III SA/Lu 133/08
WyrokWSA w Lublinie2008-11-20
Skład orzekający: Marek Zalewski, Jerzy Drwal, Maria Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu strony z pobytu stałego, uznając, że opuściła ona dobrowolnie i trwale miejsce zameldowania, mimo jej twierdzeń o zamieszkiwaniu w tym miejscu i korzystaniu z niego?Ratio decidendi
Organ administracji publicznej prawidłowo orzekł o wymeldowaniu strony z pobytu stałego, jeśli zebrane dowody obiektywnie potwierdzają trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca zameldowania, a twierdzenia strony o zamieszkiwaniu w tym miejscu nie znajdują potwierdzenia w zgromadzonym materiale dowodowym, w tym w analizie zużycia mediów.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła decyzji Wojewody utrzymującej w mocy decyzję Wójta o wymeldowaniu R.P. z pobytu stałego. Skarżący twierdził, że nie opuścił dobrowolnie miejsca pobytu stałego i że adres ten jest jego faktycznym miejscem zamieszkania, a wszelkie dowody są interpretowane na jego niekorzyść. Organ odwoławczy oraz Sąd uznali, że zebrany materiał dowodowy, w tym analiza zużycia energii elektrycznej i zeznania świadków, potwierdza trwałe i dobrowolne opuszczenie miejsca zameldowania.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Referent Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 r. sprawy ze skargi R.P. na decyzję Wojewody z dnia [...] stycznia 2008 r. nr [...] w przedmiocie wymeldowania oddala skargę.
Decyzją dnia [...] nr [...] Wojewoda na podstawie art. 138 § 1 pkt. 1 Kodeksu postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. Nr 98, poz. 1071 ze zm.), w związku z art.15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych (Dz. U. z 2001 r. Nr 87, poz. 960 ze zm.), po rozpatrzeniu odwołania Pana R.P. od decyzji Wójta Gminy S. z dnia [...] znak: [...], na mocy której orzeczono o wymeldowaniu Pana R.P. z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym położonym w Ł. zaskarżoną decyzję utrzymał w mocy.
Jak wskazał organ odwoławczy, zaskarżoną decyzją organ I-ej instancji orzekł o wymeldowaniu Pana R.P. z pobytu stałego w lokalu mieszkalnym w Ł., gmina S. Z uzasadnienia tej decyzji wynika, że R.P. od jesieni 2005 r. nie przebywa w miejscu pobytu stałego, skąd wyprowadził się dobrowolnie bez dopełnienia obowiązku wymeldowania i zamieszkuje u swej przyjaciółki w lokalu mieszkalnym przy ul. [...] w Ch. Lokal stanowiący miejsce zameldowania na pobyt stały przestał być miejscem koncentracji jego interesów życiowych, faktycznie zamieszkuje on i przyjmuje korespondencję w Ch. lub G., zaś w korespondencji posługuje się adresem ul. [...] w Ch. W Ł. posiada gospodarstwo rolne o pow. 9,93 ha które uprawia dojeżdżając w soboty i niedziele z Ch., przy czym podczas tych pobytów korzysta z budynku drewnianego położonego pod tym samym adresem w Ł., należącego do wnioskodawcy wymeldowania P.P. Na podstawie umowy zawartej z Rejonowym Zakładem Energetycznym w Ch. R.P. od 2006 r. ponosi koszty dostawy energii elektrycznej do wspomnianego budynku. Kontrola meldunkowa potwierdziła, że nie mieszka on w miejscu pobytu stałego.
Jak dodał organ II instancji, organ I instancji uznał, że zostały spełnione przesłanki wymeldowania z pobytu stałego, przewidziane w art. 15 ust. 2 ustawy z dnia 10 kwietnia 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych. Od tej decyzji złożył odwołanie Pan R.P..
W uzasadnieniu odwołania skarżący m.in. zarzuca organowi I instancji dokonanie błędnej analizy materiału dowodowego. Zeznania K.P. i P.P. potwierdzające dobrowolne opuszczenie przez skarżącego miejsca pobytu stałego są nieprawdziwe, bowiem skarżący nie zgadza się z ich treścią i twierdzi, że nigdy nie opuścił miejsca pobytu stałego i nie zamieszkał w Ch., zaś adres [...] jest wyłącznie adresem do korespondencji, podobnie jak adres jego miejsca pracy w G. Zdaniem skarżącego wszelkie składane przez niego dowody są interpretowane w sposób dla niego niekorzystny. Wyjaśnia, że od 1993 r. korzysta wyłącznie dla siebie ze starego budynku drewnianego położonego pod wskazanym adresem, ponosi koszty jego remontów i utrzymania oraz opłaca rachunki za dostawę energii elektrycznej, w tym od 2006 r. jest stroną umowy o dostawę tej energii. Zużycie energii elektrycznej jest - zdaniem skarżącego potwierdzeniem jego zamieszkania pod wskazanym adresem. Ponadto skarżący podnosi, że jego sporadyczne pobyty w miejscu zameldowania na pobyt stały wynikają z wykonywania pracy kierowcy przy przewozach międzynarodowych i związanych z tym długich podróży służbowych. Skarżący utrzymuje, że nie została wyjaśniona sprzeczność między treścią wniosku P.P. o jego wymeldowanie z dnia [...] a treścią jego odpowiedzi na pozew sporządzonej w tym samym dniu. Kwestionuje także wyniki kontroli meldunkowej jako niewiarygodne i nie dające podstaw do uznania, że nie zamieszkuje pod wskazanym adresem. Skarżący utrzymuje, że wniosek o wymeldowanie go z miejsca pobytu stałego jest ze strony wnioskodawcy i zarazem jego brata P.P. formą odwetu za wystąpienie z powództwem o zapłatę spłaconego za niego przez skarżącego jako poręczyciela kredytu w kwocie 15 tys. zł. Zdaniem skarżącego brak jest przesłanek prawnych do wymeldowania go z pobytu stałego.
Zdaniem Wojewody analiza zebranego w sprawie materiału dowodowego prowadzi do wniosku, że decyzja organu I instancji jest pod względem merytorycznym i prawnym prawidłowa, bowiem ustalono, że skarżący opuścił dobrowolnie przedmiotowy lokal i tym samym zostały spełnione przesłanki do wymeldowania go z pobytu stałego.
Wymeldowanie na podstawie art. 15 ust. 2 ustawy jest możliwe, jeżeli nastąpiło opuszczenie miejsca pobytu stałego i osoba opuszczająca to miejsce nie dopełniła obowiązku wymeldowania się. Ponadto, zgodnie z utrwalonym orzecznictwem NSA: "Przesłanka opuszczenia dotychczasowego miejsca pobytu stałego w rozumieniu art. 15 ust. 2 ustawy z 1974 r. o ewidencji ludności i dowodach osobistych jest spełniona, jeżeli opuszczenie to ma charakter trwały i jest dobrowolne." (wyrok NSA w Warszawie z 23.04.2001, V S.A. 3169100LEX nr 50123). Wymeldowanie z pobytu stałego jest więc możliwe tylko przy łącznym spełnieniu dwóch przesłanek - trwałości i dobrowolności opuszczenia miejsca stałego zameldowania. Ocena trwałości opuszczenia miejsca pobytu stałego nie zależy od subiektywnego przekonania jednej ze stron i musi być oceniania na podstawie obiektywnych, możliwych do weryfikacji dowodów.
Zdaniem organu odwoławczego, z zebranego w sprawie materiału dowodowego wynika, że skarżący jesienią 2005 r. opuścił miejsce pobytu stałego w Ł. i wyprowadził się do Ch., gdzie zamieszkał u M.B. w lokalu przy ul. [...]. Fakt ten potwierdzają zgodne zeznania P.P. i matki stron K.P. Wyniki kontroli meldunkowej opisane w piśmie z dnia [...] potwierdzają, że budynek drewniany użytkowany przez R.P. nie jest wykorzystywany jako miejsce zamieszkania i służy celom gospodarczym m.in. do składowania narzędzi i zboża.
Natomiast materiał dowodowy nie potwierdza wersji skarżącego o jego zamieszkiwaniu w miejscu pobytu stałego. Zgłoszeni przez skarżącego świadkowie W.D. vel G. i L.B. potwierdzają jedynie fakt posiadania przez niego gospodarstwa rolnego w Ł. i przyjazdów co pewien czas w soboty i niedziele dla wykonywania prac polowych, nie wiedzą natomiast, gdzie stale zamieszkuje. Przyjaciółka skarżącego M.B. zeznała wprawdzie, że mieszka on w Ł., jednak nie wie, gdzie on nocuje podczas sobotnich pobytów w Ł., zaś odzież trzyma w samochodzie w torbie podróżnej.
Z kontroli meldunkowej nie wynika, że budynek drewniany w Ł. jest stałym miejscem zamieszkania i koncentracji interesów życiowych skarżącego, służy natomiast celom gospodarczym i może być miejscem sporadycznych pobytów. Również rachunki za zużycie energii elektrycznej, na które powołuje się skarżący, nie potwierdzają stałego zamieszkiwania w miejscu pobytu stałego. Z zestawienia sporządzonego przez Rejonowy Zakład Energetyczny w Ch. na nazwisko skarżącego R.P. za okres od [...] 1994 r. do [...] 2006 r. wynika, że łączny koszt zużytej w tym czasie energii elektrycznej w użytkowanym przez niego lokalu wyniósł 379,48 zł za 126 miesięcy, a zatem średni miesięczny koszt energii elektrycznej wynosił 3,01 zł. Z kolejnego rachunku sporządzonego przez ten sam RZE dla skarżącego za okres od 23.12.2006 r. do 13.12.2007 r. wynika, że koszt zużycia energii elektrycznej wyniósł ogółem 136,79 zł, a zatem średnio 11,39 zł miesięcznie. Zużycie energii elektrycznej ma zatem charakter minimalny i nie potwierdza tezy o stałym zamieszkaniu skarżącego w miejscu pobytu stałego.
Skargę na powyższą decyzję wniósł R.P. Zaskarżonej decyzji zarzucił:
- przyjęcie na podstawie przepisu art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, że adres Ł. [...] S., nie jest jego miejscem stałego zamieszkania;
- zarzucenie nieprawdy w składaniu zeznań przez P. i K. P.;
- przyjęcie na podstawie pism Policji w S. z przeprowadzonej kontroli meldunkowej, że nie zamieszkuje pod wskazanym powyżej adresem;
- złe wykorzystanie zebranego materiału dowodowego;
- błędy w ustaleniach Wójta Gminy S., podtrzymane przez Wojewodę.
Skarżący wniósł m.in. o:
- ponowne przeanalizowanie zebranego materiału dowodowego;
- przeprowadzenie wywiadu środowiskowego i zebranie opinii na temat P. i K. P. wśród mieszkańców Ł. Kolonia, Ł. i T.;
- uchylenie w całości zaskarżonej decyzji oraz poprzedzającej ją decyzji Wójta Gminy S.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda lubelski podtrzymał swoje stanowisko wyrażone w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji i wniósł o oddalenie skargi.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje:
Skarga jest bezzasadna.
Przede wszystkim należy podnieść, że w myśl przepisu art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują wymiar sprawiedliwości między innymi przez kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej.
Dokonując kontroli zgodności z prawem zaskarżonej decyzji stwierdzić należy, że decyzja ta nie narusza prawa.
Zaskarżona decyzja pozostaje w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa, zatem skarga podlega oddaleniu.
Prawnomaterialną podstawą zaskarżonej decyzji jest przepis art. 15 ust. 2 ustawy o ewidencji ludności i dowodach osobistych, mówiący o wymeldowaniu z miejsca stałego pobytu. Wymeldowanie jest skuteczne, gdy zachodzą określone przesłanki, jak faktyczne przebywanie poza miejscem stałego pobytu (miejscem zameldowania). Dodatkowo istotne jest ustalenie, czy osoba opuściła lokal z własnej woli, czy opuszczenie lokalu nastąpiło na skutek innych przyczyn (np. gdy została do takiej decyzji zmuszona). Jeśli istnieją wątpliwości co do tego rodzaju ustaleń, to należy przeprowadzić postępowanie, które by je wyjaśniły.
Biorąc pod uwagę powyższe należy podkreślić, że jedną z głównych zasad prawidłowego postępowania administracyjnego jest przeprowadzenie postępowania dowodowego, w celu ustalenia wszystkich koniecznych faktów i okoliczności, które mają doprowadzić do wydania orzeczenia w sprawie. Zgodnie z przepisem art. 75 § 1 Kpa, jako dowód należy dopuścić wszystko, co może przyczynić się do wyjaśnienia sprawy, a nie jest sprzeczne z prawem. W szczególności dowodem mogą być dokumenty, zeznania świadków, opinie biegłych oraz oględziny. Obowiązkiem organu administracji jest rozpatrzenie całego materiału dowodowego w sposób wyczerpujący (art. 77 § 1 Kpa).
Jak wynika z zebranego w sprawie materiału dowodowego, skarżący jesienią 2005 r. opuścił miejsce pobytu stałego w Ł. Kolonii (budynek mieszkalny murowany)i wyprowadził się do Ch., gdzie zamieszkał w lokalu przy ul. [...]. Potwierdzają to zeznania P.P. i K.P. Wyniki kontroli meldunkowej opisane w piśmie z dnia [...] potwierdzają, że budynek drewniany obecnie użytkowany przez R.P. nie jest wykorzystywany jako miejsce zamieszkania i służy celom gospodarczym m.in. do składowania narzędzi i zboża.
Jak słusznie zauważył organ odwoławczy, materiał dowodowy nie potwierdza wersji skarżącego o jego zamieszkiwaniu w obecnym miejscu pobytu. Zgłoszeni przez skarżącego świadkowie potwierdzają tylko fakt posiadania przez niego gospodarstwa rolnego w Ł. Kolonii i sporadycznych przyjazdów w celu wykonywania prac polowych. Natomiast M.B. zeznała co prawda, że skarżący mieszka w Ł. Kolonii [...], jednak nie wie, gdzie nocuje podczas pobytów w Ł..
Z kontroli meldunkowej nie wynika, że drewniany budynek w Ł. Kolonii [...] (znajdujący się na tej samej posesji) jest stałym miejscem zamieszkania i koncentracji interesów życiowych skarżącego, służy natomiast celom gospodarczym i może być miejscem sporadycznych pobytów. Także rachunki za zużycie energii elektrycznej nie potwierdzają stałego zamieszkiwania w tym budynku. Z zestawienia sporządzonego przez Rejonowy Zakład Energetyczny w Ch. na nazwisko skarżącego R.P. za okres od [...] 1994 r. do [...] .2006 r. i [...] 2006 [...] - 2007 wynika, że zużycie energii elektrycznej ma charakter minimalny i nie potwierdza tezy o stałym zamieszkaniu skarżącego w tym budynku.
Na rozprawie w dniu 20 listopada 2008 r. Sąd na wniosek skarżącego w trybie art. 106 § 3 ustawy z dnia 20 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153, poz. 1270 ze zm.) dopuścił dowód z dokumentu w postaci decyzji z dnia [...] nr [...] wydanej z upoważnienia Wójta Gminy S.
Wbrew twierdzeniom skarżącego dokument ten nie stanowi dowodu na fakt zamieszkiwania przez niego w przedmiotowym lokalu, a jedynie potwierdza brak uprawnień do otrzymywania zasiłku celowego.
Z tych też względów oraz na podstawie przepisu art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi Wojewódzki Sąd Administracyjny orzekł jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło