III SA/Lu 132/22

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia WSA Robert Hałabis (sprawozdawca) Sędziowie: Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Anna Strzelec Protokolant: Referent Małgorzata Rębacz po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 9 czerwca 2022 r. sprawy ze skargi T. R. na rozstrzygnięcie protestu L. Agencji Wspierania Przedsiębiorczości w L. z dnia [...] września 2021 r. nr [...] w przedmiocie dofinansowania projektu oddala skargę. Pismem z dnia 22 września 2021 r. nr OO.ŁŁ.40180/3/21 Lubelska Agencja Wspierania Przedsiębiorczości (dalej także jako "LAWP" lub "Agencja"), działając na podstawie art. 57 w związku z art. 55 pkt 2 oraz art. 58 ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818 z późn. zm. – dalej powoływanej także jako "u.z.r.p.s."), poinformowała T. K. jako Z. S. P. Z. R.-B. w Z. K. A. "w spadku" o nieuwzględnieniu protestu od negatywnej oceny projektu pt. "M. " w odpowiedzi na konkurs nr RPLU.04.02.00-IP.01-06-001/20, w ramach 4 Osi Priorytetowej, Działania 4.2 obejmującego: Produkcja energii z OZE w przedsiębiorstwach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020. Negatywne rozstrzygnięcie protestu zostało podjęte w następującym stanie faktycznym sprawy: W dniu 13 marca 2020 r. A. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Z. R.-B. w Z. K. A. złożył wniosek o dofinansowanie ze środków publicznych projektu pt. "M. " w odpowiedzi na konkurs nr [...], w ramach 4 Osi Priorytetowej, Działania 4.2 obejmującego: Produkcja energii z OZE w przedsiębiorstwach Regionalnego Programu Operacyjnego Województwa Lubelskiego na lata 2014-2020. Złożony wniosek o dofinasowanie pozytywnie przeszedł etap oceny formalnej i został zakwalifikowany do etapu oceny merytorycznej. Pismem z dnia 20 października 2020 r. (nr RPO.I.MCK.40180/563-4/2020) Komisja Oceny Projektów (dalej jako: "KOP") poinformowała wnioskodawcę, że po dokonaniu oceny merytorycznej jego wniosek otrzymał 80 punktów, co oznacza, że uzyskał nie mniejszą niż minimalna liczbę wymaganych punktów w ramach konkursu i może kwalifikować się do dofinansowania. Jednakże z uwagi na ograniczoną wielkość alokacji środków przeznaczonych na dany konkurs projekt nie został wybrany do dofinansowania. Zaistniałej sytuacji wnioskodawca nie kwestionował. W dniu 15 kwietnia 2021 r. do wnioskodawcy skierowano pismo z zapytaniem o dalsze zainteresowanie aplikowaniem o dofinansowanie projektu ze względu na zwiększenie alokacji w konkursie. W odpowiedzi na zapytanie nie wnioskodawca, ale T. K. będący jego zarządcą sukcesyjnym wyraził chęć dalszego aplikowania o dofinansowanie w konkursie, w którym wnioskodawca przedłożył pozytywnie oceniony wniosek. Natomiast pismem z dnia 24 kwietnia 2021 r. zaproszono wnioskodawcę do podpisania umowy o dofinansowanie, w którym wezwano go do złożenia dokumentów niezbędnych do podpisania tej umowy. W odpowiedzi na wezwanie T. K. jako zarządca sukcesyjny wnioskodawcy przedłożył akt poświadczenia dziedziczenia z dnia 10 grudnia 2020 r., stwierdzający nabycie spadku po zmarłym przedsiębiorcy (wnioskodawcy) oraz akt powołania zarządcy sukcesyjnego z dnia 14 grudnia 2020 r. Tymczasem w ocenie organu przedstawione dokumenty nie pozwalały na pozytywne zweryfikowanie kryteriów wyboru projektu i negatywnie oceniono kryterium formalne dostępu: "Wnioskodawca jest uprawniony do aplikowania w ramach danego naboru wniosków". W związku z powyższym pismem z dnia 16 sierpnia 2021 r. poinformowano zarządcę sukcesyjnego o odmowie podpisania umowy o dofinansowanie. W uzasadnieniu tego stanowiska wskazano, że spadkobiercy nie posiadając wyłącznych uprawnień do poszczególnych elementów spadku, w tym w szczególności składników przedsiębiorstwa, nie mogą być traktowani jako osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą oraz że funkcjonowanie przedsiębiorstwa w formie tymczasowej (zarządzie sukcesyjnym), uniemożliwia zidentyfikowanie osoby lub osób ponoszących faktyczną odpowiedzialność za zgłoszone do konkursu zamierzenie. Pismem z dnia 30 sierpnia 2021 r. skarżący zarządca sukcesyjny wniósł protest skierowany do Lubelskiej Agencji Wspierania Przedsiębiorczości w Lublinie. W proteście zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: 1) art. 52 ust. 2 u.z.r.p.s., poprzez odmowę podpisania umowy o dofinansowanie projektu, w sytuacji gdy projekt spełniał wszystkie kryteria wyboru projektów, na podstawie których został wybrany do dofinansowania, jak również gdy zostały złożone wszystkie wymagane dokumenty wskazane w regulaminie konkursu albo w wezwaniu, o których mowa w art. 41 ust. 2 pkt 6a albo w art. 48 ust. 4a pkt 3 u.z.r.p.s.; 2) art. 48 ust. 5 u.z.r.p.s., poprzez brak wyboru do dofinansowania projektu pomimo, że projekt spełnia kryteria wyboru projektów i uzyskał wymaganą liczbę punktów; 3) art. 45 ust. 3 u.z.r.p.s., poprzez brak zapewnienia równego traktowania wnioskodawców w trakcie uzupełniania lub poprawiania projektu, w postaci braku uznania uzupełnień składanych na wezwanie przez wnioskodawcę, które w całości wykazywały spełnienie kryteriów wyboru; 4) art. 18 ustawy z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (Dz. U. z 2021 r. poz. 170 – dalej jako "ustawa o zarządzie sukcesyjnym") w zw. z art. 52 ust. 2 u.z.r.p.s., poprzez całkowity brak uznania ustawowych kompetencji zarządcy sukcesyjnego w zakresie jego ustawowego umocowania, co skutkowało nieuprawnioną odmową podpisania umowy o dofinansowanie projektu oraz brakiem ostatecznego wyboru projektu do dofinansowania; 5) art. 29 ustawy o zarządzie sukcesyjnym w zw. z art. 52 ust. 2 oraz art. 48 ust. 5 u.z.r.p.s., poprzez brak uznania ustawowych zasad prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku, przejawiający się brakiem uznania tożsamości podmiotowej przedsiębiorcy w sytuacji, gdy od chwili ustanowienia zarządu sukcesyjnego zarządca sukcesyjny wykonuje prawa i obowiązki zmarłego przedsiębiorcy wynikające z wykonywanej przez niego działalności gospodarczej oraz prawa i obowiązki wynikające z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku, co skutkowało nieuprawnioną odmową podpisania umowy o dofinansowanie projektu oraz brakiem ostatecznego wyboru projektu do dofinansowania. Zaskarżonym rozstrzygnięciem z dnia 22 września 2021 r. Agencja nie uwzględniła protestu. W uzasadnieniu tego rozstrzygnięcia wyjaśniła, że zgodnie z rozdziałem VI pkt 6.3 podpunkt 1 Regulaminu konkursu, "umowa o dofinansowanie projektu może zostać zawarta jeżeli projekt spełnia wszystkie kryteria wyboru projektów, na podstawie których został wybrany do dofinansowania, oraz zostały dokonane czynności i zostały złożone dokumenty wskazane w regulaminie konkursu". Postanowienie to wskazuje zatem, że projekt wnioskodawcy musi spełniać wszystkie kryteria wyboru projektów w dniu podpisania umowy. W przypadku, gdy na etapie weryfikacji załączników wymaganych przed podpisaniem umowy o dofinansowanie pojawią się wątpliwości, co do spełnienia przez projekt kryteriów wyboru projektów, na podstawie których został wybrany do dofinansowania, dokonywana jest weryfikacja tych kryteriów. W wyniku weryfikacji wnioskodawca może być wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień/ uzupełnień/ poprawy (rozdział VI, pkt 6.3 podpunkt 15 Regulaminu). Zgodnie zaś z rozdziałem VI, pkt 6.3 ppkt 16 Regulaminu, negatywna weryfikacja jest podstawą do odmowy podpisania umowy o dofinansowanie. W dalszych rozważaniach organ podkreślił, że zakres dyspozycji art. 18 ustawy o zarządzie sukcesyjnym pozostaje bez związku z przedmiotową sprawą, bo KOP LAWP w żaden sposób nie ograniczyła możliwości prowadzenia czynności związanych z weryfikacją oraz oceną wniosku zarządcy sukcesyjnemu, wielokrotnie był on wzywany do wyjaśnień ze względu na uzasadnione wątpliwości osób wyznaczonych do podpisania umowy o dofinansowanie i chęć właściwego zbadania statusu przedsiębiorstwa po śmierci przedsiębiorcy jako wnioskodawcy dofinasowania. W przedstawionym na wezwanie akcie poświadczenia dziedziczenia w formie aktu notarialnego z dnia 10 grudnia 2020 r. (Rep. [...]), wskazano jedynie osoby dysponujące prawem do ułamkowego udziału w spadku. Natomiast do faktycznego wstąpienia w prawa i obowiązki dotychczasowego przedsiębiorcy wymagany jest dział spadku, który prowadzi do zniesienia wspólności majątku spadkowego pomiędzy spadkobiercami i wyodrębnienia przynależnych im części. Na etapie poprzedzającym dział spadku spadkobiercy zmarłego przedsiębiorcy są jedynie uprawnieni do tymczasowego, wspólnego, zarządzania i dysponowania majątkiem, nie zaś do samodzielnego wykorzystywania go dla potrzeb prowadzenia działalności gospodarczej na własny rachunek. Maksymalny czas trwania zarządu sukcesyjnego wynosi 2 lata od daty śmierci przedsiębiorcy, a wyłącznie sąd z ważnych przyczyn może przed dniem wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego przedłużyć jego okres na czas nie dłuższy niż 5 lat od dnia śmierci przedsiębiorcy. Tak określona tymczasowa struktura organizacyjna powoduje, że w przypadku udzielenia dofinansowania poprzez zawarcie umowy, w wyniku okoliczności pozostających poza kontrolą LAWP, mogłoby dojść do faktycznej zmiany podmiotu, na rzecz którego przyznane zostało wsparcie, co jest okolicznością niedopuszczalną w świetle zasad udzielania pomocy publicznej. Ponadto, tak określony typ potencjalnego beneficjenta przedmiotowego konkursu wprost wskazuje, że na dzień weryfikacji kryteriów wyboru projektów KOP LAWP nie mogła ocenić zaskarżonego kryterium. Zdaniem organu nie złożono dokumentów pozwalających na właściwą ocenę jego statusu. Określenie statusu przedsiębiorstwa na podstawie danych zmarłego A. K. byłoby niezasadne i uniemożliwiłoby dokonanie oceny na podstawie dodatkowych wyjaśnień w ramach tej procedury oraz załączników składanych przed podpisaniem umowy. Zarządca sukcesyjny w załączniku nr 34a obejmującym "Oświadczenie wnioskodawcy o statusie przedsiębiorstwa", złożonym dnia 12 maja 2021 r., wskazał dane zarówno Z. R.-B. w Z. K. A., jak również dane P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością. Tymczasem badanie statusu MŚP w oparciu o te dane nie mogło być właściwe, gdyż to nie Z. R.-B. w Z. K. A. w spadku, a A. K. był osobą, którą można było uznać za powiązaną ze spółką. Zgodnie z Regulaminem konkursu oraz Rozporządzeniem Komisji (UE) nr 651/2014 z dnia 17 czerwca 2014 r. uznającego niektóre rodzaje pomocy za zgodne z rynkiem wewnętrznym w zastosowaniu art. 107 i 108 Traktatu, w przypadku gdyby T. K. był wnioskodawcą przez wzgląd na prowadzoną indywidualną działalność gospodarczą, byłby traktowany jako przedsiębiorstwo, jednak nie można było zbadać statusu wnioskodawcy, bowiem zarządca sukcesyjny działa jedynie na rachunek faktycznego wnioskodawcy. A. K. został wykreślony z KRS jako wspólnik P. Sp. z o.o. w dniu 21 czerwca 2021 r. Udziały przypadające uprzednio na A. K. wpisane zostały do KRS jako współwłasność wszystkich czterech spadkobierców. Dopiero w następstwie podziału masy spadkowej pomiędzy czworo uprawnionych spadkobierców w sposób umożliwiający weryfikację spełnienia kryteriów wyboru projektów, należałoby udokumentować, kto obejmuje przedsiębiorstwo Z. R.-B. w Z. K. , a tym samym, czy wnioskodawca jest uprawniony do ubiegania się o dofinansowanie w ramach konkursu, tj. czy wpisuje się w pojęcie mikro, małego bądź średniego przedsiębiorstwa (zgodnie z definicja zawartą w Rozporządzeniu nr 651/14). Odnosząc się natomiast do zarzutu protestu dotyczącego naruszenia art. 18 oraz art. 29 ustawy o zarządzie sukcesyjnym wyjaśniono, że na moment ponownej weryfikacji spełnienia kryteriów wyboru projektów, spadkobiercy nieposiadający wyłącznych uprawnień do poszczególnych elementów spadku, w tym w szczególności składników przedsiębiorstwa, nie mogą być traktowani jako osoby fizyczne prowadzące działalność gospodarczą, gdyż brak jest jakiegokolwiek identyfikowalnego i usankcjonowanego przepisami prawa oświadczenia woli wskazującego na chęć prowadzenia przez nich takiej działalności. A. K. jako osoba prowadząca indywidualną działalność gospodarczą był podmiotem, który na dzień oceny wniosku gwarantował spełnienie kryteriów, natomiast T. K. pełniący rolę zarządcy sukcesyjnego nie może być identyfikowany jako przedsiębiorca, a jedynie jako osoba tymczasowo sprawująca pieczę nad firmą i nie może być traktowany jako przedsiębiorca tożsamy ze zmarłym A. K., a tym samym nie jest możliwe ustalenie statusu MŚP wnioskodawcy. W skardze skierowanej do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie na rozstrzygnięcie protestu Lubelskiej Agencji Wspierania Przedsiębiorczości z dnia 22 września 2021 r., skarżący T. K. – Z. S. P. Z. R.-B. w Z. K. A. w spadku, zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzucił naruszenie: I. przepisów prawa procesowego: 1) art. 53 ust. 2 pkt 2 w zw. z art. 37 ust. 1 i 2 u.z.r.p.s., poprzez naruszenie przez organ przewidzianej w art. 37 ust. 1 i 2 u.z.r.p.s. zasady przejrzystości, rzetelności i bezstronności w przeprowadzonym wyborze projektów do dofinansowania, polegającej na: a) nieprawidłowej ocenie kryterium wyboru projektów, to jest Kryterium I wskazanego w załączniku nr 6 do Regulaminu Konkursu nr RPLU.O4.O2.OO-IP.01-06-001/20, Oś priorytetowa 4 Energia przyjazna środowisku, Działanie 4.2. Produkcja energii z OZE w przedsiębiorstwach – w zakresie kryterium – "Wnioskodawca jest uprawniony do aplikowania w ramach danego naboru wniosków" – poprzez uznanie, że skarżący nie spełnia przedmiotowego kryterium, co skutkowało odmową podpisania z nim umowy, pomimo okoliczności, że powyższe kryterium zostało w całości spełnione, na co wskazywały przedłożone dokumenty, jak również szeroka argumentacja prawna wraz z literalnym brzmieniem przepisów obowiązującego prawa; b) uporczywym powielaniu błędnej argumentacji prawnej w zakresie kwalifikacji podmiotowej skarżącego, jakoby nie spełniał on wymogu legitymowania się statusem mikro, bądź też małego przedsiębiorstwa, pomimo iż taka okoliczność wynika bezpośrednio z przedłożonych dokumentów oraz stanu prawnego; c) nieodniesienie się rzeczowo do głównych argumentów merytorycznych skarżącego w zakresie naruszenia ustawy o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw; 2) art. 45 ust. 3 u.z.r.p.s., poprzez brak zapewnienia równego traktowania wnioskodawców w trakcie uzupełniania lub poprawiania projektu, w postaci braku uznania uzupełnień składanych na wezwanie przez skarżącego, które w całości wykazywały spełnienie kryteriów wyboru; 3) art. 52 ust. 2 u.z.r.p.s., poprzez odmowę podpisania umowy o dofinansowanie projektu, w sytuacji gdy projekt spełniał wszystkie kryteria wyboru projektów, na podstawie których został wybrany do dofinansowania, jak również gdy zostały złożone wszystkie wymagane dokumenty wskazane w regulaminie konkursu, albo w wezwaniu, o których mowa odpowiednio w art. 41 ust. 2 pkt 6a albo w art. 48 ust. 4a pkt 3 u.z.p.r.; II. przepisów prawa materialnego: 4) art. 18 ustawy o zarządzie sukcesyjnym w zw. z art. 52 ust. 2 u.z.r.p.s., poprzez jego niezastosowanie, przejawiający się całkowitym brakiem uznania ustawowych kompetencji zarządcy sukcesyjnego w zakresie jego ustawowego umocowania, co skutkowało nieuprawnioną odmową podpisania umowy o dofinansowanie projektu oraz brakiem ostatecznego wyboru projektu do dofinansowania; 5) art. 21 ustawy o zarządzie sukcesyjnym w zw. z art. 52 ust. 2 u.z.r.p.s., poprzez dokonanie błędnej wykładni, przejawiającej się błędnym określeniem statusu zarządcy sukcesyjnego, która to interpretacja rażąco narusza ustawowe regulacje oraz cel wprowadzenia regulacji ustawy o zarządzie sukcesyjnym, de facto pozbawiając skarżącego możliwości wykonywania ustawowo przyznanych mu kompetencji; 6) art. 29 ustawy o zarządzie sukcesyjnym w zw. z art 52 ust. 2 oraz art. 48 ust. 5 u.z.r.p.s., poprzez jego błędną wykładnię, przejawiającą się brakiem uznania ustawowych zasad prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku oraz brakiem uznania tożsamości podmiotowej przedsiębiorcy, w sytuacji gdy od chwili ustanowienia zarządu sukcesyjnego zarządca sukcesyjny wykonuje prawa i obowiązki zmarłego przedsiębiorcy wynikające z wykonywanej przez niego działalności gospodarczej oraz prawa i obowiązki wynikające z prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku, co skutkowało nieuprawnioną odmową podpisania umowy o dofinansowanie projektu oraz brakiem ostatecznego wyboru projektu do dofinansowania; 7) art. 7 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2021 r. poz. 735, z późn. zm. – dalej jako "k.p.a.") w zw. z art. 77 § 1 k.p.a., poprzez brak wszechstronnego i wyczerpującego rozpatrzenia materiału dowodowego przy wydaniu zaskarżonego rozstrzygnięcia protestu, wyrażający się w błędnym uznaniu, że skarżący nie spełnia kryteriów określonych w regulaminie, pomimo przedłożenia stosownych dowodów potwierdzających ich spełnianie, a tym samym zastosowanie przez organ błędnej kwalifikacji podmiotowej, co prowadziło do odmowy podpisania umowy przez organ ze skarżącym; 8) naruszenie art. 7 ust. 1 pkt 1 i pkt 2 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców (Dz. U. z 2021 r. poz. 162, z późn. zm. – dalej jako "p.p."), poprzez dokonanie błędnej wykładni, przejawiającej się uznaniem, iż nie istnieje możliwość zakwalifikowania skarżącego jako mikro, bądź też małego przedsiębiorstwa, co skutkowało odmową podpisania umowy ze skarżącym przez organ. W oparciu o tak sformułowane zarzuty pełnomocnik skarżącego – na podstawie art. 61 ust. 8 pkt 1 lit. a) u.z.r.p.s., wniósł o uwzględnienie skargi i tym samym: 1) stwierdzenie przez sąd, że ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny; 2) przekazanie sprawy organowi do ponownego rozpatrzenia; 3) zasądzenie od organu na rzecz skarżącego zwrotu kosztów postępowania, w tym kosztów zastępstwa procesowego według norm przepisanych. W uzasadnieniu skargi pełnomocnik skarżącego przedstawił szczegółową argumentację na poparcie podniesionych zarzutów. W odpowiedzi na skargę Lubelska Agencja Wspierania Przedsiębiorczości w Lublinie wniosła o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w uzasadnieniu zaskarżonego rozstrzygnięcia protestu. Odnosząc się zarzutów podniesionych w skardze stwierdziła, że są one niezasadne, przez co nie zasługują na uwzględnienie. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Zgodnie z art. 3 § 3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2022 r. poz. 329, z późn. zm. – dalej jako "p.p.s.a."), sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę i stosują środki określone w tych przepisach. W niniejszej sprawie taką ustawą szczególną są przepisy ustawy z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 (Dz. U. z 2020 r. poz. 818, z późn. zm. – dalej powoływana jako "u.z.r.p.s." lub "ustawa wdrożeniowa"). Zgodnie z art. 61 ust. 8 ustawy wdrożeniowej, w wyniku rozpoznania skargi sąd administracyjny może: 1) uwzględnić skargę, stwierdzając, że: a) ocena projektu została przeprowadzona w sposób naruszający prawo i naruszenie to miało istotny wpływ na wynik oceny, przekazując jednocześnie sprawę do ponownego rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 39 ust. 1, b) pozostawienie protestu bez rozpatrzenia było nieuzasadnione, przekazując sprawę do rozpatrzenia przez właściwą instytucję, o której mowa w art. 55 albo art. 39 ust. 1; 2) oddalić skargę w przypadku jej nieuwzględnienia; 3) umorzyć postępowanie w sprawie, jeżeli jest ono bezprzedmiotowe. Przedmiotem niniejszej sprawy było zagadnienie dotyczące zgodności z prawem dofinansowania projektu w sytuacji szczególnej, polegającej na tym, że biorący udział w konkursie projekt zgłoszony na wniosek przedsiębiorcy A. K. został wprawdzie pierwotnie zakwalifikowany do dofinasowania w ramach pomocy publicznej, jednakże przedsiębiorca ten prowadzący jednoosobową działalność gospodarczą zmarł, a z roszczeniem o zawarcie umowy o dofinansowanie projektu, kiedy pojawiły się dodatkowe środki podlegające w jego ramach alokacji, wystąpił ustanowiony przez sąd zarządca sukcesyjny przedsiębiorstwa w spadku, w imieniu własnym (jako jeden ze spadkobierców zmarłego) oraz w imieniu pozostałych spadkobierców. Wymaga na wstępie zwrócenia uwagi, że dofinansowania projektów w ramach dopuszczalnej prawem pomocy publicznej odbywa się na podstawie ściśle określonych reguł. Wynika to z istotnych ograniczeń, zarówno podmiotowych, jak i przedmiotowych, na które pomoc publiczna jest dopuszczalna. Dodatkowo w świetle art. 37 ust. 1 u.z.r.p.s., właściwa instytucja przeprowadza wybór projektów do dofinansowania w sposób przejrzysty, rzetelny i bezstronny oraz zapewnia wnioskodawcom równy dostęp do informacji o warunkach i sposobie wyboru projektów do dofinansowania. Projekt podlega ocenie pod względem spełnienia kryteriów wyboru projektów, zatwierdzonych przez komitet monitorujący, zgodnych z warunkami określonymi w art. 125 ust. 3 lit. a rozporządzenia ogólnego (art. 37 ust. 2 u.z.r.p.s.), to jest Rozporządzenia Parlamentu Europejskiego i Rady nr 1303/2013 z dnia 17 grudnia 2013 r. ustanawiającego wspólne przepisy dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności, Europejskiego Funduszu Rolnego na rzecz Rozwoju Obszarów Wiejskich oraz Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz ustanawiającego przepisy ogólne dotyczące Europejskiego Funduszu Rozwoju Regionalnego, Europejskiego Funduszu Społecznego, Funduszu Spójności i Europejskiego Funduszu Morskiego i Rybackiego oraz uchylające rozporządzenie Rady (WE) nr 1083/2006 (Dz. Urz. UE L z 2013 r. nr 347, s. 320, z późn. zm.). Podstawę zaś przeprowadzenia konkursu stanowi regulamin (art. 41 ust. 1 u.z.r.p.s.), w którym właściwa instytucja określa między innymi kryteria wyboru projektów wraz z podaniem ich znaczenia (art. 41 ust. 2 pkt 7 u.z.r.p.s.). Regulamin konkursu oraz jego zmiany właściwa instytucja podaje do publicznej wiadomości, w szczególności na swojej stronie internetowej oraz na portalu (art. 41 ust. 2 pkt 5 u.z.r.p.s.). Zgodnie z powyższym, oceny projektów dokonuje się w oparciu o dostępną publicznie dokumentację konkursową, w związku z czym składające się na nią dokumenty powinny stanowić także podstawę sądowej kontroli zgodności z prawem dokonanej przez właściwą instytucję oceny projektu. W rozpoznawanej sprawie kontroli Sądu podlegało rozstrzygnięcie polegające na nieuwzględnieniu protestu wniesionego w związku z odmową podpisania umowy do wniosku o dofinansowanie projektu pn. "M. ", złożonego w odpowiedzi na konkurs nr RPLU.04.02.00-IP.01-06-001/20, zarejestrowanego pod nr ewidencyjnym [...]. W ocenie Sądu, ostateczna ocena projektu o dofinansowanie w sposób negatywny ze względu na brak spełnienia kryterium formalnego, zakończona odmową zawarcia umowy o dofinansowanie została dokonana w sposób, który prawa nie narusza, zaś podniesione przez skarżącego zarzuty skargi nie zawierają usprawiedliwionych podstaw. Zgodnie z podanym do publicznej wiadomości Regulaminem konkursu określającym zasady jego przeprowadzenia, ocena projektów obejmuje ocenę formalną i merytoryczną (pkt 6.1.1 Regulaminu). Umowa o dofinansowanie projektu może zostać zawarta, jeżeli projekt spełnia wszystkie kryteria wyboru projektów, na podstawie których zostały złożone dokumenty wskazane w regulaminie konkursu (pkt 6.3.1. Regulaminu). Zgodnie z pkt 6.3.15 Regulaminu, w przypadku, gdy na etapie weryfikacji załączników wymaganych przed podpisaniem umowy o dofinansowanie pojawią się wątpliwości co do spełnienia przez projekt kryteriów wyboru projektów, na podstawie których został wybrany do dofinansowania, dokonywana jest weryfikacja tych kryteriów. W wyniku tego rodzaju weryfikacji wnioskodawca może być wezwany do złożenia dodatkowych wyjaśnień/uzupełnienia/poprawy. Co istotne, wyjaśnienie/uzupełnienie/poprawa załączników do wniosku o dofinansowanie w żadnym wypadku nie może prowadzić do istotnych modyfikacji wniosku. Negatywny wynik weryfikacji, czy projekt spełnia kryteria, na podstawie których został wybrany do dofinansowania, stanowi zaś podstawę do odmowy podpisania z wnioskodawcą umowy o dofinansowanie (pkt 6.3.16 Regulaminu konkursu). Z treści Załącznika nr 6 do Regulaminu konkursu – Kryteria wyboru projektów w ramach Działania 4.2 – Produkcja energii w przedsiębiorstwach, wynika, że jednym z kryteriów podlegających ocenie na etapie oceny kryteriów formalnych dostępu jest kryterium dotyczącego tego, czy "Wnioskodawca jest uprawniony do aplikowania w ramach danego naboru wniosków". Istotą sporu w rozpoznawanej sprawie była zasadności odmowy podpisania przez organ (LAWP) umowy o dofinansowanie projektu z T. K. – Z. S. P. Z. R.-B. w Z. K. A. "w spadku". W ocenie organu należało negatywnie ocenić wskazane kryterium formalne dostępu ("Wnioskodawca jest uprawniony do aplikowania w ramach danego naboru wyników"). W ocenie Sądu, organ w swoich końcowych wnioskach ostatecznie całkowicie zasadnie odmówił podpisania ze umowy o dofinansowanie projektu, choć wymagana jest argumentacja uzupełniająca. Zgodnie z Załącznikiem nr 6 do Regulaminu konkursu – Kryteria wyboru projektów w ramach Działania 4.2 – Produkcja energii w przedsiębiorstwach, kryterium formalne dostępu, sprowadzające się do warunku, że "Wnioskodawca jest uprawniony do aplikowania w ramach danego naboru wniosków", jest kryterium zerojedynkowym i obligatoryjnym w tym znaczeniu, że jego spełnienie jest niezbędne do przyznania dofinansowania. W ramach tego kryterium ocenie podlega zgodność wnioskodawcy z typami beneficjentów Działania określonymi w "Szczegółowym opisie osi priorytetowych RPO WL 2014-2020", zatwierdzonym w dniu 19 listopada 2019 r. oraz w Regulaminie konkursu (jeżeli katalog typów beneficjentów w ramach danego konkursu jest węższy niż wynika ze wskazanego wyżej "Szczegółowego opisu osi priorytetowych RPO WL 2014-2020"). Przedmiotowe kryterium oceniane jest na podstawie wniosku o dofinansowanie projektu i załączników, a status przedsiębiorstwa weryfikowany jest właśnie na podstawie wniosku o dofinansowanie, załączników oraz na podstawie oświadczenia wnioskodawcy. W rozpoznawanej sprawie bezsporne jest to, że złożony przez A. K. w dniu 13 marca 2020 r. wniosek o dofinansowanie pozytywnie przeszedł etap weryfikacji warunków formalnych, a następnie etap oceny formalnej oraz oceny merytorycznej. Wniosek nie otrzymał wprawdzie dofinansowania, lecz znalazł się na liście rezerwowej. Istotnym dla sprawy zdarzeniem było natomiast to, że w dniu 30 listopada 2022 r. wnioskodawca A. K. zmarł. Z tego względu w dniu 14 grudnia 2020 r. skarżący T. K. został powołany został na stanowisko zarządcy sukcesyjnego dla przedsiębiorstwa w spadku prowadzonego dotychczas przez A. K., pod firmą Z. R.-B. w Z. – K. A.. Wobec zaś zwiększenia alokacji środków w ramach tego konkursu, w dniu 15 kwietnia 2021 r. do wnioskodawcy skierowano zapytanie o dalsze zainteresowanie aplikowaniem o dofinasowanie. W piśmie z dnia 20 kwietnia 2020 r. już skarżący T. K. będący zarządcą sukcesyjnym wnioskodawcy wyraził chęć dalszego aplikowania o dofinansowanie i złożył dokumenty wymagane przed podpisaniem umowy. W ocenie organu osoby weryfikujące spełnianie kryteriów nie były w stanie zbadać statusu wnioskodawcy, gdyż zarządca sukcesyjny w oświadczeniu wnioskodawcy o stanie przedsiębiorstwa złożonym w dniu 12 maja 2021 r. podał dane Z. R.-B. w Z. K. A. w spadku oraz P. Sp. z o.o. Biorąc pod uwagę powyższe dane organ stwierdził, że to nie Z. R.-B. w Z. K. A. w spadku, lecz jego właściciel A. K. był osobą, którą można było uznać za powiązaną z wyżej wskazaną spółką. W dniu 21 czerwca 2021 r. zmarły A. K. został wykreślony z KRS jako wspólnik P. Sp. z o.o. w Z., a jego udziały zostały wpisane w KRS jako współwłasność czterech spadkobierców. Choć wnioski organu są w tym zakresie prawidłowe, jednakże w zakresie argumentacji zawartej w zaskarżonym rozstrzygnięciu protestu wymagają uzupełnienia w kontekście stanu faktycznego sprawy, a w szczególności faktu śmierci wnioskującego o dofinasowanie przed jego realizacją, czyli zawarciem w tym zakresie umowy cywilnoprawnej. Należy mianowicie zauważyć, że pojęcie "wnioskodawcy" w ustawie z dnia 11 lipca 2014 r. o zasadach realizacji programów w zakresie polityki spójności finansowanych w perspektywie finansowej 2014-2020 zostało zdefiniowane. Zgodnie z art. 2 pkt 28 ustawy wdrożeniowej, wnioskodawca to podmiot, który złożył wniosek o dofinansowanie projektu. Natomiast z treści art. 2 pkt 1 ustawy wdrożeniowej wynika, że beneficjentem jest podmiot, o którym mowa w art. 2 pkt 10 rozporządzenia ogólnego, oraz podmiot, o którym mowa w art. 63 rozporządzenia ogólnego, czyli podmiot publiczny lub prywatny lub osoba fizyczna, odpowiedzialne za inicjowanie lub zarówno inicjowanie, jak i wdrażanie operacji; w kontekście programów pomocy państwa, podmiot, który otrzymuje pomoc, z wyjątkiem przypadku gdy kwota pomocy dla poszczególnych przedsiębiorstw jest niższa niż 200 000 EUR, w którym to przypadku dane państwo członkowskie może zadecydować, że beneficjentem jest podmiot udzielający pomocy, bez uszczerbku dla rozporządzeń Komisji (UE) nr 1407/2013 30, (UE) nr 1408/2013 31 i (UE) nr 717/2014 32 oraz w kontekście instrumentów finansowych na mocy części drugiej tytuł IV niniejszego rozporządzenia – podmiot, który wdraża instrument finansowy lub, w stosownych przypadkach, fundusz funduszy. W Regulaminie konkursu również zdefiniowano pojęcie "beneficjenta", poprzez odwołanie się do treści art. 2 pkt 10 oraz art. 63 rozporządzenia ogólnego (s. 8 Regulaminu konkursu), a definiując "wnioskodawcę" odwołano się do art. 2 pkt 28 ustawy wdrożeniowej i dodano, że jest to podmiot, który złożył wniosek o dofinansowanie projektu. Biorąc powyższe pod uwagę stwierdzić wyraźnie należy, że wnioskodawca to podmiot, który inicjuje postępowanie o dofinansowanie i uczestniczy w takim postępowaniu aż do udzielenia dofinasowania albo jego ostatecznej odmowy. Z chwilą otrzymania dofinansowania wnioskodawca staje się jego beneficjentem. Zgodnie z art. 52 ust. 1 ustawy wdrożeniowej, podstawę dofinansowania projektu stanowi cywilnoprawna umowa o dofinansowanie projektu albo decyzja o dofinansowaniu projektu. Jednakże uzyskanie statusu beneficjenta poprzedzone zawsze jest końcową weryfikacją, ponieważ dopuszczalność zawarcia umowy o dofinansowanie uwarunkowana jest stwierdzeniem przez organ, że na dzień zawarcia umowy projekt spełnia kryteria wyboru oraz dofinansowanie jest zgodne z prawem. Powyższe wynika z art. 52 ust. 2 ustawy wdrożeniowej, który stanowi, że umowa o dofinansowanie projektu może zostać podpisana, a decyzja o dofinansowaniu projektu może zostać podjęta, jeżeli projekt spełnia wszystkie kryteria, na podstawie których został wybrany do dofinansowania. Inaczej rzecz ujmując, w świetle tych uwag wnioskodawcą może być jedynie podmiot, który w konsekwencji, w tym przypadku zawarcia umowy, nabywa status beneficjenta środków pochodzących z określonego funduszu i a contrario statusu beneficjenta nie może uzyskać podmiot niebędący wnioskodawcą (por. wyrok WSA w Kielcach z dnia 12 października 2017 r., sygn. akt I SA/Ke 416/17). Z omawianych uregulowań wynika, że tożsamość podmiotowa, zdeterminowana tożsamością wnioskodawcy i beneficjenta – jest podstawowym, obok zakresu przedmiotowego, elementem identyfikującym i indywidualizującym dane przedsięwzięcie, daną inicjatywę gospodarczą. W sytuacji kiedy w trakcie aplikowania o dofinansowanie następuje zmiana podmiotu (wnioskodawcy), organ staje się uprawniony do odmowy zawarcia umowy z innym podmiotem, który nie był wnioskodawcą i nie został poddany procedurze oceny i wyboru projektu do dofinansowania (por. wyrok NSA z dnia 18 stycznia 2018 r., sygn. akt II GSK 4067/17). W rozpoznawanej sprawie nie było sporne to, że wnioskodawcą dofinansowania był A. K. prowadzący działalność gospodarczą pod firmą Z. R.-B. w Z. – K. A., natomiast do podpisania umowy zgłosił się inny podmiot, T. K. jako Z. S. P. Z. R.-B. w Z. K. A. "w spadku" wraz z pozostałymi spadkobiercami. Na skutek śmierci A. K. zmienił się zatem w sposób oczywisty status podmiotowy wnioskodawcy, co nie wymagało dodatkowych dociekań w tym zakresie. W takiej sytuacji nie zachodziły podstawy do udzielenia dofinansowania, przez co ostateczne stanowisko organu w tym zakresie było zgodne z prawem. Zaakcentować w konsekwencji należało, że pierwotnie oceniony pod względem spełniania kryteriów wyboru projektów wniosek uległ zmianie po stronie podmiotowej, a w rezultacie pozytywnie oceniony wniosek o dofinansowanie należało zweryfikować. Po weryfikacji natomiast oceniający zasadnie uznali, że należy negatywnie ocenić kryterium formalne dostępu ("Wnioskodawca jest uprawniony do aplikowania w ramach danego naboru wniosków") i w związku z tym należało odmówić podpisania umowy o dofinansowanie. Zaznaczyć przy tym należy, że weryfikacja wniosku w zakresie strony podmiotowej możliwa jest na każdym etapie postępowania poprzedzającym zawarcie umowy. Stroną umowy może być jedynie podmiot, który spełnił wymagania danego programu. W konsekwencji zmiana podmiotu po zakończeniu konkursu, lecz przed zawarciem umowy o dofinansowanie, uniemożliwia zawarcie takiej umowy. Dodatkowo wymaga zwrócenia uwagi, że stosownie do art. 2 pkt 26 lit. a ustawy wdrożeniowej, umowa o dofinansowanie projektu jest umową zawartą między właściwą instytucją a wnioskodawcą, którego projekt został wybrany do dofinansowania. Wyklucza to zatem zawarcie umowy o dofinansowanie z podmiotem, który wnioskodawcą projektu nie był, nie podlegał ocenie zgodnie z procedurą oceny i wyboru projektów do dofinansowania oraz nie uzyskał miejsca na liście rankingowej oraz nie znalazł się na liście rezerwowej. Stosownie do pkt 4.1 Regulaminu do konkursu w ramach Osi Priorytetowej 4 – Energia przyjazna środowisku, Działania 4.2 – Produkcja energii OZE w przedsiębiorstwach, do konkursu mogły przystąpić spółki prawa handlowego, w których większość udziałów lub akcji posiadają jednostki samorządu terytorialnego lub ich związki oraz mikro, małe i średnie przedsiębiorstwa (zgodnie z definicją zawartą w Rozporządzeniu nr 651/2014). Natomiast ani Regulamin konkursu, ani rozporządzenie ogólne w ogóle nie stanowi o możliwych przekształceniach podmiotu, który ubiega się o dofinansowanie. Regulamin konkursu ściśle wprost określa podmioty, które mogą przystąpić do konkursu. Słusznie organ zauważył, że zarządca sukcesyjny nie złożył odpowiednich dokumentów, które pozwalałyby na właściwą ocenę jego statusu. T. K. w załączniku nr 34a "Oświadczenie wnioskodawcy o statusie przedsiębiorstwa", podał dane zarówno Z. R.-B. w Z. – K. A., jak również dane P. Spółki z ograniczoną odpowiedzialnością w Z.. Weryfikacja statusu MŚP w oparciu o te dane nie mogła być właściwa, gdyż to nie Z. R.-B. w Z. – K. A. "w spadku", a A. K. jako osoba fizyczna był osobą, którą można było uznać za powiązaną ze wskazaną spółką. Zgodnie z Regulaminem konkursu oraz Rozporządzeniem Komisji (UE) nr 651/2014, w przypadku gdyby skarżący T. K. był wnioskodawcą, przez wzgląd na prowadzoną indywidualną działalność gospodarczą byłby traktowany jako przedsiębiorstwo, natomiast niemożliwa była weryfikacja statusu wnioskodawcy i powiązań niezbędnych do jego właściwego określenia. Zarządca sukcesyjny działa jedynie na rachunek podmiotu będącego faktycznym wnioskodawcą dofinasowania. Dlatego nie może zostać uznany za przedsiębiorcę, jest bowiem osobą sprawującą jedynie tymczasowo pieczę nad przedsiębiorstwem "w spadku". Biorąc powyższe rozważania pod uwagę, Sąd zobowiązany był uznał za nietrafne wszystkie z zarzutów podniesionych w skardze. Ocena projektu została przeprowadzona bowiem zgodnie z zasadami prawa powszechnie obowiązującego (polskiego i unijnego), jak również postanowieniami Regulaminu konkursu. Wyjaśnić należy, że z istoty regulacji wspólnotowych na etapie oceny spełniania warunków uczestnictwa w konkursie nie ma możliwości, by nastąpiła zmiana po stronie podmiotu wnioskującego o dofinansowanie. Dotyczy to również sytuacji, gdy przedsiębiorca zmarł. Na skutek śmierci przedsiębiorcy jego spadkobiercy całkowicie i w sposób istotny zmienili strukturę podmiotu wnioskującego o dofinansowanie. Powołany został zarządca sukcesyjny. Zgodnie zaś z art. 21 ust. 1 ustawy z dnia z dnia 5 lipca 2018 r. o zarządzie sukcesyjnym przedsiębiorstwem osoby fizycznej i innych ułatwieniach związanych z sukcesją przedsiębiorstw (Dz.U. z 2021 r. poz. 170 – dalej jako "ustawa o zarządzie sukcesyjnym"), zarządca sukcesyjny działa w imieniu własnym, na rachunek właściciela przedsiębiorstwa w spadku. Zarząd sukcesyjny obejmuje zobowiązanie do prowadzenia przedsiębiorstwa w spadku oraz umocowanie do czynności sądowych i pozasądowych związanych z prowadzeniem przedsiębiorstwa w spadku (art. 18 ustawy). Ponadto cechą charakterystyczną instytucji zarządcy sukcesyjnego jest to, że funkcjonuje on tymczasowo, a zarząd wygasa z upływem dwóch lat od dnia śmierci przedsiębiorcy (art. 59 ust. 1 pkt 7 ustawy). Sąd z ważnych przyczyn może przed dniem wygaśnięcia zarządu sukcesyjnego przedłużyć okres zarządu sukcesyjnego na czas nie dłuższy niż pięć lat od dnia śmierci przedsiębiorcy (art. 60 ust. 1 wskazanej ustawy). W takich okolicznościach wszelkie zarzuty skargi, oparte na stanowisku, że pozytywna ocena (formalna i merytoryczna) wniosku pierwotnego wnioskodawcy o dofinansowanie projektu ze środków publicznych, który zmarł przed zawarciem umowy o dofinansowanie, daje jego spadkobiercom uprawnienie do żądania zawarcia takiej umowy i uzyskania statusu beneficjentów dofinasowania – są całkowicie chybione. W tym kontekście wymaga zaakcentowania i uzupełnienia argumentacji stanowiska organu, że roszczenie o dofinansowanie w świetle przepisów ustawy wdrożeniowej nie jest roszczeniem majątkowym, bowiem jest to roszczenie osobiste ściśle określonego podmiotu (w tym oznaczonej we wniosku na wstępie postępowania w tym przedmiocie osoby fizycznej), który ubiegał się o przyznanie dofinansowania i spełniał warunki przyznania tego dofinansowania. Oznacza to, że w przypadku śmierci takiej osoby (wnioskodawcy dofinasowania) roszczenie dotyczące zawarcia umowy o dofinansowanie (a ściślej roszczenie dotyczące ekspektatywy wierzytelności z tytułu wnioskowanej pomocy publicznej) – nie wchodzi do spadku i nie podlega dziedziczeniu. Z tego powodu nie było żadnych podstaw, aby udzielić dofinansowania ani zarządcy sukcesyjnemu, ani spadkobiercom zmarłego wnioskodawcy. Reasumując dotychczasowe rozważania trzeba zauważyć, że korzystanie z uprawnienia do pomocy publicznej, tak w zakresie środków unijnych, jak i krajowych – jest uprawnieniem fakultatywnym. Podmiot, który zamierza z dofinansowania skorzystać winien dostosować się do zasad udzielania pomocy i wypełnić wszystkie wymogi wynikające z dokumentacji konkursowej. Nie jest możliwe podpisanie umowy z innym podmiotem niż ten, który zgłosił akces do konkursu i którego wniosek przeszedł pozytywnie etap weryfikacji warunków formalnych, oceny formalnej oraz oceny merytorycznej, a w konsekwencji został oceniony pozytywnie. Na stosowanie w procedurze konkursowej nie tylko przepisów prawa, ale i zasad wynikających z dokumentacji konkursowej wnioskodawca wyraża zgodę składając stosowne oświadczenie. Zmiana podmiotowa po stronie wnioskodawcy do czasu uzyskania przez niego statusu beneficjenta dofinansowania nie jest dopuszczalna, a śmierć osoby fizycznej wnioskującej o dofinansowanie nie daje jej spadkobiercom roszczenia o przyznanie dofinansowania, w tym zawarcia umowy o dofinansowanie. Z omówionych przyczyn Sąd stwierdził, że skarga nie zawierała żadnych usprawiedliwionych podstaw, a w konsekwencji przeprowadzona przez organ ocena projektu i rozstrzygnięcie protestu prawa nie naruszają. Dlatego z przytoczonych względów Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie obowiązany był – na podstawie art. 151 p.p.s.a. w związku z art. 61 ust. 8 pkt 2 ustawy wdrożeniowej – skargę oddalić, o czym orzekł w sentencji wyroku.