III SA/Lu 1192/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal, Sędziowie Sędzia WSA Robert Hałabis,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Asystent sędziego Radosław Stelmasiak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 3 listopada 2015 r. sprawy ze skargi T. T. spółki z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w C. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] września 2014 r. nr [...] w przedmiocie odmowy przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach oddala skargę. Zaskarżoną do sądu decyzją z dnia [...] września 2014 r., nr [...], Dyrektor Izby Celnej w [...], po rozpatrzeniu odwołania T. [...] sp. z o.o. z siedzibą w [...], uchylił własną decyzję z dnia [...] kwietnia 2014 r., nr [...] o odmowie przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] oraz umorzył postępowanie w sprawie. Decyzja została wydana w następującym stanie sprawy: Decyzją z dnia [...] sierpnia 2008 r., nr [...], Dyrektor Izby Skarbowej w [...] udzielił Spółce zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...]. Wnioskiem z dnia 26 lutego 2014 r. Spółka wystąpiła o przedłużenie zezwolenia. Decyzją z dnia [...] kwietnia 2014 r. Dyrektor Izby Celnej w [...] odmówił przedłużenia zezwolenia powołując się na art. 129 ust. 1 i art. 138 ust. 1 ustawy z dnia 19 listopada 2009 r. o grach hazardowych (Dz. U. z 2015 r., poz. 612; dalej: u.g.h.). Zgodnie z pierwszym przepisem działalność w zakresie gier na automatach o niskich wygranych oraz gier na automatach urządzanych w salonach gier na automatach na podstawie zezwoleń udzielonych przed dniem wejścia w życie ustawy jest prowadzona, do czasu wygaśnięcia tych zezwoleń, przez podmioty, którym ich udzielono, według przepisów dotychczasowych, o ile ustawa nie stanowi inaczej. Z kolei drugi z wymienionych przepisów stanowi, że zezwolenia, o których mowa w art. 129 ust. 1 u.g.h. nie mogą być przedłużane. W odwołaniu od powyższej decyzji Spółka zarzuciła naruszenie przepisów Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz dyrektywy nr 98/34/WE Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 22 czerwca 1998 r. ustanawiającej procedurę udzielania informacji w dziedzinie norm i przepisów technicznych oraz zasad dotyczących usług społeczeństwa informacyjnego (Dz. Urz. UE, seria L, nr 204, s. 37 ze zm.). W ocenie Spółki przepisy stanowiące podstawę decyzji nie powinny być stosowane, bowiem projekt ustawy o grach hazardowych nie został notyfikowany Komisji Europejskiej, zgodnie z wymogami dyrektywy. Po rozpatrzeniu odwołania Spółki, decyzją z dnia [...] września 2014 r. Dyrektor Izby Celnej uchylił swoją decyzję z [...] kwietnia 2014 r. oraz umorzył postępowanie w sprawie. Uzasadniając swoje rozstrzygnięcie Dyrektor Izby Celnej w [...] wskazał, że w trakcie prowadzonego postępowania odwoławczego wydał decyzję z dnia [...] czerwca 2014 r., nr [...], cofającą w całości zezwolenie z dnia [...] sierpnia 2008 r. na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...]. Spółka wniosła odwołanie od powyższej decyzji, ale decyzją z dnia [...] sierpnia 2014 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy swoją decyzję wydaną w I instancji. W ocenie organu w związku z cofnięciem Spółce zezwolenia w całości brak jest podstaw do prowadzenia postępowania w sprawie przedłużenia tego zezwolenia. Zdaniem organu w sprawie zachodzi stan bezprzedmiotowości postępowania, gdyż brak jest podstaw prawnych i faktycznych do merytorycznego rozpatrzenia sprawy – zachodzi brak przedmiotu postępowania. W takiej sytuacji organ zobowiązany był do formalnego zakończenia postępowania poprzez wydanie decyzji o umorzeniu. W skardze do sądu administracyjnego Spółka zarzuciła oparcie zaskarżonej decyzji na art. 138 ust. 1 u.g.h., który to przepis w związku z niedochowaniem obowiązku notyfikacji projektu ustawy Komisji Europejskiej zgodnie z dyrektywą nr 98/34/WE jako wprowadzony z naruszeniem prawa wspólnotowego pozostaje prawnie bezskuteczny i nie może być stosowany przez ustawodawcę krajowego. Spółka zarzuciła również naruszenie przepisów Traktatu o funkcjonowaniu Unii Europejskiej oraz dyrektywy nr 98/34/WE poprzez niezastosowanie się do wiążącej wykładni dokonanej przez Trybunał Sprawiedliwości UE w wyroku z 19 lipca 2012 r. w sprawach połączonych C-213/11. C-214/11 i C-217/11, Fortuna i in. Ponadto Spółka zarzuciła naruszenie art. 208 § 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. – Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749, ze zm.), poprzez jego zastosowanie i błędne przyjęcie, że w sprawie zachodzą przesłanki uzasadniające umorzenie postępowania. W odpowiedzi na skargę Dyrektor Izby Celnej w [...] wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentację w sprawie. Postanowieniem z dnia 3 grudnia 2014 r., sygn. akt III SA/Lu 1053/14, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zawiesił postępowanie do czasu prawomocnego zakończenia postępowania sądowoadministracyjnego w sprawie ze skargi Spółki na decyzję z [...] sierpnia 2014 r. o cofnięciu zezwolenia w całości. W związku z zakończeniem postępowania, postanowieniem z dnia 23 września 2015 r. Sąd podjął zawieszone postępowanie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlega oddaleniu, gdyż zaskarżona decyzja nie jest dotknięta wadami skutkującymi koniecznością jej uchylenia. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja Dyrektora Izby Celnej mocą której organ uchylił wydaną przez siebie decyzję o odmowie przedłużenia zezwolenia na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...] oraz umorzył postępowanie w sprawie. W ocenie organu w badanej sprawie zaistniała przesłanka umorzenia postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia z uwagi na fakt, że decyzją ostateczną z dnia [...] sierpnia 2014 r. Dyrektor Izby Celnej utrzymał w mocy swoją decyzję z [...] czerwca 2014 r., cofającą w całości zezwolenie z dnia [...] sierpnia 2008 r. na prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...]. W ocenie sądu rozstrzygnięcie organu jest prawidłowe. Przedmiotem wniosku Spółki z 26 lutego 2014 r., który zainicjował postępowanie było przedłużenie zezwolenia na urządzanie i prowadzenie działalności w zakresie gier na automatach o niskich wygranych na terenie województwa [...]. Wniosek wyznaczył przedmiot sprawy do rozstrzygnięcia przez Dyrektora Izby Celnej. Po wydaniu decyzji merytorycznej w I instancji w sprawie przedłużenia zezwolenia (decyzja z [...] kwietnia 2014 r.) pojawiła się w sprawie nowa istotna okoliczność. Ostateczną decyzją z [...] sierpnia 2014 r. Dyrektor Izby Celnej cofnął w całości zezwolenie, które miało być przedłużone. Sytuację tą prawidłowo organ celny ocenił jako prowadząca do bezprzedmiotowości postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia. Zgodnie z klasycznym już ujęciem bezprzedmiotowość postępowania podatkowego (celnego) oznacza, że brak jest któregoś z elementów materialnego stosunku prawnego, a wobec tego nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. Może ona wynikać z przesłanek podmiotowych, jak i przedmiotowych (por. przykładowo: wyrok NSA z 20 czerwca 2000 r., III SA 1384/99, LEX nr 1692756). W badanej sprawie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością wynikającą z przyczyn przedmiotowych. Oczywistym jest, że nie ma możliwości przedłużania zezwolenia, które zostało cofnięte. Odpadł więc kluczowy element materialnego stosunku prawnego, który miał zostać ukształtowany w wyniku postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia. Postępowanie stało się bezprzedmiotowe. Należy przy tym zauważyć, że w momencie wydawania decyzji zaskarżonej w niniejszym postępowaniu, decyzja o cofnięciu zezwolenia w całości była już ostateczna. Wprawdzie decyzja ta została zaskarżona do sądu administracyjnego, co zmusiło Sąd do zawieszenia postępowania w niniejszej sprawie, jednak trzeba wskazać, że wyrokiem z dnia 7 maja 2015 r., sygn. akt III SA/Lu 323/15, Sąd oddalił skargę Spółki na decyzję w sprawie cofnięcia zezwolenia. Od wyroku nie wniesiono skargi kasacyjnej, w związku z tym sprawa cofnięcia zezwolenia została już prawomocnie rozstrzygnięta. Specyfika sytuacji zaistniałej w badanej sprawie wynika z faktu, że w momencie wydawania decyzji w przedmiocie przedłużenia zezwolenia przez organ I instancji zezwolenie jeszcze istniało w obrocie prawnym. Jego cofnięcie, skutkujące bezprzedmiotowością postępowania, nastąpiło dopiero na etapie postępowania odwoławczego. Mogą w związku z tym powstać wątpliwości, czy należało umorzyć postępowanie w całości, czy też – umorzyć tylko postępowanie odwoławcze. Problem ten był już analizowany w orzecznictwie, również tutejszego sądu. W orzecznictwie tym ukształtowało się trwałe stanowisko, że w tego rodzaju sytuacji nie mamy do czynienia z bezprzedmiotowością wyłącznie postępowania odwoławczego (co skutkowałoby umorzeniem tylko postępowania odwoławczego – art. 233 § 1 pkt 3 Ordynacji), ale bezprzedmiotowością całego postępowania w sprawie przedłużenia zezwolenia, co skutkuje koniecznością uchylenia merytorycznej decyzji organu I instancji i umorzeniem postępowania w całości, na podstawie art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) in fine Ordynacji (por. wyrok NSA z 14.06.2013 r., II GSK 1223/11, wyroki WSA w Lublinie z 5 marca 2015 r., III SA/Lu 481/14, III SA/Lu 470/14; z 19 marca 2015 r., III SA/Lu 501/14, III SA/Lu 521/14, III SA/Lu 527/14; z 26 marca 2015 r., III SA/Lu 665/14, III SA/Lu 549/14; z 9 kwietnia 2015 r., III SA/Lu 668/14, III SA/Lu 552/14, III SA/Lu 546/14 oraz powoływane tam orzecznictwo; wszystkie: CBOSA). W badanej sprawie organ postąpił prawidłowo, uchylając swoją decyzję wydaną w I instancji i umarzając całe postępowanie w sprawie przedłużenia zezwolenia, skoro stało się ono bezprzedmiotowe. Odnosząc się do zarzutów podniesionych w skardze należy wskazać, że Spółka wprawdzie podnosi zarzut naruszenia art. 208 § 1 Ordynacji przez błędne zastosowanie i umorzenie postępowania. Zarzut ten nie jest jednak w żaden sposób uzasadniony, a z powyższych wywodów wynika, że umorzenie postępowania w badanej sprawie było w pełni zasadne. Z kolei ściśle ze sobą związane zarzuty naruszenia art. 138 ust. 1 u.g.h., art. 267 TfUE i dyrektywy art. 98/34/WE, są całkowicie chybione w związku z charakterem ostatecznego rozstrzygnięcia w sprawie. Argumenty dotyczące konieczności notyfikacji projektu ustawy o grach hazardowych oraz ewentualnych skutków naruszenia takiego obowiązku, gdyby rzeczywiście istniał mogły być podnoszone w sytuacji, gdyby postępowanie zakończyło się merytoryczną decyzją o odmowie przedłużenia zezwolenia. Podstawą zaskarżonej decyzji nie były jednak powołane przepisy, ale przepisy o charakterze stricte procesowym – art. 233 § 1 pkt 2 lit. a) in fine w zw. z art. 208 § 1 Ordynacji. Brak jakiegokolwiek związku między argumentami Spółki, a ostatecznym, formalnym zakończeniem sprawy. Sąd nie dostrzegł żadnych innych wad prawnych zaskarżonej decyzji, które musiałyby skutkować jej uchyleniem (stwierdzeniem nieważności). Z tych przyczyn, na podstawie art. 151 p.p.s.a. skargę oddalono.