III SA/Lu 136/08
WyrokWSA w Lublinie2008-05-06
Skład orzekający: Zdzisław Sadurski, Jerzy Marcinowski, Maria Wieczorek
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy uposażenie żołnierza odbywającego zasadniczą służbę wojskową (tzw. żołd) powinno być wliczane do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do stypendium szkolnego, zgodnie z przepisami ustawy o systemie oświaty i ustawy o pomocy społecznej?Ratio decidendi
Uposażenie żołnierza odbywającego zasadniczą służbę wojskową (tzw. żołd) stanowi dochód w rozumieniu przepisów ustawy o pomocy społecznej, który należy wliczyć do dochodu rodziny przy ustalaniu prawa do stypendium szkolnego. Ustawa o systemie oświaty, w zakresie nieuregulowanym, odsyła do definicji dochodu zawartej w ustawie o pomocy społecznej, a nie w ustawie o podatku dochodowym od osób fizycznych. Fakt, że żołd nie podlega opodatkowaniu podatkiem dochodowym od osób fizycznych, nie wyklucza jego zaliczenia do dochodu na potrzeby świadczeń z pomocy społecznej.Stan faktyczny
Sprawa dotyczyła odmowy przyznania stypendium szkolnego dla uczniów z powodu przekroczenia kryterium dochodowego na członka rodziny. Organ odwoławczy utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji, wliczając do dochodu rodziny uposażenie syna skarżącej, który odbywał zasadniczą służbę wojskową. Skarżąca kwestionowała zasadność wliczania tzw. żołdu do dochodu, argumentując, że nie jest on dochodem w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Zdzisław Sadurski (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Sekretarz sądowy Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 6 maja 2008 r. sprawy ze skargi M.B. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2008 r., nr [...] w przedmiocie stypendium szkolnego oddala skargę.
Decyzją z dnia [...] stycznia 2008 r., Nr [...], Samorządowe Kolegium Odwoławcze, po rozpatrzeniu odwołania M. B. od decyzji Burmistrza Miasta z dnia [...] grudnia 2007 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium szkolnego dla ucznia: P. B., A. B., K. B., W. B., na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 kpa oraz 90 d) ust. 1, 7, 8, art. 90 n) ust. 6 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. nr 256 z 2004 r., poz. 2572 ze zm.) oraz § 5, 10, 11 Regulaminu udzielania pomocy materialnej o charakterze socjalnym dla uczniów zamieszkałych na terenie Gminy [...] – stanowiący załącznik do Uchwały Nr [...] Rady Miejskiej z dnia [...] marca 2005 r., utrzymało zaskarżoną decyzję w mocy.
W uzasadnieniu wskazano iż organ pierwszej instancji stwierdził, że wnioskodawczyni M. B., nie spełnia przesłanki niskich dochodów, bowiem dochód miesięczny na jednego członka w rodzinie wynoszący [...] zł przekroczył określoną w art. 90 d) ust. 7 ustawy o systemie oświaty kwotę 351,00 zł uprawniającą do otrzymania stypendium szkolnego.
Od wskazanej decyzji M. B. złożyła odwołanie, w którym wskazała iż przysługujący żołnierzowi odbywającym zasadniczą służbę wojskową żołd nie jest dochodem.
Organ odwoławczy wskazał, iż skarżąca złożyła wniosek o przyznanie stypendium szkolnego w dniu [..] września 2007 r., zachowując termin ustawowy. Stwierdził, że organ pierwszej instancji prawidłowo ocenił sytuację dochodową rodziny B. Źródłem dochodu było wynagrodzenie małżonka skarżącej w wysokości [...] zł, renta w wysokości [...] zł, zasiłki rodzinne w kwocie [...] zł i uposażenie syna w wysokości [...] zł. Łączny dochód wyniósł [...] zł, co w przeliczeniu na jedną osobę w [...] rodzinie daje dochód w kwocie [...] zł.
W uzasadnieniu decyzji organ wskazał iż w myśl rozporządzenia Ministra Obrony Narodowej z dnia 7 lutego 2005 r. w sprawie stawek uposażenia zasadniczego żołnierzy niezawodowych Dz. U. z 2005 r., Nr 28, poz.241 ze zm.) żołnierze niezawodowi, odbywający zasadniczą służbę wojskową otrzymują uposażenie zasadnicze według stopnia wojskowego szeregowego /marynarza/ w stawce miesięcznej w wysokości 150 zł. Zdaniem organu uposażenie to, zwane potocznie żołdem, stanowi dochód wg. definicji dochodu przyjętej na użytek ustawy o pomocy społecznej. Przy ustalaniu dochodu na potrzeby uzyskania stypendium szkolnego, ustawodawca odsyła do stosowania przepisów ustawy o pomocy społecznej a nie do stosowania ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Jak wskazuje organ odwoławczy, skoro w składzie rodziny M. B. jest żołnierz niezawodowy, to jego "miesięczny żołd" należało zsumować z miesięcznymi dochodami pozostałych członków rodziny.
Na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] stycznia 2008 r. M. B. złożyła skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, w której podniosła iż zaliczanie żołdu żołnierza służby zasadniczej do dochodu rodziny w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych jest niewłaściwe. Skarżąca podkreśliła iż skutkiem zaliczenia żołdu do dochodu rodziny jest niewielkie przekroczenie miesięcznego dochodu na jednego członka rodziny tj. o [...] zł.
W odpowiedzi na skargę SKO podtrzymało swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Kolegium podtrzymuje zapatrywania że uposażenie zasadnicze żołnierzy niezawodowych zwane potocznie żołdem, chociaż nie jest objęte podatkiem dochodowym od osób fizycznych, stanowi dochód w rozumieniu przepisu art. 8 ust. 3 – 4 ustawy o pomocy społecznej. Ustalając uprawnienia do świadczeń materialnych o charakterze socjalnym w formie stypendium szkolnego należy kierować się definicją dochodu w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej a nie ustawy o podatków dochodowym od osób fizycznych.
Wojewódzki Sąd Administracyjny w L., zważył co następuje:
Przedmiotem badania w niniejszej sprawie jest decyzja Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] stycznia 2008 r., znak: [...], utrzymująca w mocy decyzję Burmistrza Miasta z dnia [...] grudnia 2007 r., Nr [...] w przedmiocie odmowy przyznania stypendium szkolnego dla uczniów: P. B., A. B., K. B., W. B.
Dokonując kontroli wskazanej powyżej decyzji organu II instancji, stwierdzić należy iż została ona wydana zgodnie z obowiązującym prawem. Organy, na podstawie zebranych dowodów, prawidłowo ustaliły wysokość dochodu miesięcznego na jednego członka w rodzinie B., w wysokości [....] zł. Słusznie zostało uznane, że M. B. nie spełnia przesłanki niskich dochodów oraz że miesięczny dochód na jednego członka w rodzinie przekroczył określoną w art. 90 d) ust. 7 ustawy o systemie oświaty kwotę 351 zł.
Przepis art. 90 d ust. 1 ustawy z dnia 7 września 1991 r. o systemie oświaty (Dz. U. 2004, Nr 256, poz. 2572) określa w jakich sytuacjach uczeń może otrzymać stypendium szkolne. W ustępie 7, wskazuje jaka miesięczna wysokość dochodu na osobę w rodzinie ucznia, uprawnia do ubiegania się o stypendium szkolne – dochód ten nie może być większy niż kwota określona w art. 8 ust. 1 pkt 2 ustawy z dnia 12 marca 2004 r. o pomocy społecznej tj. 351 zł. Z uwagi na fakt, że ustawa o systemie oświaty nie zawiera własnej definicji dochodu to w tym zakresie ust. 8 wskazanego przepisu, odsyła wprost do stosowania art. 8 ust. 3-13 ustawy o pomocy społecznej.
Artykuł 8 ust. 3 ustawy o pomocy społecznej, zawiera definicje dochodu, za który uważa się sumę miesięcznych przychodów z miesiąca poprzedzającego złożenie wniosku lub w przypadku utraty dochodu z miesiąca, w którym wniosek został złożony, bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, jeżeli ustawa nie stanowi inaczej, pomniejszoną o: - miesięczne obciążenie podatkiem dochodowym od osób fizycznych, składki na ubezpieczenie zdrowotne określone w przepisach o powszechnym ubezpieczeniu w Narodowym Funduszu Zdrowia oraz ubezpieczenia społeczne określone w odrębnych przepisach, kwotę alimentów świadczonych na rzecz innych osób. Dochód danej rodziny uzależniony jest od źródeł ich przychodu, obliczając dochód wlicza się wszystkie przychody za wyjątkiem wskazanych w ust. 4 art. 8 ustawy o pomocy społecznej, gdzie ustawodawca przewidział katalog świadczeń, które nie są wliczane do dochodu ustalanego zgodnie z ust. 3. Jest to katalog zamknięty i tylko wskazane tam świadczenia nie podlegają wliczaniu do dochodu rodziny.
W przedmiotowej sprawie organ administracji, obliczając dochód rodziny B. w związku z wnioskiem z dnia [...] września 2007 r. o przyznanie świadczenia pomocy o charakterze socjalnym, prawidłowo uznał za dochód: wynagrodzenie małżonka M. B. w wysokości [...] zł, rentę [...] zł, zasiłki rodzinne [...]zł oraz uposażenie syna w wysokości [...] zł – jako uposażenie [...].
Uposażenie to zwane potocznie żołdem, zostało wliczone do miesięcznego dochodu rodziny, gdyż K.B. uznany został za członka rodziny. Jako osoba otrzymująca uposażenie, powiększa o to uposażenie dochód całej rodziny.
Ustawa o systemie oświaty nie zawiera definicji rodziny, wobec czego należy posłużyć się definicją zawartą w art. 6 pkt 14 ustawy o pomocy społecznej, zgodnie z którą rodzina to osoby spokrewnione lub niespokrewnione pozostające w faktycznym związku, wspólnie mieszkające i gospodarujące. Skarżąca złożyła pismo datowane na [...] września 2007 r. w którym oświadczyła, że jej syn odbywa służbę wojskową i pozostaje na jej wyłącznym utrzymaniu.
Skoro syn skarżącej, który odbywa zasadniczą służbę wojskową, został zaliczony do rodziny w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej, to słusznie organ administracji wliczył jego uposażenie do dochodu rodziny. Żołd nie znajduje się w katalogu świadczeń których na podstawie ust. 4 art. 8 ustawy o pomocy społecznej nie wlicza się do dochodu ustalonego zgodnie z ust. 3 tegoż przepisu.
Zatem mając na uwadze, iż za dochód uważa się sumę miesięcznych dochodów (...) bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania oraz że syn skarżącej został zaliczony do kręgu rodziny, której dochód był obliczany, zasadnie organ zsumował wszystkie dochody członków rodziny (także uposażenie K. B.) oraz podzielił przez liczbę osób wchodzących w skład rodziny.
Ubocznie można zauważyć iż uposażenie syna skarżącej, mogłoby zostać nie wliczone do dochodu rodziny tylko w sytuacji, gdyby nie został on zaliczony do kręgu rodziny. Wówczas dochód rodziny stanowiłoby: wynagrodzenie męża skarżącej, renta oraz zasiłki rodzinne, a suma dochodów podzielona zostałaby przez liczbę osób w rodzinie z wyłączeniem K. B.
Odnosząc się do zarzutu skarżącej, iż uposażenie zasadnicze żołnierzy niezawodowych nie powinno być zaliczane do dochodu w rozumieniu ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych, stwierdzić należy iż faktycznie wolne od podatku dochodowego są świadczenia otrzymywane z tytułu odbywania niezawodowej służby wojskowej (zasadniczej służby wojskowej), jednak nie oznacza to że uposażenie z tego względu nie stanowi dochodu w rozumieniu ust. 3 art. 8 ustawy o pomocy społecznej. To czy dane świadczenie jest wolne od podatku dochodowego czy też nie, nie jest wyznacznikiem tego czy stanowi ono dochód w rozumieniu ustawy o pomocy społecznej.
Stwierdzić należy, iż ustawodawca w ustawie o systemie oświaty w zakresie nieuregulowanym, odsyła do przepisów ustawy o pomocy społecznej a nie do przepisów ustawy o podatku dochodowym od osób fizycznych. Definicja dochodu sprecyzowana w ustawie o pomocy społecznej, ma zastosowanie do spraw z zakresu pomocy społecznej i w tego rodzaju sprawach należy ją stosować. Zdaniem sądu, nie ma potrzeby odwoływania się do definicji dochodu określonej w innych przepisach prawa, skoro ustawodawca, dla określonej kategorii spraw ustalił znaczenie tego pojęcia. Ustawa stanowi, iż dochodem jest suma miesięcznych przychodów bez względu na tytuł i źródło ich uzyskania, to należy uznać iż uposażenie żołnierza niezawodowego powiększa dochód rodziny.
Z tych względów, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270 z póź. zm.) orzeczono jak w sentencji.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 23.07.2026. · Źródło