III SA/Lu 12/07

WyrokWSA w Lublinie2007-02-27

Skład orzekający: Maria Wieczorek, Małgorzata Fita, Marek Zalewski

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy organ administracji prawidłowo ustalił przesłanki do wymeldowania osoby z miejsca pobytu stałego, uwzględniając definicję opuszczenia lokalu i zamiar stałego przebywania?
Ratio decidendi
Sąd uchylił zaskarżoną decyzję o wymeldowaniu oraz poprzedzającą ją decyzję organu pierwszej instancji, uznając, że organy administracji naruszyły przepisy postępowania administracyjnego, w szczególności w zakresie postępowania dowodowego. Nie przeprowadzono wystarczającego postępowania wyjaśniającego, które jednoznacznie potwierdziłoby spełnienie przesłanek do wymeldowania, takich jak faktyczne opuszczenie lokalu z zamiarem stałego przebywania w innym miejscu i zerwanie więzi z dotychczasowym miejscem pobytu.
Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła skargi M.M. na decyzję Wojewody utrzymującą w mocy decyzję Wójta Gminy o wymeldowaniu M.M. z pobytu stałego z lokalu. Skarżący zarzucił organom naruszenie prawa materialnego i przepisów postępowania, twierdząc, że nie miał zamiaru trwałego opuszczenia lokalu, a jego nieobecność była tymczasowa i spowodowana obiektywnymi przyczynami. Organy administracji oparły swoje rozstrzygnięcia na ustaleniach kontroli meldunkowej i zeznaniach świadków, wskazujących na faktyczne nieprzebywanie skarżącego w lokalu.
Rozstrzygnięcie
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie uchylił zaskarżoną decyzję Wojewody oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy, zasądził koszty postępowania od Wojewody na rzecz M.M. i określił, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu.

Pełny tekst orzeczenia

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita,, Sędzia NSA Marek Zalewski, Protokolant Starszy inspektor Ewa Lachowska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 27 lutego 2007 r. sprawy ze skargi M.M. na decyzję Wojewody z dnia [...] nr [...] w przedmiocie wymeldowania 1/ uchyla zaskarżoną decyzję oraz poprzedzającą ją decyzję Wójta Gminy nr SA [...] z dnia [...] 2/ zasądza od Wojewody na rzecz M. M. kwotę [...] złotych tytułem kosztów postępowania; 3/ określa, że zaskarżona decyzja nie podlega wykonaniu w całości. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] nr [...] wydaną z upoważnienia Wojewody na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (t.j. Dz. U. z 2001 r. nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania M. M. od decyzji Wójta Gminy z dnia [...] nr [...] orzekającej o wymeldowaniu M. M. z pobytu stałego z lokalu położonego w miejscowości M. gm. K., utrzymano w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy podniósł, że organ administracji, stosownie do art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, na wniosek strony lub z urzędu wydaje decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad dwa miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Przez opuszczenie dotychczasowego miejsca pobytu należy rozumieć fizyczne nieprzebywanie w lokalu i skoncentrowanie swoich spraw życiowych w innym miejscu. Z powyższego wynika, że organy administracji w sprawie o wymeldowanie obowiązane są do ustalenia, czy występuje okoliczność faktycznego opuszczenia lokalu. Przeprowadzone przez organ pierwszej instancji postępowanie dowodowe wykazało w sposób nie budzący wątpliwości, że odwołujący się pod adresem zameldowania nie zamieszkuje od sierpnia 2005 r. w rozumieniu art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Powyższy fakt potwierdzają ustalenia dwukrotnie przeprowadzonej kontroli meldunkowej przez funkcjonariuszy Komisariatu Policji oraz świadkowie zamieszkujący w sąsiedztwie przedmiotowego lokalu, o przesłuchanie których wniósł sam odwołujący się. Ocena zgromadzonego materiału dowodowego została dokonana przez organ I instancji prawidłowo, zgodnie z obowiązującymi przepisami i zasadami logicznego rozumowania. Organ ewidencyjny zasadnie przyjął, że opuszczenie lokalu przez odwołującego się wynikało z jego własnej woli i była to jego suwerenna decyzja. Odwołujący się nie przedstawił dowodów wskazujących, że do opuszczenia lokalu został zmuszony i dochodził swoich roszczeń w postępowaniu karnym lub podejmował kroki w celu obrony swoich praw w postępowaniu cywilnym (art. 344 § 1 k.c.). Na decyzję Wojewody z dnia [...] M. M. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, zarzucając decyzji: 1) naruszenie prawa materialnego – art. 15 ust. 2, art. 6 ust. 1 w związku z art. 4 pkt 1 oraz art. 47 ust. 2, art. 9 ust. 2 i innych ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych – poprzez błędne przyjęcie, iż w niniejszej sprawie zachodzą przesłanki do wymeldowania skarżącego z przedmiotowego lokalu w sytuacji, kiedy brak jest ku temu podstaw, a przepisy administracyjne dotyczące wymeldowania - określając stosowne przesłanki – wymagają trwałości opuszczenia Iokalu, obiektywnie ocenianej wolnej woli osoby wymeldowywanej w opuszczeniu lokalu i pełnią m.in. rolę gwarancyjną, chroniącą każdego przed wymeldowaniem w oparciu o działania wnioskodawcy nacechowane złą wolą, 2) rażące naruszenie przepisów postępowania administracyjnego – art. 107 § 1 i § 2 k.p.a., art. 138 § 1 pkt 1, art. 139, artykułów: 6, 7, 8, 9, 10, 11 i innych k.p.a., polegające m.in. na niewzięciu pod uwagę zeznań świadka Z. M., nieuzasadnieniu odmowy obdarzenia wiarą świadka R. B., nieuwzględnieniu całokształtu przepisów prawnych służących załatwieniu sprawy, niewzięciu pod uwagę wszystkich okoliczności sprawy, pominięciu podstawowego dla sprawy faktu wcześniejszego wieloletniego nieprzerwanego zamieszkiwania skarżącego w przedmiotowym lokalu, niewzięciu pod uwagę braku możliwości fizycznego przebywania we własnym lokalu z przyczyn obiektywnych (konflikt rodzinny, obawa sprowokowania, niszczenie rzeczy, niewpuszczanie do domu), niewzięciu pod uwagę prowadzenia przez skarżącego pod przedmiotowym adresem pracowni artystycznej, w której skarżący przebywa, niedokonaniu oceny materiału dowodowego w sposób wszechstronny, niezapewnieniu skarżącemu możliwości pełnego uczestniczenia w postępowaniu administracyjnym, niedokonaniu przez organ I ani II instancji żadnych czynności sprawdzających (np. czy budynek nr 12 faktycznie jest tym samym, który figuruje jako dom, czy w lokalu znajdują się meble i rzeczy osobiste skarżącego itd.) ani wyjaśniających, niezwróceniu się do skarżącego o udzielenie dodatkowych informacji czy też o przedstawienie dokumentów. Skarżący podniósł, że organ gminy nie odniósł się do jego pisma procesowego oraz wniosku o zobowiązanie wnioskodawczyni M. M. do sprecyzowania, z którego budynku żąda wymeldowania skarżącego, czy z budynku nr 1 (remontowany dom z pracownią), w którym skarżący jest zameldowany pod adresem M., czy też z budynku nr 2, który jest tymczasowo zaadaptowanym na cele mieszkalne budynkiem gospodarczym oraz o zobowiązanie wnioskodawczyni do złożenia do akt sprawy decyzji administracyjnej o zmianie sposobu użytkowania budynku nr 2. Zdaniem skarżącego organy nie wzięły pod uwagę, że opuszczenie przez niego lokalu nie było trwałe, miało charakter tymczasowy i przymusowy (z uwagi na niemożność tam przebywania spowodowane zachowaniem żony), związany z tym, że w pracowni nie ma ogrzewania ani warunków do noclegów, jak również tego, że skarżący nie opuścił tego miejsca, a jedynie czasowo nocuje gdzie indziej, że zamierza powrócić do tego miejsca, że nie zerwał więzi z dotychczasowym miejscem pobytu, posiada tam wyposażony w meble pokój, a także rzeczy osobiste. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Oznacza to, że sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Dokonując kontroli zaskarżonej decyzji pod względem jej legalności, stwierdzić należy, że skarga zasługuje na uwzględnienie, ponieważ decyzja Wojewody z dnia [...] nr [...] została wydana z naruszeniem przepisów postępowania administracyjnego, w szczególności art. 7, art. 8, art. 75, art. 77 § 1, art. 78, art. 80, art. 85, art. 86, art. 107 § 3 oraz art. 136 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm., zwanej dalej k.p.a.) w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy. Na wstępie należy wyjaśnić, że materia zameldowania na pobyt stały oraz wymeldowania z pobytu stałego została uregulowana w ustawie z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2006 r. nr 139, poz. 993 ze zm.). Z przepisów tej ustawy wynika, że ewidencja ludności polega między innymi na rejestracji danych o miejscu pobytu osób (art. 1 ustawy). Wykonywanie obowiązku meldunkowego przejawia się w szczególności poprzez zameldowanie się w miejscu pobytu stałego lub czasowego oraz poprzez wymeldowanie się z miejsca pobytu stałego lub czasowego (art. 2 i art. 4 ustawy). Przez pobyt stały, zgodnie z definicją ustawową, należy rozumieć zamieszkanie w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego tam przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy). Czynność wymeldowania przez organ gminy uregulowano w art. 15 powołanej ustawy. Zgodnie z art. 15 ust. 2 tej ustawy organ gminy wydaje na wniosek strony lub z urzędu decyzję w sprawie wymeldowania osoby, która opuściła miejsce pobytu stałego lub czasowego trwającego ponad 3 miesiące i nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Wydając zaskarżoną decyzję, organ administracji stwierdził, że M. M. opuścił lokal w M. pod numerem 12 i orzekł o wymeldowaniu go ze spornego lokalu. Natomiast skarżący M. M. kwestionuje decyzję o wymeldowaniu go z przedmiotowego lokalu bez uwzględnienia faktu, że nie miał zamiaru opuszczenia go na trwałe, nie nastąpiło zerwanie więzi z dotychczasowym miejscem pobytu oraz że koncentruje w tym lokalu swoje sprawy życiowe. Stwierdzić należy, że w świetle przytoczonych przepisów dla wydania decyzji o wymeldowaniu M. M. z lokalu nr 12 w M. konieczne było jednoznaczne ustalenie, że osoba ta nie zamieszkuje w spornym lokalu z zamiarem stałego w nim przebywania oraz że opuściła go bez dopełnienia obowiązku wymeldowania. Zatem wydając decyzję w tej kwestii organ powinien przeprowadzić postępowanie wyjaśniające wykazujące niewątpliwe i bezsporne spełnienie przesłanek określonych w art. 15 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy. Ustalenie, czy nastąpiło opuszczenie dotychczasowego miejsca stałego pobytu wymaga również zbadania zamiaru stałego przebywania w danym miejscu bądź braku owego zamiaru, a w szczególności wykazania, że nastąpiło zerwanie więzi z dotychczasowym miejscem pobytu wskazujące, iż centrum życiowe osoby wymeldowywanej nie znajduje się w tym miejscu, że osoba ta nie koncentruje lub nie ma zamiaru koncentrować swoich życiowych czynności w tym miejscu, że wraz z opuszczeniem lokalu nastąpiło trwałe zerwanie związków z tym miejscem. Podzielić bowiem należy stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, że zamieszkiwanie w danym lokalu oznacza, że interesy życiowe danej osoby na trwałe związane są z danym lokalem, choćby nawet przez czas dłuższy w lokalu tym nie zamieszkiwała z różnych przyczyn życiowych, a sam fakt przejściowej nieobecności czy też występowanie nawet regularnych okresów fizycznej nieobecności w miejscu stałego zameldowania nie upoważniają jeszcze do automatycznego stwierdzenia, iż zameldowany opuścił je w rozumieniu, jakie nadaje temu terminowi art. 15 ust. 2 ustawy (wyrok z dnia 22 września 2005 r., sygn. akt IV SA/Wa 600/05, LEX nr 192912, wyrok z dnia 2 listopada 2004 r. , sygn. akt I SA 3199/02, LEX nr 155903). Stwierdzić należy, że w przedmiotowej sprawie ustalenia faktyczne w zakresie spełnienia przesłanek art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych zostały dokonane przez organ pierwszej instancji i utrzymujący w mocy jego decyzję organ odwoławczy - z istotnym naruszeniem przytoczonych na wstępie przepisów postępowania administracyjnego z zakresu postępowania dowodowego. Istota naruszeń przez organy przepisów prawa w badanym postępowaniu sprowadza się do nieustalenia, czy bezspornie zostały spełnione przesłanki art. 15 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, tj. opuszczenie przedmiotowego lokalu na stałe z zamiarem stałego przebywania w innym miejscu. Skarżący podnosił zarówno w odwołaniu i skardze, jak i pismach procesowych (z [...] kwietnia, [...] lipca 2006 r.), że na posesji o numerze M. znajdują się dwa murowane budynki, jeden mieszkalny, nieprzystosowany do mieszkania i drugi gospodarczy (obora), tymczasowo przystosowany dla celów mieszkalnych. Skarżący wnosił o ustalenie, z którego budynku jest wymeldowywany zaskarżoną decyzją. Sąd podziela stanowisko skarżącego, że organy powinny ustalić okoliczności lokalowe dotyczące tego adresu, określić, który z budynków używany jest do stałego w nim przebywania, do celów mieszkalnych. Wprawdzie przepisy o ewidencji ludności i dowodach osobistych nie definiują pojęcia lokalu, lecz stosując wykładnię systemową i sięgając do ustawy z dnia 21 czerwca 2001 r. o ochronie praw lokatorów, mieszkaniowym zasobie gminy i o zmianie Kodeksu cywilnego (Dz. U. z 2005 r. nr 31, poz. 266 ze zm.) należało wziąć pod uwagę rozumienie określenia "lokalu" jako lokalu służącego do zaspokajania potrzeb mieszkaniowych, jak również jako lokalu będącego pracownią służącą twórcy do prowadzenia działalności w dziedzinie kultury i sztuki (art. 2 ust. 1 pkt 4 tej ustawy). Organy zaniechały przy tym dokonania oględzin przedmiotowego lokalu znajdującego się w M.. Poprzez zaniechanie przeprowadzenia środka dowodowego istotnego w sprawach o wymeldowanie, pozwalającego na ustalenie, czy w przedmiotowym lokalu znajdują się rzeczy osobiste osoby wymeldowywanej, czy koncentruje tam ona swe sprawy życiowe, w sytuacji gdy bezspornie zachodziła taka potrzeba, a skarżący wnosił o oględziny w odwołaniu, naruszono art. 75, 78 i 85 k.p.a. Z odwołania i skargi M. M. wynika, że wyraża on wolę zamieszkania w przedmiotowym lokalu i twierdzi, że koncentruje w nim spraw życiowe, natomiast okres przebywania w wynajmowanym lokalu w M. pod numerem [...] jest spowodowany różnymi przyczynami życiowymi. Tymczasem organy wydając rozstrzygnięcia, nie wzięły pod uwagę zamiaru skarżącego przebywania w przedmiotowym lokalu lub zamiaru opuszczenia go i przebywania w innym miejscu. Dotychczasowe orzecznictwo sądowoadministracyjne odnoszące się do obowiązku meldunkowego kładzie nacisk na badanie przez organ zamiaru stałego lub długotrwałego przebywania w danym miejscu, z wolą koncentracji w tym miejscu swoich sprawa życiowych, w tym założenia ośrodka osobistych i majątkowych interesów (powyżej przytoczone wyroki Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie, wyroki Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 14 maja 2001 r., sygn. akt V SA 1496/00, LEX nr 54454 i z dnia 8 sierpnia 1982 r., sygn. akt SA/Kr 599/82, ONSA 1982/2/96). Ponadto na gruncie niniejszej sprawy organy zobowiązane były rozważyć, czy o zamieszkaniu w określonej miejscowości pod oznaczonym adresem z zamiarem stałego tam przebywania (art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych) świadczy przebywanie w danym lokalu całą dobę, co biorąc pod uwagę doświadczenie życiowe i logikę jest niemożliwe, oraz czy przesłanki te spełnia przebywanie w danym lokalu tylko nocami albo tylko za dnia. Rezultaty przeanalizowania powyższego należy zestawić z ustalonym prawidłowo stanem faktycznym w sprawie wymeldowania M. M. i ocenić, czy skarżący przebywa w M. z zamiarem stałego tam przebywania. Ze zgromadzonych w tej sprawie dowodów nie można w sposób przekonywający wywieść, że skarżący opuścił lokal w M. w sposób faktyczny, że nie zamierza do niego powrócić po ustaniu przeszkód życiowych, że nie koncentruje w nim swych spraw życiowych, nie ma zamiaru przebywania w nim na stałe. Nadto są kwestie wskazywane przez M. M. w toku postępowania administracyjnego, do których organy się nie odniosły, jak sprawa prowadzenia przez M. M. pracowni artystycznej w przedmiotowym lokalu czy sprawa rzeczy osobistych, które według twierdzeń skarżącego znajdują się w miejscu zameldowania. Rozstrzygnięcie organu w zakresie ustalenia, że M. M. nie zamieszkuje w przedmiotowym lokalu, zostało w dużej mierze oparte na treści notatki służbowej policjanta z dnia [...] lipca 2006 r. z przeprowadzonej kontroli meldunkowej w lokalu M. (k. nr 56 akt administracyjnych sprawy). Z notatki tej wynika, że rozpytani świadkowie oświadczyli, że M. M. nie mieszka w M., a jedynie przyjeżdża tam kilka razy w tygodniu, zaś mieszka ze swoją przyjaciółką. W ocenie sądu przedmiotowa notatka dopiero inicjuje konieczność ustalenia, czy powyższe stwierdzenia są prawdziwe. Sama notatka jest lakoniczna. Nie wiadomo, o której godzinie wizję tę przeprowadzono, co nie pozwala ocenić, czy przypadkiem nie była to pora, gdy M. M. nie mógł tam przebywać. Ponadto skoro twierdzenia zawarte w notatce policjanta oparto na rozpytaniu świadków i uzyskano od nich konkretne informacje, np. o innym miejscu pobytu M. M., to należało spisać dane świadków w celu porównania przez organ wyników rozpytania z zeznaniami świadków złożonymi przed organem. W badanym postępowaniu administracyjnym stwierdzić również należy braki w środkach dowodowych z zeznań świadków (brak przesłuchania osoby, od której skarżący najmuje lokal w M. na okoliczność stałego przebywania skarżącego w tym miejscu w świetle art. 15 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych) i z przesłuchania stron (zarówno wnioskodawczyni o wymeldowanie skarżącego, jak i skarżącego). Zeznań M. M. z dnia [...] czerwca 2006 r. nie sposób uznać za prawidłowo i wyczerpująco przeprowadzony środek dowodowy. Pierwsza strona protokołu sprowadza się do jednego zdania, druga nie może być zakwalifikowana jako zaprotokołowane zeznanie. Tymczasem zeznania strony, złożone przed organem, w świetle zasady, że wyjaśnienia strony składane w pismach kierowanych do organu nie mogą być w odróżnieniu od zeznań składanych w ramach przesłuchania strony (art. 86 k.p.a.) traktowane jako środek dowodowy (strony mają prawo je składać na podstawie art. 95 § 1 k.p.a.), są istotnym dowodem w sytuacji, gdy po wyczerpaniu środków dowodowych lub z powodu ich braku pozostały niewyjaśnione fakty istotne do rozstrzygnięcia sprawy. Przesłuchując M. M., nie zapytano go o datę wyprowadzenia się z przedmiotowego lokalu, faktyczne godziny pracy w tym lokalu, okoliczności spożywania posiłków, odbierania korespondencji, wypoczywania, przyjmowania wizyt znajomych w tym lokalu, utrzymywania kontaktów z sąsiadami. Poprzez powyższe zaniechania organy naruszyły art. 75 § 1, art. 77 § 1, art. 86 k.p.a. Podkreślić na koniec trzeba, że mimo istniejących w zgromadzonym przez organ pierwszej instancji materiale dowodowym sprzeczności, organ odwoławczy nie przeprowadził dodatkowego postępowania w celu uzupełnienia dowodów i materiałów w sprawie, ani też ponownie nie zlecił przeprowadzenia tego postępowania organowi, który wydał decyzję, czym dopuścił się naruszenia art. 136 Kodeksu postępowania administracyjnego. Z powyższych rozważań wynika, że organ pierwszej instancji dokonał dowolnej oceny materiału dowodowego oraz dopuścił się szeregu uchybień zasadom postępowania dowodowego, a organ odwoławczy utrzymał w mocy wadliwie wydaną decyzję z dnia [...]. Jak stwierdził Naczelny Sąd Administracyjny w wyroku z dnia 4 lipca 2001 r. jako dowolne należy traktować ustalenia faktyczne znajdujące wprawdzie potwierdzenie w materiale dowodowym, ale niekompletnym, czy nie w pełni rozpatrzonym. Zarzut dowolności zostaje wykluczony dopiero ustaleniami dokonanymi w całokształcie materiału dowodowego, zgromadzonego i rozpatrzonego w sposób wyczerpujący, a więc przy podjęciu wszelkich kroków niezbędnych do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego jako warunku niezbędnego wydania decyzji o przekonującej treści (sygn. akt I SA 1768/99, LEX nr 54171). W miejscu tym należy wskazać, że organ pierwszej instancji błędnie zastosował art. 15 ust. 2 cyt. ustawy w nieaktualnym brzmieniu sprzed 1 maja 2004 r. Od tego czasu zmian art. 15 było 3, ostatnia weszła w życie 26 sierpnia 2006 r. W aktualnym brzmieniu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych brak jest odniesienia do utraty uprawnienia wymienionego w art. 9 ust. 2 – co do którego wyrokiem z dnia 27 maja 2002 r. Trybunał Konstytucyjny stwierdził niezgodność z Konstytucją RP. Zwracając uwagę, że organy administracji publicznej – działając według zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa – powinny stosować obowiązujące przepisy prawne – sąd jednocześnie stwierdza, że konkluzje z zastosowania obu przepisów – art. 15 ust. 2 w brzmieniu sprzed 1 maja 2004 r. w związku z wyrokiem Trybunału Konstytucyjnego z dnia 27 maja 2002 r. oraz art. 15 ust. 2 w brzmieniu od dnia 1 maja 2004 r. sprowadzają się do identycznej tezy, iż dla wymeldowania określonej osoby z miejsca pobytu stałego konieczne jest spełnienie przesłanki opuszczenia, bez wymeldowania się, dotychczasowego miejsca pobytu stałego, bez uwzględniania uprawnień do owego lokalu. W związku z powyższym zastosowanie przez organ nieaktualnej podstawy prawnej uznać należy za niemające istotnego wpływu na wynik sprawy i w przypadku braku innych uchybień prawa nie stanowiłoby przesłanki uchylenia zaskarżonej decyzji. Ponownie rozstrzygając niniejszą sprawę organ powinien przeprowadzić gruntowne postępowanie dowodowe, zgodnie z treścią przepisów zawartych w rozdziale 4 k.p.a. i sprawdzić w ten sposób podnoszone przez M. M. twierdzenia oraz okoliczności jego opuszczenia przedmiotowego lokalu, czy opuścił on ów lokal na trwałe, czy ma zamiar trwałego przebywania w innym miejscu. Organ powinien również uwzględnić art. 7 k.p.a. poprzez podejmowanie wszelkich niezbędnych kroków zmierzających do dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego i załatwienia sprawy oraz art. 8 k.p.a. poprzez prowadzenie postępowania w taki sposób, aby pogłębiać zaufanie obywateli do organów Państwa oraz świadomość i kulturę prawną obywateli. Ponowne postępowanie administracyjne należy w niniejszej sprawie prowadzić pod kątem treści art. 15 ust. 2 w związku z art. 6 ust. 1 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, to jest ustalenia, czy M. M. faktycznie w przedmiotowym lokalu przebywa, czy też nie przebywa, niezależnie od jego czasowych nieobecności wywołanych przyczynami życiowymi. Ponadto skoro w myśl art. 135 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd administracyjny stosuje przewidziane ustawą środki w celu usunięcia naruszenia prawa w stosunku do aktów lub czynności wydanych lub podjętych we wszystkich postępowaniach prowadzonych w granicach danej sprawy, której dotyczy skarga, jeżeli jest to niezbędne dla końcowego jej załatwienia – to uchylając jako niezgodne z prawem rozstrzygnięcie organu odwoławczego sąd administracyjny uprawniony jest również do uzasadnionego uchylenia poprzedzającego go rozstrzygnięcia, o którym wymienione orzekało, albowiem rozstrzygnięcie te wydane zostało w jednym, tym samym postępowaniu, prowadzonym dla załatwienia danej sprawy. Z uwagi zatem na to, że w przedmiotowej sprawie w przypadku uchylenia zaskarżonej decyzji pozostałaby w obrocie prawnym poprzedzająca ją wadliwa decyzja z dnia [...], decyzja pierwszoinstancyjna również powinna zostać uchylona. Z powyższych względów, na podstawie przepisu art. 145 § 1 pkt. 1 lit. c, w świetle którego w razie stwierdzenia, że zaskarżona decyzja wydana została z naruszeniem przepisów postępowania w stopniu mogącym mieć istotny wpływ na wynik sprawy, sąd administracyjny obowiązany jest ją uchylić, i art. 135 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), orzeczono jak w sentencji. Rozstrzygnięcie o kosztach wynika z treści art. 200 cyt. ustawy, zgodnie z którym w razie uwzględnienia skargi przez sąd pierwszej instancji przysługuje skarżącemu od organu, który wydał zaskarżony akt lub podjął zaskarżoną czynność, zwrot kosztów postępowania niezbędnych do celowego dochodzenia praw w związku z art. 205 § 1 ustawy, wedle którego do niezbędnych kosztów postępowania zalicza się m.in. poniesione koszty sądowe (w niniejszej sprawie – wpis sądowy w kwocie 100 zł). Wyrok uwzględniający skargę jest w określonym przepisami czasie nieprawomocny, nie wywołuje zatem jeszcze skutku w odniesieniu do zaskarżonego aktu. Skoro jednak sąd uchylił zaskarżoną decyzję jako nieprawidłową, po wydaniu wyroku nie powinna być ona wykonana. Zgodnie zatem z art. 152 ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi sąd określił, że zaskarżona decyzja nie może być wykonana w całości.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło