III SA/Lu 1297/16
PostanowienieWSA w Lublinie2017-02-03
Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy niewykonanie przez stronę wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku o przyznanie prawa pomocy, w zakresie przedstawienia pełnego stanu majątkowego i dochodowego, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy?Ratio decidendi
Wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym, obejmujący zwolnienie od wpisu sądowego, wymaga od strony wykazania, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Niewykonanie przez stronę wezwania do uzupełnienia braków formalnych wniosku, w szczególności w zakresie przedstawienia pełnego stanu majątkowego i dochodowego, skutkuje negatywnymi konsekwencjami dla strony ubiegającej się o prawo pomocy, ponieważ ciężar dowodu spełnienia przesłanek spoczywa na niej. Brak rzetelnego i wyczerpującego wykazania sytuacji materialnej uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy.Stan faktyczny
Skarżący złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie kary pieniężnej i wniósł o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego. Do wniosku załączył urzędowy formularz PPF, który został częściowo wypełniony. Wezwany do uzupełnienia braków formalnych i złożenia dodatkowych dokumentów, skarżący nadesłał uzupełniony formularz, ale nie przedstawił żądanych dokumentów i oświadczeń. Referendarz sądowy odmówił przyznania prawa pomocy z powodu niewykazania przez skarżącego jego sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący.Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego.Pełny tekst orzeczenia
Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 3 lutego 2017 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. Z. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi w sprawie ze skargi J. Z. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy.
W złożonej skardze skarżący zwrócił się m.in. z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy obejmującego zwolnienie od wpisu sądowego od skargi. Do skargi załączony został, częściowo wypełniony, datowany na 14 listopada 2016 r. urzędowy formularz PPF. Wezwaniem z 3 stycznia 2017 r. skarżący został wezwany do uzupełnienia braków formalnych urzędowego formularza oraz do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. W odpowiedzi na powyższe skarżący nadesłał uzupełniony urzędowy formularz PPF oraz przesłane do niego wezwanie z 3 stycznia 2017 r., natomiast nie nadesłał żądanych dokumentów i dodatkowych oświadczeń.
Referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Zgodnie z art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2016 r., poz. 718 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów wpisu sądowego od skargi jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 ( 3 p.p.s.a.).
Oświadczenie skarżącego złożone na urzędowym formularzu okazało się niewystarczające do oceny możliwości poniesienia przez niego w przedmiotowej sprawie kosztów sądowych. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy sporządzonym 14 listopada 2016 r. skarżący podał, że utrzymuje się jedynie z prac dorywczych. Natomiast z załączonych do skargi dokumentów (umowa sprzedaży rzeczy używanych z [...] r. – pkt 2; decyzja MOPS z [...] r., pismo ZUS z [...] r.) wynikało, że skarżący prowadzi również działalność gospodarczą. Wyjaśnienia wymagało zatem, jaka była kondycja prowadzonej przez skarżącego firmy w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku o prawo pomocy (majątek posiadany w związku z prowadzoną działalnością, stan salda i przepływ środków finansowych na rachunkach bankowych (indywidualnych i firmowych) skarżącego, wielkość przychodów i kosztów w prowadzonej działalności gospodarczej). Ponadto z dołączonego postanowienia Sądu Rejonowego w O. z [...] r. wynikało, że skarżący pełni funkcję prezesa zarządu w spółce z o.o., należało zatem ustalić, czy z tego tytułu pobiera wynagrodzenie (i w jakiej wysokości). Ponieważ skarżący nie wykazał, aby posiadał jakikolwiek majątek nieruchomy i nie wyjaśnił do kogo należy lokal wykazany w urzędowym formularzu jako jego miejsce zamieszkania, a jednocześnie wskazał na wydatki związane z utrzymaniem lokalu mieszkalnego, należało również wyjaśnić, kto je opłaca i jaka jest ich miesięczna wysokość. Ustalenie powyższych okoliczności miało bowiem bezpośredni wpływ na ocenę możliwości płatniczych skarżącego.
W ocenie referendarza, niewykonanie wezwania z dnia 3 stycznia 2017 r. w zakresie pełnego ujawnienia stanu majątkowego i dochodowego, powoduje negatywne konsekwencje dla strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy. Ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa bowiem na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące i rzetelne wykazanie swojej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej. Niedopełnienie przez stronę obowiązku złożenia dokumentów źródłowych, bądź dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji rodzinnej i finansowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r. , sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; postanowienie NSA z 9 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 987/11).
W świetle powyższego uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący. Tym samym skarżący nie wykazał przesłanek z art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.
Z tych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło