III SA/Lu 129/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Asesor WSA Małgorzata Fita, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak (sprawozdawca), Protokolant Stażysta Marzena Gawron, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 września 2006r. sprawy ze skargi G.O. na uchwałę Rada Miejskiej z dnia [...] marca 2005r. nr [...] w przedmiocie uchylenia uchwały Rady Miejskiej z dnia [...] listopada 2003r., nr [...] oddala skargę Uchwałą z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] na podstawie art. 194 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003 r. nr 159, poz. 1547) Rada Miasta stwierdziła wstąpienie Pani G.O. na miejsce mandatowe w Radzie Miejskiej w okręgu wyborczym nr [...] z listy nr [...] KWW "[...]". W dniu [...] marca 2005 r. Rada Miasta podjęła uchwałę nr [...], którą na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 194 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003 r. nr 159, poz. 1547 ze zm.) uchyliła uchwałę nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] listopada 2003 r. w sprawie wstąpienia Pani G.O. na miejsce mandatowe w Radzie Miejskiej. Uchwała z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] została zaskarżona do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie przez G.O.. W skardze skarżąca podniosła, że powyższa uchwała naruszyła jej interes prawny w ten sposób, że w roku 2003 została radną na mocy uchwały Rady Miasta nr [...]. Pełniła mandat radnej do czasu bezprawnego pozbawienia jej tego prawa wyżej wymienioną uchwałą Rady Miasta w 2005 r. Ordynacja wyborcza przewiduje wygaśnięcie mandatu w ściśle określonych przypadkach, które nie dotyczą skarżącej, a są określone w art. 190 ust. 1 Ordynacji wyborczej. W odpowiedzi na skargę Rada Miasta podniosła, że w dniu [...] października 2003 r. Rada Miasta podjęła uchwałę nr [...], mocą której stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego P.I.. W związku z tym w dniu [...] listopada 2003 r. Rada Miasta podjęła uchwałę nr [...] w sprawie wstąpienia skarżącej na miejsce mandatowe w Radzie Miasta. W dniu 1 lipca 2004 r. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wydał wyrok, mocą którego stwierdził nieważność uchwały Rady Miasta z dnia [...] października 2003 r. nr [...]. dotyczącej stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego P.I., a Naczelny Sąd Administracyjny oddalił skargę kasacyjną złożoną od tego wyroku przez Radę Miasta. W związku z powyższym w dniu [...] marca 2005 r. Rada Miasta podjęła uchwałę nr [...] w sprawie uchylenia uchwały nr [...] w sprawie wstąpienia skarżącej na miejsce mandatowe w Radzie Miasta. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie, bowiem zaskarżona uchwała Rady Miasta z dnia [...] marca 2005 r. nr [...] podjęta została w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa. W przedmiotowej sprawie stan faktyczny jest taki, że uchwałą z dnia [...] października 2003 r. nr [...] Rada Miejska na podstawie art. 190 ust. 1 pkt 2a, ust. 2 i ust. 4 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003 r. nr 159, poz. 1547) i art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) stwierdziła wygaśnięcie mandatu radnego P.I.. W dniu [...] listopada 2003 r. Rada Miasta podjęła na podstawie art. 194 ust. 1 ustawy Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw uchwałę nr [...] o wstąpieniu skarżącej G.O. na miejsce mandatowe w Radzie Miasta. Na skutek skargi P.I. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie wyrokiem z dnia 1 lipca 2004 r. (sygn. akt 3 II SA/LU 1592/03) stwierdził nieważność uchwały z dnia [...] października 2003 r. nr [...]. W dniu [...] marca 2005 r. Rada Miasta uchwałą nr [...] na podstawie art. 18 ust. 2 pkt 15 ustawy z dnia 8 marca 1990 r. o samorządzie gminnym (Dz. U. z 2001 r. nr 142, poz. 1591 ze zm.) w związku z art. 194 ust. 1 ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003 r. nr 159, poz. 1547 ze zm.) uchyliła uchwałę nr [...] dotyczącą wstąpienia G.O. na wolne miejsce mandatowe. Tę ostatnią chronologicznie uchwałę, nr [...] z dnia [...] marca 2005 r., z kolei zaskarżyła do sądu G.O.. By ocenić zgodność z prawem zaskarżonej uchwały, wziąć należy pod uwagę przepisy stanowiące podstawę uchwał Rady Miasta poprzedzających chronologicznie zaskarżony akt oraz istotę uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego podejmowanej przez radę. Wygaśnięcie mandatu radnego P.I. stwierdzono na podstawie art. 190 ust. 1 pkt 2a ustawy z dnia 16 lipca 1998 r. Ordynacja wyborcza do rad gmin, rad powiatów i sejmików województw (Dz. U. z 2003 r. nr 159, poz. 1547), zwanej dalej ordynacją, w myśl którego wygaśnięcie mandatu radnego następuje wskutek naruszenia ustawowego zakazu łączenia mandatu radnego z wykonywaniem określonych w odrębnych przepisach funkcji lub działalności. Stosownie do art. 190 ust. 2 cyt. ordynacji wygaśnięcie mandatu radnego w przypadkach określonych w ust. 1 stwierdza rada w drodze uchwały, najpóźniej w 3 miesiące od wystąpienia przyczyny wygaśnięcia mandatu. Uchwałę z dnia [...] listopada 2003 r. nr [...] Rada Miejska wydała na podstawie art. 194 ust. 1 cyt. ordynacji, zgodnie z którym w przypadku wygaśnięcia mandatu radnego wybranego w okręgu wyborczym dla wyboru rady w gminie liczącej powyżej 20.000 mieszkańców oraz mandatu radnego powiatu lub województwa, właściwa rada, po stwierdzeniu wygaśnięcia mandatu radnego, podejmuje na następnej sesji uchwałę o wstąpieniu na jego miejsce kandydata z tej samej listy, który w wyborach uzyskał kolejno największą liczbę głosów, a nie utracił prawa wybieralności i nie zachodzi wobec niego przesłanka, o której mowa w art. 190 ust. 1 pkt 4. Z powyższych przepisów ordynacji wynika, że uchwała stwierdzająca wygaśnięcie mandatu ma charakter deklaratoryjny, a skutki jej biegną nie od dnia jej wydania, lecz od dnia zdarzenia, jakim jest faktyczne zrzeczenie się mandatu. To ów stwierdzony uchwałą stan faktyczny rodzi nowy stan prawny, a nie deklaratoryjna uchwała (por. uchwała 7 sędziów Naczelnego Sadu Administracyjnego z dnia 23 października 2000 r., sygn. akt OPS 13/00, ONSA 2001/2/50; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 25 lipca 2000 r., sygn. akt II SA 119/00, LEX nr 54145; wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 maja 1993 r., sygn. akt SA/Wr 432/93, OSP 1995/2/28 w odniesieniu do art. 190 ust. 1 pkt 2 ordynacji; J. Pitera, Ustawowe przesłanki wygaśnięcia mandatu radnego, Samorząd terytorialny 2004/11/49). Skutkiem wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 1 lipca 2004 r. (sygn. akt 3 II SA/LU 1592/03) stwierdzającego nieważność uchwały z dnia [...] października 2003 r. nr [...] było wyeliminowanie w porządku prawnego owej uchwały. Wyrok sądu administracyjnego stwierdzający nieważność uchwały wywiera skutek prawny z mocą ex tunc, tj. unieważniający uchwałę od momentu jej wydania. Tym samym cofnięte zostały jej deklaratoryjne skutki stwierdzenia wygaśnięcia mandatu P.I. Według orzeczenia sądu nie nastąpiło zdarzenie powodujące wygaśnięcie mandatu radnego i obowiązek wydania w trybie art. 190 ust. 2 cyt. ordynacji uchwały rady gminy. Mandat radnego P.I. nie wygasł, a zatem nie stało się "wolne" jego miejsce mandatowe. Odnosząc się do charakteru wstąpienia przez kolejnego kandydata z listy wyborczej na miejsce mandatowe w radzie miasta po radnym, którego mandat wygasł, stwierdzić należy, że ze zredagowania przez ustawodawcę przepisu art. 190 ust. 1 cyt. ordynacji, na podstawie której podjęto uchwałę o wstąpieniu G.O. na wolne miejsce mandatowe – wynika jednoznacznie, iż wstąpienie kandydata z listy, który otrzymał kolejno największą liczbę głosów, jest uwarunkowane wygaśnięciem mandatu radnego. Oczywiste więc jest, że unieważnienie uchwały stwierdzającej wygaśnięcie mandatu radnego oznacza brak uprawnienia rady gminy do podjęcia uchwały w przedmiocie wstąpienia kolejnego kandydata na miejsce mandatowe w radzie. Zaś wydana uchwała w przedmiocie wstąpienia kandydata na miejsce mandatowe podlega uchyleniu. Podnoszony przez skarżącą w skardze zarzut bezprawności wydania zaskarżonej uchwały nie może zostać uwzględniony, bowiem uchwała ta wydana została w oparciu o podaną podstawę prawną, tj. o art. 194 ust. 1 ordynacji. Wnioskując bowiem z przeciwieństwa (tzw. wnioskowanie a contrario) z owego przepisu, wyprowadzić należy konkluzję, że w przypadku gdy nie doszło do wygaśnięcia mandatu radnego oraz – co za tym idzie – do stwierdzenia wygaśnięcia mandatu radnego, właściwa rada nie jest uprawniona do podjęcia uchwały o wstąpieniu na jego miejsce kolejnego pod względem liczby głosów kandydata z tej samej listy. Zatem powyższy przepis jest prawidłowo zastosowaną przy wydawaniu zaskarżonej uchwały przez organ gminy podstawą prawną. Zaś brak sformułowania powyższego przypadku w treści art. 190 ust. 1 ordynacji jest zamierzonym posunięciem ustawodawcy i nie oznacza bezprawności wydania zaskarżonej uchwały. Z omówionych powyżej względów działając na podstawie art. 151 cyt. ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.), Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie orzekł o oddaleniu skargi G.O. na uchwałę Rady Miasta Kraśnik z dnia [...] marca 2005 r. nr [...].