III SA/Lu 133/16

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku I. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi I. G. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie stwierdzenia uchybienia terminu do wniesienia odwołania postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżąca złożyła na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy zaznaczając w nim, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podniosła, że pobiera rentę strukturalną z [...], której wypłata od [...] r. została w połowie wstrzymana. W dalszej części urzędowego formularza skarżąca oświadczyła, że w skład jej majątku wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2 o szacunkowej wartości ok. [...] zł oraz nieruchomość rolna o pow. [...] ha (nieużytkowana i niewydzierżawiona), na której jest położony budynek mieszkalny i stodoła. Wykazała, że jej dochód z pobieranej renty strukturalnej wynosi [...] zł netto. Jako stałe miesięczne wydatki skarżąca wskazała: zakup leków [...] zł; telefon [...] zł; energia elektryczna [...] zł; opał [...] zł. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 ( 2 p.p.s.a.). Ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące i rzetelne wykazanie swojej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej. W sytuacji gdy oświadczenie strony zawarte w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy, okaże się niewystarczające do oceny jej rzeczywistego stanu majątkowego i możliwości płatniczych oraz stanu rodzinnego lub budzi wątpliwości, strona jest obowiązana złożyć na wezwanie, w zakreślonym terminie, dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Oświadczenie skarżącej złożone na urzędowym formularzu okazało się niewystarczające do oceny jej możliwości poniesienia w przedmiotowej sprawie kosztów postępowania. Skarżąca nie podała wysokości dochodu z nieruchomości rolnej, niezbędne było zatem ustalenie, jaka jest wielkość posiadanych przez nią gruntów rolnych w ha przeliczeniowych (ha przeliczeniowe są podstawą wyliczenia kwoty podatku rolnego i dochodu z nieruchomości rolnej). Skarżąca nie wskazała również powierzchni budynku mieszkalnego położonego na wymienionej działce, ani nie podała jego szacunkowej wartości. Ponadto wobec podania w uzasadnieniu wniosku o prawo pomocy faktu pobierania świadczenia w wyższej wysokości we wcześniejszym okresie, konieczne było ustalenie sytuacji finansowej skarżącej (stanu rachunków bankowych) w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku o prawo pomocy. Mając powyższe na uwadze, w dniu 17 lutego 2016 r. skarżącą wezwano do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, mających służyć pełnemu zobrazowaniu jej sytuacji materialnej. Wezwanie to zostało doręczone w dniu 29 lutego 2016 r. i pozostało bez odpowiedzi. W ocenie referendarza, skarżąca nie wykonując wezwania z dnia 17 lutego 2016 r. w zakresie pełnego ujawnienia swojego stanu majątkowego i dochodowego, tym samym nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Niedopełnienie przez stronę obowiązku złożenia dokumentów źródłowych, bądź dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jego sytuacji rodzinnej i finansowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r. , sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; postanowienie NSA z 9 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 987/11). W świetle powyższego uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżąca nie przedstawiła swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak i częściowym. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.