III SA/Lu 131/10

PostanowienieWSA w Lublinie2010-06-01

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata?
Ratio decidendi
Skarżąca wykazała przesłanki do przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, ponieważ nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Nie wykazała jednak przesłanek do przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, gdyż jej sytuacja materialna, mimo trudności, nie jest na tyle skrajna, aby nie była w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania, zwłaszcza mając na uwadze posiadany majątek i stałe dochody.
Stan faktyczny
Skarżąca H. W. złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Uzasadniła to trudną sytuacją materialną, opierając się na emeryturach i wydatkach na leczenie. Po analizie dokumentów i oświadczeń, referendarz uznał, że skarżąca wykazała przesłanki do przyznania prawa pomocy jedynie w zakresie częściowym.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano H. W. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 1 czerwca 2010r. na posiedzeniu niejawnym wniosku H. W. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych oraz ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi H. W. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] Nr [...] w przedmiocie odmowy zmiany powierzchni działki oraz odmowy zmiany rodzaju użytku gruntowego postanawia: I. przyznać H. W. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. II. odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, skarżąca w terminie do jego opłacenia, złożyła wypełniony urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy. We wniosku skarżąca zakreśliła, iż domaga się przyznania prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego na urzędowym formularzu skarżąca podniosła, że znajduje się w trudnej sytuacji materialnej, ponieważ wraz z mężem utrzymują się jedynie z emerytur, ponadto są osobami cierpiącymi na wiele schorzeń i ponoszą duże wydatki na leczenie. Na wezwanie referendarza sądowego z dnia 6 maja 2010r., skarżąca złożyła dokumenty źródłowe oraz dodatkowe oświadczenie. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy, referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). W oparciu o przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz złożonych dokumentach źródłowych i dodatkowych oświadczeniach, sytuację materialną, rodzinną i zdrowotną skarżącej, uznać należy, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym. Z informacji zawartych w urzędowym formularzu wniosku o prawo pomocy oraz złożonych dokumentach, wynika, że skarżąca prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z mężem. Odnośnie stanu majątkowego skarżąca podała, że posiada dom o pow. [...] m2 oraz nieruchomość rolną o pow. [...] ha. Na dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł brutto, tj. [...] zł netto (według przedłożonych decyzji ZUS z [...]), składa się emerytura skarżącej w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto) i emerytura jej męża w wysokości [...] zł brutto ([...] zł netto). Natomiast stałe miesięczne wydatki na utrzymanie rodziny, łącznie z wydatkami na leczenie wynoszą [...] zł (oświadczenie skarżącej z 18 maja 2010r.). W tym miejscu podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Wpis sądowy od skargi w sprawie niniejszej wynosi 200 zł. Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą, ale nie muszą wystąpić tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, opłata sądowa od zażalenia, wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł, (§ 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz. 2192/; § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi /Dz. U. Nr 221, poz. 2193/). Natomiast stawka minimalna wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej dla reprezentowania strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji, wynosi 240 zł netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm./ i 292,80 zł brutto (§ 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 ustawy z dnia 11 marca 2004r. o podatku od towarów i usług /Dz. U. Nr 54, poz. 535 ze zm./). W przedstawionej sytuacji po uiszczeniu stałych koniecznych wydatków związanych z utrzymaniem gospodarstwa domowego i leczeniem stronie pozostaje do dyspozycji kwota [...] zł miesięcznie. Z porównania tej kwoty do kwoty obciążeń finansowych wynikających z niniejszej sprawy, wynika, że kwota wolnych środków po opłaceniu wydatków koniecznych jest niewystarczająca na uiszczenie kosztów wynagrodzenia adwokata i jednocześnie kosztów sądowych, a także tylko kosztów wynagrodzenia adwokata. Zasadne jest zatem przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, skarżąca wykazała bowiem, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt I postanowienia. W ocenie referendarza brak jest natomiast podstaw do przyznania skarżącej prawa pomocy w całkowitym zakresie, ponieważ nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie ma charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe (brak majątku, brak stałych dochodów), mimo największych starań nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W przedstawionych przez stronę skarżącą okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez nią kosztów postępowania, stwierdzić należy, że obecna sytuacja materialna strony nie należy do skrajnie trudnych, zwłaszcza jeśli weźmie się pod uwagę przeciętny standard życia mieszkańców regionu. Rodzina strony ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy. Skarżąca wraz z małżonkiem posiadają własne stałe źródła dochodów. Po opłaceniu stałych koniecznych wydatków stronie pozostaje w dyspozycji kwota [...] zł miesięcznie która jest kwotą wystarczającą na opłacenie wpisu sądowego od skargi (200 zł), a w przyszłości strona będzie mogła wygospodarować środki pieniężne na opłacenie ewentualnych kosztów sądowych, które mogą się pojawić na dalszym etapie postępowania. Dlatego brak jest podstaw do stwierdzenia, że strona nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przedstawionej sytuacji poniesienie kosztów sądowych, leży w granicach realnych możliwości finansowych strony. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że strona skarżąca nie wykazała, istnienia przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w pkt II postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 18.07.2026. · Źródło