III SA/Lu 1364/15

PostanowienieWSA w Lublinie2016-03-01

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżący wykazał, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie mu prawa pomocy w zakresie częściowym (zwolnienie od kosztów sądowych), pomimo nieujawnienia w pełni swojej sytuacji majątkowej i finansowej oraz niewykonania wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów?
Ratio decidendi
Skarżący nie wykazał swojej sytuacji materialnej w sposób wyczerpujący i pełny, co jest warunkiem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Nieujawnienie całości majątku, brak wyjaśnienia wątpliwości oraz niewykonanie wezwania do złożenia dokumentów źródłowych uzasadniają odmowę przyznania prawa pomocy.
Stan faktyczny
Skarżący K. S. złożył skargę na decyzję Dyrektora Izby Celnej w przedmiocie kary pieniężnej i jednocześnie wniósł o zwolnienie od kosztów sądowych. Wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, przedstawił informacje o swojej sytuacji rodzinnej i materialnej, wskazując na dochody z działalności gospodarczej, posiadany majątek (działka, samochód) oraz zobowiązania finansowe (kredyt, leasing). Referendarz sądowy wezwał skarżącego do złożenia dodatkowych dokumentów i wyjaśnień, jednak wezwanie to pozostało bez odpowiedzi.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 1 marca 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku K. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi K. S. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej z tytułu urządzania gier na automatach poza kasynem gry postanawia : odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonej skardze skarżący zwrócił się m.in. z wnioskiem o zwolnienie od kosztów sądowych w całości. Wezwany do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, w terminie nadesłał wypełniony urzędowy formularz, w którym zaznaczył, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł, że ma na utrzymaniu dwie osoby, ponosi wysokie opłaty za mieszkanie i spłaca raty kredytowe, a ponadto nie ma środków finansowych na koncie. W dalszej części wniosku skarżący podał, że prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z żoną, która jest osobą bezrobotną oraz dzieckiem w wieku [...]. Wykazał, że w skład jego majątku wchodzi działka budowlana o pow. [...] m2 oraz samochód marki [...]. Skarżący prowadzi działalność gospodarczą, z której osiąga dochód w wysokości [...] zł miesięcznie. Posiada zobowiązania finansowe w formie kredytu w wysokości [...] zł i leasingu w kwocie [...] zł. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z unormowaniem art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. -Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Użycie w przytoczonym unormowaniu sformułowania "wykaże" oznacza, że to na stronie ubiegającej się o zwolnienie od kosztów sądowych spoczywa ciężar wykazania, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Obowiązkiem wnioskodawcy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące wykazanie swojej sytuacji rodzinnej i szeroko pojętej sytuacji materialnej. Strona jest obowiązana złożyć na wezwanie dodatkowe oświadczenie lub przedłożyć dokumenty źródłowe dotyczące jej stanu majątkowego, dochodów lub stanu rodzinnego (art. 255 p.p.s.a.). Oceniając wniosek strony skarżącej w aspekcie wskazanych wyżej kryteriów, stwierdzić należy, że nie zasługuje na uwzględnienie. Istnieje bowiem szereg wątpliwości dotyczących sytuacji majątkowej i dochodowej strony, które nie zostały przez skarżącego wyjaśnione. Informacje udzielone przez stronę skarżącą nie tworzą jasnego obrazu jej zdolności płatniczych. Analiza oświadczenia złożonego na urzędowym formularzu prowadzi do wniosku, że skarżący nie ujawnił w pełni swojej rzeczywistej sytuacji majątkowej i finansowej. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący nie wypełnił w całości rubryki nr 7.1 w części dotyczącej posiadania mieszkania, nieruchomości rolnej oraz innych nieruchomości. Należało zatem ustalić, co dokładnie wchodzi w skład posiadanego przez skarżącego majątku. Zauważyć należy, że w uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podał jako okoliczność uzasadniającą wniosek wysokie opłaty za mieszkanie, jednakże ani nie wykazał, że posiada mieszkanie, ani nie podał rodzaju i wielkości wydatków związanych z jego utrzymaniem. Skarżący nie podał również na jaki cel zostały zaciągnięty kredyt w wysokości [...] zł, nie wskazał też przedmiotu leasingu na kwotę [...] zł, ani jaka jest wysokość miesięcznych obciążeń z powyższych tytułów. Celem doprecyzowania sytuacji majątkowej i finansowej skarżącego, w dniu 19 listopada 2015 r. referendarz sądowy wezwał stronę do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń. Wezwanie to zostało doręczone w sposób prawem przewidziany w dniu 15 stycznia 2016 r. i pozostało bez odpowiedzi (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Lublinie z dnia 29 lutego 2016 r.). W ocenie referendarza, skarżący nie wykonując wezwania z dnia 19 listopada 2015 r. w zakresie pełnego ujawnienia swojego stanu majątkowego i dochodowego, tym samym nie wykazał, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Niedopełnienie przez stronę obowiązku złożenia dokumentów źródłowych, bądź dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jego sytuacji rodzinnej i finansowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r. , sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; postanowienie NSA z 9 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 987/11). Mając powyższe na uwadze, referendarz doszedł do przekonania, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżący nie przedstawił swojej sytuacji materialnej w sposób wyczerpujący, pełny. Uznać należy, że skarżący nie ujawniając na druku PPF całego majątku, nie nadsyłając żądanych dokumentów, nie wyjaśniając wszystkich wątpliwości, przedstawił swoją sytuację materialną wybiórczo, fragmentarycznie, w sposób nie odpowiadający rzeczywistości. Brak jest zatem podstaw do uznania, że skarżący wykazał istnienie przesłanek przyznania prawa pomocy osobie fizycznej określonych art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a., co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym poprzez zwolnienie od kosztów sądowych. Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 17.07.2026. · Źródło