III SA/Lu 1208/15

Starszy referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie Jarosław Harczuk po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2015 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku F. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. M. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych w sprawie ze skargi F. [...] Spółka z ograniczoną odpowiedzialnością z siedzibą w O. M. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...], Nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzenia gier na automatach poza kasynem gry p o s t a n a w i a odmówić przyznania prawa pomocy. Skarżąca, w zakreślonym terminie (data stempla pocztowego), na urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy symbol PPPr wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie w całości od opłat sądowych. Wniosek uzasadniła tym, że nie posiada środków pieniężnych mogących być przeznaczonymi na poczet kosztów sądowych, nie posiada środków trwałych, które mogłyby być spieniężone, jedyne bowiem środki trwałe, które posiadał to jest automaty do gier zostały w przeważającej części zatrzymane przez urząd celny. Tym samy też skarżąca została pozbawiona możliwości prowadzenia działalności gospodarczej a w konsekwencji zarabiania. Skarżąca oświadczyła również, że nie posiada zdolności kredytowej a jej jedyny wspólnik wykluczył możliwość dokapitalizowania spółki. Trudności te występują od dłuższego czasu, co uniemożliwiło skarżącej poczynienie oszczędności na poczet kosztów postępowania sądowego. Kapitał zakładowy skarżącej wynosi [...] złotych, wartość środków trwałych wynosi [...] złotych a strata za ostatni rok bilansowy wynosi [...] złotych. Skarżąca posiada zobowiązania z tytułu kar pieniężnych w kwocie [...]złotych, zobowiązania wobec kontrahentów z tytułu najmu i dzierżawy wynoszą ponad [...] złotych zaś tytułem kosztów sądowych w toczących się z udziałem skarżącej postępowaniach sądowych tytułem wpisów sądowych ma uiścić łącznie kwotę [...]złotych. W aktach sprawy znajduje się sprawozdanie finansowe skarżącej za rok 2013 i 2014, bilans za rok 2013, rachunek zysków i strat za okres od 25 kwietnia 2013 r. do dnia 31 grudnia 2013 r., informacje dodatkowe do sprawozdania finansowego za rok 2013 i bilansu za rok 2014, zawiadomienia o zajęciu rachunku bankowego, zawiadomienie o zajęciu innej wierzytelności pieniężnej oraz upomnienia. Starszy referendarz sądowy stwierdził, że: Stosownie do art. 246 § 2 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jednolity: Dz.U. z 2012 r. poz. 270 ze zm., zwanej dalej "p.p.s.a.") osobie prawnej, a także innej jednostce organizacyjnej nieposiadającej osobowości prawnej, prawo pomocy może być przyznane w zakresie częściowym, gdy wykaże, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie pełnych kosztów postępowania. W ocenie referendarza sądowego przedstawione przez skarżącą tak we wniosku jak i w nadesłanych dokumentach okoliczności nie wskazują na to, że nie ma dostatecznych środków na poniesienie opłat sądowych. Koszty najmu lub dzierżawy są bowiem normalnymi kosztami prowadzenia działalności gospodarczej i nie mogą mieć pierwszeństwa zaspokojenia przed zobowiązaniami publicznoprawnymi, a do takich zalicza się koszty sądowe (por. postanowienie NSA z 15 listopada 2014 r., II GZ 300/13 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Natomiast o możliwościach płatniczych skarżącej świadczy choćby fakt, że pomimo znacznego pogorszenia warunków prowadzenia działalności gospodarczej i pogorszenia się sytuacji finansowej nie zaprzestała ona prowadzenia działalności gospodarczej oraz nie wszczęła postępowania upadłościowego czy naprawczego (por. postanowienia NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt II FZ 1098/13 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Jak podnosi się w orzecznictwie, przedsiębiorstwo, które nie wykazało, że utraciło płynność finansową i nadal funkcjonuje w obrocie gospodarczym, nawet pomimo trudności finansowych powinno partycypować w kosztach postępowania sądowego (por. postanowienie NSA z 1 kwietnia 2008 r., I OZ 208/08 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Ponadto w przypadku wnioskowania o prawo pomocy przez osobę prawną nie może się ona powoływać tylko na to, że aktualnie nie dysponuje środkami na poniesienie kosztów sądowych, ale musi także wykazać, że nie ma ich, mimo iż podjęła wszelkie niezbędne działania, by zdobyć fundusze na pokrycie wydatków (por. postanowienie NSA z dnia 24 lipca 2014 r., sygn. akt II GZ 392/14 czy z dnia 28 maja 2014 r., sygn. akt II FZ 612/14 – Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych). Skarżąca nie wykazała zaś, aby wyczerpała wszelkie możliwości pozyskania środków finansowych umożliwiających jej ponoszenie opłat sądowych. W szczególności nie decyduje o tym oświadczenie wspólnika o wyłączeniu możliwości dokapitalizowania spółki. Dokapitalizowanie spółki przewidziane w art. 177 §1 k.s.h. jest formą wewnętrznej przymusowej pożyczki wspólników na rzecz spółki, która może być wykorzystana także na pokrycie kosztów sądowych w sprawach prowadzonych przez spółkę (por. postanowienia NSA z dnia 18 grudnia 2013 r., sygn. akt II FZ 1098/13). W sytuacji zaś, gdy spółka mimo kłopotów finansowych kontynuuje działalność gospodarczą nie decydując się na wszczęcie postępowania upadłościowego bądź naprawczego a jednocześnie jej jedyny wspólnik uchyla się od jej dokapitalizowania, nie ma podstaw do przenoszenia na ogółu obywateli ciężaru finansowego związanego z funkcjonowaniem spółki, a takim są opłaty sądowe. Niesprawiedliwe byłoby bowiem obciążanie ogółu obywateli opłatami sądowymi ciążącymi na spółce, gdy ta nie wykorzystała wszelkich możliwości pozyskania środków finansowych. Wobec powyższego, referendarz sądowy działając na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a. i art. 246 § 2 pkt 2 p.p.s.a. orzekł jak na wstępie postanowienia.