się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie postępowaniem ze skargi A. M. na decyzję Szefa Służby Celnej o przeniesieniu go do Izby Celnej w B., którego to postępowania wynik może mieć wpływ na wynik postępowania toczącego się przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie. Z wypożyczonych z Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie akt sprawy II SA/Wr 1371/05 wynika, że skarga A. M. na decyzję Szefa Służby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przeniesienia do pełnienia służby w innej miejscowości została jako niedopuszczalna odrzucona. W związku z prawomocnym zakończeniem postępowania przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Warszawie, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie podjął zawieszone postępowanie III SA/Lu 555/05 (postanowienie z dnia 24 marca 2006 r.). Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] pod względem jej legalności, stwierdzić należy, że skarga nie jest zasadna, a zatem podlega oddaleniu. Na wstępie podkreślić należy, że skarżący A. M. jest adresatem ostatecznej decyzji wydanej na podstawie art. 18 ust. 2 i 6 w związku z art. 17 ust. 1b ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (Dz. U. z 2004 r. nr 156, poz. 1641 ze zm.) przez Szefa Służby Celnej o przeniesieniu służbowym z dniem [...] 2005 r. z Izby Celnej w W. do Izby Celnej w B. Zgodnie z będącym podstawą prawną owej decyzji art. 18 ust. 2 cyt. ustawy funkcjonariusza można, gdy wymagają tego ważne względy służbowe, przenieść na takie samo lub równorzędne stanowisko do innego urzędu, w tej samej lub innej miejscowości. Należy podzielić stanowisko organu, że w świetle art. 81 ust. 1a cyt. ustawy o Służbie Celnej decyzji o przeniesieniu przysługuje walor natychmiastowej wykonalności, co oznaczało, że fakt złożenia wniosku o ponowne rozpatrzenie sprawy, a następnie fakt zaskarżenia decyzji wydanej po ponownym rozpatrzeniu sprawy do sądu administracyjnego nie wstrzymuje wykonania tej decyzji – zatem od dnia 4 maja 2005 r. skarżący zobowiązany był wykonywać pracę w miejscowości, do której mocą decyzji o przeniesieniu został przeniesiony. Bezsporne jest, że A. M. nie stawił się w dniu 4 maja 2005 r. w Izbie Celnej oraz że złożył oświadczenie z dnia [...] 2005 r. o odmowie wykonania decyzji o przeniesieniu. Z załączonych do akt sprawy akt postępowania sądowoadministracyjnego II SA/Wa 1371/05 Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie wynika, że skarga A. M. na ostateczną decyzję Szefa Służby Celnej w przedmiocie przeniesienia do innej Izby Celnej w stanie faktycznym sprawy do Izby została odrzucona. A. M. nie zaskarżył tegoż postanowienia Sądu. Materialnoprawną podstawą zwolnienia skarżącego ze służby stanowił art. 25 ust. 1 pkt 9 ustawy z dnia 24 lipca 1999 r. o Służbie Celnej (tekst jednolity: Dz. U. z 2004 r. Nr 156 poz. 1641). Przepis ten reguluje kwestię zwolnienia ze służby w sposób kategoryczny nie pozostawiając organowi administracji celnej w razie spełnienia przesłanek przewidzianych w cytowanej normie prawnej żadnej swobody decydowania o pozostawieniu funkcjonariusza celnego w służbie. Zgodnie z art. 25 ust. 1 pkt 9 cyt. ustawy o Służbie Celnej funkcjonariusza celnego zwalnia się ze służby między innymi w wypadku odmowy wykonania decyzji w sprawie przeniesienia, o którym mowa w art. 18 ust. 2 i 4 cyt. ustawy. Ze sformułowania przytoczonych przepisów wynika, iż w sprawie organy administracji nie podejmowały decyzji uznaniowej charakteryzującej się swobodą decyzyjną organu lecz tzw. decyzję związaną tj. taką, w której jeżeli uprawniony organ stwierdzi określony stan rzeczy, zobowiązany jest wydać określoną prawem decyzję. Tak też postąpił organ w niniejszej sprawie. Stwierdziwszy wypełnienie przesłanek z art. 25 ust. 1 pkt 9 ustawy o Służbie Celnej, tj. złożenie przez skarżącego oświadczenia o odmowie wykonania decyzji o przeniesieniu, zwolnił go na podstawie cytowanego wyżej przepisu, co pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa materialnego i przepisami postępowania. W skardze skarżący A. M. zawarł zarzut wydania decyzji o przeniesieniu z naruszeniem przepisu art. 189 ustawy z dnia 26 czerwca 1974 r. Kodeks pracy (Dz. U. z 1998 r. nr 21, poz. 94 ze zm.). Z treści skargi należy wnioskować, że skarżącemu chodziło o zarzut naruszenia art. 178 § 2 w związku z art. 1891 cyt. Kodeksu pracy, zgodnie z którymi jeżeli rodzicie lub opiekunowie dziecka są zatrudnieni, z uprawnienia, o którym mowa w art. 178 § 2 cyt. Kodeksu pracy ("pracownika opiekującego się dzieckiem do ukończenia przez nie 4 roku życia nie wolno bez jego zgody (...) delegować poza stałe miejsce pracy") – może korzystać tylko jedno z nich. Odnosząc się do owego zarzutu podnieść należy, że w niniejszym postępowaniu przed Wojewódzkim Sądem Administracyjnym w Lublinie badaniu pod względem legalności podlega decyzja Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] nr [...] w przedmiocie zwolnienia A. M. ze służby, a nie decyzja Szefa Służby Celnej o przeniesieniu A. M. do pełnienia służby w innej miejscowości. Podstawą wydania zaskarżonej decyzji był art. 25 ust. 1 pkt 9, art. 27 ust. 1, art. 81 ust. 1 i 2 cyt. ustawy o Służbie Celnej oraz art. 138 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.). W ocenie sądu przepisy owe zastosowano prawidłowo. Tym samym zarzuty skarżącego w zakresie naruszenia decyzją Szefa Służby Celnej z dnia [...] nr [...] o przeniesieniu do pełnienia służby w innej miejscowości przepisów cyt. Kodeksu pracy jako niedotyczące niniejszej sprawy nie zasługują na uwzględnienie. Odnosząc się do uwagi skarżącego, że podstawą jego zwolnienia ze Służby Celnej powinien być przepis art. 26 pkt 7, a nie art. 25 ust. 1 pkt 9 cyt. ustawy o Służbie Celnej, podzielić należy wyrażone w odpowiedzi na skargę stanowisko organu, iż wydanie decyzji w przedmiocie zwolnienia ze służby celnej było następstwem złożenia przez skarżącego A. M. oświadczenia o odmowie wykonania decyzji w sprawie przeniesienia do pełnienia służby w innej miejscowości. Z treści przepisu art. 25 ust. 1 pkt 9 cyt. ustawy o Służbie Celnej wynika, że powinien zajść związek przyczynowy pomiędzy odmową funkcjonariusza wykonania decyzji w sprawie przeniesienia do pełnienia służby w innej miejscowości a zwolnieniem owego funkcjonariusza ze służby celnej. Ustalając zajście przyczyny wymienionej w art. 25 ust. 1 pkt 9 cyt. ustawy, organ zasadnie orzekł o zwolnieniu A. M. ze służby celnej. Nie stwierdzając zatem uchybień postępowania mających wpływ na wynik postępowania, ani nieprawidłowej interpretacji norm prawa materialnego, działając na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji.