III SA/Lu 137/25

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Iwona Tchórzewska (sprawozdawca) Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal Sędzia WSA Anna Strzelec Protokolant Starszy asystent sędziego Małgorzata Olejowska po rozpoznaniu na rozprawie w dniu 22 maja 2025 r. sprawy ze skargi S. K. na decyzję Wojewody Lubelskiego z dnia 3 stycznia 2025 r. nr [...] w przedmiocie odmowy sprostowania aktu zgonu oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia 3 stycznia 2025 z r., nr [...], Wojewoda Lubelski utrzymał w mocy decyzję Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Lublinie, nr [...] z dnia 5 listopada 2024 r., o odmowie sprostowania aktu zgonu Z. J. J.. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco: Wnioskiem z dnia 29 marca 2022 r. B. J. zwróciła się do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Lublinie o wpisanie do polskich ksiąg stanu cywilnego sporządzonego w języku angielskim przez urząd Stanu Cywilnego Hrabstwa Cook, [...] aktu zgonu Z. J., zmarłego [...] 2021 r. We wniosku B. J. wniosła również o sprostowanie treści umiejscowionego aktu zgonu w ten sposób, że zamiast imienia zmarłego "Z. " powinno być "[...]", a zamiast imienia ojca "S. " powinno być "[...]". Do wniosku dołączyła odpis aktu zgonu [...] [...] z dnia 4 listopada 2021 r. sporządzony w języku angielskim wraz z tłumaczeniem na język polski. Akt zgonu Z. J. J. został sporządzony w dniu [...] 2022 r. na wniosek córki B. J. oraz na podstawie art. 104 ustawy z dnia 28 listopada 2014 r. Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 594, dalej: "ustawa" lub "p.a.s.c."), czyli w drodze transkrypcji zagranicznego dokumentu stanu cywilnego. W dniu 9 października 2024 r. skarżąca S. K. wystąpiła do Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Lublinie z wnioskiem o sprostowanie aktu zgonu Z. J.. Do wniosku dołączyła odpis zupełny aktu zgonu z dnia [...] 2022 r., nr [...] W piśmie z dnia 28 października 2024 r. skarżąca wyjaśniła, że jest wnuczką Z. J. J. oraz wskazała, że wniosek dotyczy sprostowania aktu zgonu Z. J. J. przez wpisanie w tym akcie prawidłowych danych małżonka osoby zmarłej, to jest A. J.. Wyjaśniła, że Z. J. był żonaty z A. J.. Akt małżeństwa został sporządzony za numerem [...], a związek małżeński Z. J. i A. J. nigdy nie został rozwiązany. Po przeprowadzeniu postępowania wyjaśniającego Kierownik Urzędu Stanu Cywilnego w Lublinie odmówił sprostowania aktu zgony Z. J.. Odnosząc się do treści wpisanego do rejestru stanu cywilnego aktu zgonu pana Z. J. J. organ pierwszej instancji zauważył, że wpisane w nim zostały następujące informacje: imię [...], nazwisko i nazwisko rodowe - [...], stan cywilny w chwili śmierci - żonaty (w oryginalnym dokumencie wskazany stan cywilny; "married", co przez tłumacza przysięgłego zostało przetłumaczone jako żonaty), data urodzenia - [...], czas i miejsce zgonu: [...] 2021 r., godzina [...] w S. , dane małżonka osoby zmarłej - A. F., nazwisko rodowe F. (w oryginalnym akcie wskazana została A. F. jako: surviving spouse/civil union partner’s maiden name, co należy tłumaczyć, zgodnie z dokonanym tłumaczeniem jako imię i nazwisko rodowe męża/ żony lub partnera/partnerki pozostającego/pozostającej przy życiu). Organ wyjaśnił, że A. F. została wpisana jako prawowity małżonek, ponieważ w dalszej części zagranicznego aktu zgonu wskazana została jako informująca o zgonie małżonka (dosłownie w zagranicznym akcie "wife", co przetłumaczone zostało jako: "żona"). W dalszej kolejności w polskim akcie zgonu wpisani zostali również rodzice osoby zmarłej, czyli [...] [...], nazwisko rodowe J. i A. , nazwisko rodowe F. , a także A. F. jako podmiot, który zgłosił zgon. Do tak skonstruowanego polskiego aktu zgonu, na podstawie wniosku B. J., dołączone zostały dwie wzmianki dodatkowe. Pierwsza z nich dotyczy sprostowania oczywistego błędu, wynikającego z niezastosowania w oryginalnym akcie zgonu polskich znaków diakrytycznych, tzn. imię osoby zmarłej "[...]" i imię jego ojca "[...]", zastąpione zostały poprawnymi [...] i [...]. Treść drugiej wzmianki dotyczyła uzupełnienia treści aktu o drugie imię osoby zmarłej - J. , jego miejsce urodzenia - B. i nazwisko noszone przez matkę - J. . Treść obu wzmianek dodatkowych dodana została na podstawie treści aktu urodzenia, oznaczonego numerem: [...] Organ pierwszej instancji podkreślił, że wniosek B. J. nie obejmował kwestii sprostowania stanu cywilnego, czy też wpisanej do aktu jako żony A. F.. Organ pierwszej instancji stanął na stanowisku, że sprostowanie aktu zgonu Z. J. J. w rubryce dane małżonka osoby zmarłej zgodnie z wnioskiem skarżącej, polegające na wpisaniu danych wynikających z aktu pierwszego małżeństwa zmarłego z A. J. z domu K., sporządzonego w B. w dniu [...] 1975 r., nr [...], stanowiłoby przekroczenie uprawnień kierownika urzędu stanu cywilnego. Bowiem w sytuacji, gdy ustalenie prawidłowej treści aktu stanu cywilnego wymaga dokonania ustaleń faktycznych oraz przeprowadzenia postępowania dowodowego, sprawa powinna zostać rozstrzygnięta w postępowaniu przed sądem powszechnym. A takich ustaleń i takiego postępowania dowodowego wymaga rozstrzygana w tej sprawie kwestia. Skarżąca S. K. wniosła odwołanie od powyższej decyzji. Wojewoda Lubelski zaskarżoną decyzją utrzymał w mocy decyzję organu pierwszej instancji. W uzasadnieniu organ odwoławczy wyjaśnił, że na podstawie art. 104 p.a.s.c. zagraniczny dokument stanu cywilnego, będący dowodem zdarzenia i jego rejestracji, może zostać przeniesiony do rejestru stanu cywilnego w drodze transkrypcji. Transkrypcja polega na wiernym i literalnym przeniesieniu treści zagranicznego dokumentu stanu cywilnego zarówno językowym, jak i formalnym, bez żadnej ingerencji w pisownię imion i nazwisk osób wskazanych w zagranicznym dokumencie stanu cywilnego. Z kolei stanowiący podstawę prawną decyzji rozstrzygającej niniejszą sprawę art. 35 ust. 1 i 2 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego przewiduje, że akt stanu cywilnego, który zawiera dane niezgodne z danymi zawartymi w aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub z innymi aktami stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych, albo z zagranicznymi dokumentami stanu cywilnego, podlega sprostowaniu przez kierownika urzędu stanu cywilnego, który go sporządził. Sprostowanie aktu stanu cywilnego może być dokonane na podstawie zagranicznego dokumentu stanu cywilnego, jeżeli w państwie wystawienia jest on uznawany za dokument stanu cywilnego, lub innego dokumentu zagranicznego potwierdzającego stan cywilny, wydanego w państwie, w którym nie jest prowadzona rejestracja stanu cywilnego, jeżeli zawierają one dane, które podlegają sprostowaniu, stwierdzają zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych. Organ odwoławczy wskazał, że przedłożony w celu dokonania sprostowania odpis zupełny aktu zgonu zawiera dane małżonki osoby zmarłej: A. F.. W postępowaniu ustalono również, że dołączony przez wnioskodawczynię odpis zupełny aktu zgonu Z. J., oznaczony nr [...], został sporządzony w dniu [...] 2022 r. w Urzędzie Stanu Cywilnego w Lublinie na podstawie art. 104 ustawy (w drodze transkrypcji). Podstawą sporządzenia był odpis aktu zgonu wydany przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego Hrabstwa Cook, [...], nr akt stanowych: [...], wraz z tłumaczeniem dokonanym przez uprawnionego tłumacza przysięgłego języka angielskiego. Organ podkreślił, że z dokumentacji zgromadzonej w niniejszej sprawie jednoznacznie wynika, iż akt zgonu Z. J. został sporządzony zgodnie z tłumaczeniem dokonanym przez tłumacza przysięgłego języka angielskiego i stanowi integralną część akt zbiorowych w zakresie danych w nim figurujących, zatem ma charakter wiążący. Nie występują rozbieżności w treści pomiędzy zagranicznym oryginałem aktu a jego tłumaczeniem. Wszystkie dane obowiązujące w treści aktu zostały prawidłowo przeniesione do rejestru stanu cywilnego. W związku z tym nie zachodzą w niniejszej sprawie przesłanki do sprostowania spornego aktu na podstawie art. 35 ustawy. Organ stwierdził ponadto, że odwołująca występując z wnioskiem do Kierownika USC w Lublinie o dokonanie sprostowania aktu zgonu nie dołączyła żadnych dokumentów potwierdzających, że zagraniczny akt zgonu Z. J. został błędnie sporządzony za granicą poprzez wpisanie danych małżonki: A. F., zamiast A. J.. W związku z tym niedopuszczalna jest ingerencja organu pierwszej instancji w zakresie wpisania innych danych małżonki zmarłego, niż te, które figurują w akcie zgonu przedłożonym do transkrypcji. Wpisanie bowiem do aktu zgonu danych A. J. z domu K., zgodnie z wolą odwołującej, spowodowałoby w istocie naruszenie klauzuli porządku publicznego, bo takie działanie byłoby sprzeczne z podstawowymi zasadami porządku prawnego obowiązującymi obecnie w Rzeczypospolitej Polskiej. W ocenie organu odwoławczego ustalenie prawidłowej treści aktu zgonu Z. J. wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego przed sądem powszechnym, bowiem stosowanie do treści art. 3 p.a.s.c. akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych. Ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skarżąca S. K. zarzuciła: 1) obrazę art. 35 p.a.s.c. polegającą na niezastosowaniu tej normy prawnej pomimo spełnienia przesłanek określonych w tym przepisie prawa; 2) rażące naruszenie art. 8 Konstytucji RP, art. 2 ust 3 i art. 4 ust. 1 art. 107 pkt 3 p.a.s.c. polegające na obejściu tychże norm prawa przy procedowaniu w przedmiotowej sprawie. Skarżąca wniosła również o przeprowadzenie dowodu z dokumentu w postaci uzasadnienia Sądu Rejonowego Lublin-Zachód I Wydział Cywilny w Lublinie w sprawie [...]. Powołując się na wskazane zarzuty, skarżąca wniosła o uwzględnienie skargi w całości przez uchylenie decyzji organów obu instancji i zobowiązanie organów do wydania w zakreślonym terminie decyzji zgodnej z prawem. W uzasadnieniu skargi skarżąca podniosła, że od czasu sporządzenia w 1975 r. aktu małżeństwa dziadków skarżącej Z. J. i A. J., akt ten znajduje się w obrocie prawnym w stanie niezmienionym. Skarżąca ma więc prawo do działania w sprawie niniejszej i ewidentny interes prawny. Skarżąca podkreśliła, że Sąd Rejonowy procedując w tym samym stanie faktycznym sprawy, wprost wskazał na potrzebę zastosowania art. 35 p.a.s.c. Mimo to Wojewoda Lubelski wydał zaskarżoną decyzję z rażącą obrazą przepisów prawa, w tym Konstytucji RP. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując stanowisko oraz argumentację zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jest nieuzasadniona. W ocenie Sądu organy dokonały prawidłowych ustaleń faktycznych i na ich podstawie właściwie zastosowały przepisy prawa materialnego. Przedmiotem kontroli Sądu jest decyzja w przedmiocie odmowy sprostowania aktu stanu cywilnego. Sprostowanie aktu stanu cywilnego uregulowane zostało w ustawie z dnia 28 listopada 2014 r. – Prawo o aktach stanu cywilnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 594). W związku z przedmiotem sporu w niniejszej sprawie wymaga podkreślenia, że ustawa ta przewiduje dwie odrębne procedury sprostowania aktu stanu cywilnego: procedurę administracyjną (art. 35), w toku której sprostowania dokonuje kierownik urzędu stanu cywilnego w drodze czynności materialno-technicznej oraz procedurę sądową (art. 36), w ramach której orzeka sąd powszechny w postępowaniu nieprocesowym. Zgodnie z art. 35 ust. 1 p.a.s.c., akt stanu cywilnego, który zawiera dane niezgodne z danymi zawartymi w aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub z innymi aktami stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych, albo z zagranicznymi dokumentami stanu cywilnego, podlega sprostowaniu przez kierownika urzędu stanu cywilnego, który go sporządził. Sprostowanie aktu stanu cywilnego może być dokonane na podstawie zagranicznego dokumentu stanu cywilnego, jeżeli w państwie wystawienia jest on uznawany za dokument stanu cywilnego, lub innego dokumentu zagranicznego potwierdzającego stan cywilny, wydanego w państwie, w którym nie jest prowadzona rejestracja stanu cywilnego, jeżeli zawierają one dane, które podlegają sprostowaniu, stwierdzają zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych (art. 35 ust. 2 p.a.s.c.). Sprostowania aktu stanu cywilnego dokonuje się z urzędu, na wniosek osoby, której ten akt dotyczy, lub jej przedstawiciela ustawowego, na wniosek osoby mającej w tym interes prawny lub prokuratora, w formie czynności materialno-technicznej (art. 35 ust. 3 p.a.s.c.). Do wniosku o sprostowanie aktu stanu cywilnego załącza się dokumenty, o których mowa w ust. 2 (art. 35 ust. 6 p.a.s.c.). Wnioskując o sprostowanie aktu stanu cywilnego na podstawie materiałów archiwalnych, do wniosku należy załączyć uwierzytelniony odpis lub wypis, lub uwierzytelnioną reprodukcję tych materiałów. (art. 35 ust. 7 p.a.s.c.). Kierownik urzędu stanu cywilnego, dokonując sprostowania, wydaje wnioskodawcy odpis zupełny sprostowanego aktu stanu cywilnego (art. 35 ust. 8 p.a.s.c.). Procedura administracyjna, a więc sprostowanie aktu stanu cywilnego przez kierownika urzędu stanu cywilnego w drodze czynności materialno-technicznej, możliwa jest w sytuacji, kiedy spełnione zostaną przesłanki określone art. 35 p.a.s.c. Kierownik urzędu stanu cywilnego może sprostować akt stanu cywilnego jedynie na podstawie dokumentów, przy czym muszą to być dokumenty dotyczące zdarzeń wcześniejszych niż to zdarzenie, którego dotyczy akt stanu cywilnego podlegający sprostowaniu, a nadto muszą to być dokumenty dotyczące osoby, których dane podlegają sprostowaniu, lub dokumenty dotyczące wstępnych tej osoby. Nie mogą to być jakiekolwiek dokumenty, lecz dokumenty z akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego, akty stanu cywilnego lub zagraniczne dokumenty stanu cywilnego. Z kolei zgodnie z art. 36 p.a.s.c., sprostowania aktu stanu cywilnego dokonuje sąd w postępowaniu nieprocesowym, na wniosek osoby zainteresowanej, prokuratora lub kierownika urzędu stanu cywilnego, jeżeli: 1) sprostowanie aktu stanu cywilnego jest niemożliwe na podstawie akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub innych aktów stanu cywilnego, o ile stwierdzają one zdarzenie wcześniejsze i dotyczą tej samej osoby lub jej wstępnych albo zagranicznych dokumentów stanu cywilnego, o których mowa w art. 35 ust. 2; 2) sprostowanie aktu stanu cywilnego przez kierownika urzędu stanu cywilnego nie jest możliwe wyłącznie na podstawie dokumentów wymienionych w pkt 1. Z akt sprawy niniejszej wynika, że skarżąca domagała się sprostowania w trybie art. 35 p.a.s.c. aktu zgonu Z. J. J., poprzez zastąpienie wpisu w akcie zgonu danych małżonka osoby zmarłej – "A. F., nazwisko rodowe F. " danymi "A. J., nazwisko rodowe K.". Organ pierwszej instancji odmówił sprostowania aktu zgonu wskazując, że ustalenie prawidłowej treści aktu stanu cywilnego w zakresie danych małżonki zmarłego wymaga dokonania ustaleń faktycznych oraz przeprowadzenia postępowania dowodowego. Stanowisko to podzielił organ odwoławczy podkreślając, że ustalenie prawidłowej treści aktu zgonu Z. J. wymaga przeprowadzenia postępowania dowodowego przed sądem powszechnym. W ocenie Sądu organy prawidłowo uznały, że nie było wystarczających podstaw do sprostowania aktu zgonu Z. J. w zakresie żądanym przez wnioskodawczynię w trybie art. 35 p.a.s.c., to jest przez Kierownika Urzędu Stanu Cywilnego w Lublinie. Jak wskazano wyżej, kierownik urzędu stanu cywilnego może sprostować akt stanu cywilnego jedynie na podstawie dokumentów wymienionych w art. 35 ust. 1 i ust. 2 p.a.s.c., tj. dokumentów zgromadzonych w aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego, innych aktów stanu cywilnego oraz zagranicznych dokumentów stanu cywilnego. Kierownik urzędu stanu cywilnego nie prowadzi postępowania wyjaśniającego mającego na celu ustalenie na podstawie innych dokumentów lub dowodów, czy istnieją podstawy do sprostowania aktu stanu cywilnego. Podstawa sprostowania aktu stanu cywilnego wynikać musi wprost z akt zbiorowych rejestracji stanu cywilnego lub innych aktów stanu cywilnego, znajdujących się w zasobach urzędu stanu cywilnego lub materiałów archiwalnych, których odpisy, wypisy lub reprodukcje dołącza się do wniosku na podstawie art. 35 ust. 7 p.a.s.c., ewentualnie z zagranicznych dokumentów stanu cywilnego, dołączonych do wniosku zgodnie z art. 35 ust. 6 p.a.s.c. Brzmienie powołanych regulacji prawnych nie pozostawia wątpliwości co do tego, że aby sprostowania danego aktu mógł dokonać kierownik urzędu stanu cywilnego, muszą zostać spełnione określone warunki tj. wyszczególnione w art. 35 ust. 1 p.a.s.c. Ze względu na to, że kierownik może oprzeć się w takim wypadku jedynie na określonych dokumentach i nie może wziąć pod uwagę innych, tego rodzaju procedura zastrzeżona została tylko i wyłącznie do sytuacji jasnych, w których porównanie przez kierownika badanego aktu stanu cywilnego z danymi zawartymi w aktach zbiorowych rejestracji stanu cywilnego czy też z innymi aktami stanu cywilnego prowadzi do jednoznacznej konkluzji co do właściwej treści aktu. Tym samym, rozpoznając wniosek o sprostowanie aktu stanu cywilnego kierownik nie prowadzi postępowania w oparciu o przepisy kodeksu postępowania administracyjnego i poza zakresem wyraźnie wskazanym w powołanym art. 35 ust. 1 p.a.s.c. nie dopuszcza dowodów celem ustalenia prawidłowej treści aktu. Postępowanie przed kierownikiem ma więc charakter uproszczony. Sprostowaniu w nim podlegają oczywiste błędy, najczęściej pisarskie, czyli np. ewidentnie mylna pisownia czy niezamierzone opuszczenie jakiegoś wyrazu. Kierownik urzędu stanu cywilnego działa zatem tylko w ograniczonym zakresie, bowiem może dokonywać sprostowania wyłącznie na podstawie określonych przez ustawodawcę środków dowodowych. Tego rodzaju ograniczenia nie obowiązują zaś w postępowaniu sądowym przed sądem powszechnym, w którym sąd może wziąć pod uwagę różnego rodzaju dowody i na ich podstawie dokonać obiektywnego rozstrzygnięcia co do istoty sprawy. Powyższe nie budzi wątpliwości w orzecznictwie sądowym, w którym podkreśla się, że podstawę sprostowania aktu stanu cywilnego przez kierownika urzędu stanu cywilnego mogą stanowić tylko dokumenty wymienione w art. 35 ust. 1 p.a.s.c. W sytuacji zaś, gdy ustalenie prawidłowej treści aktu stanu cywilnego wymaga dokonania ustaleń faktycznych oraz przeprowadzenia postępowania dowodowego, sprawa powinna zostać rozstrzygnięta w postępowaniu sądowym przed sądem powszechnym, a to z uwagi na brzmienie art. 3 p.a.s.c. W świetle tego przepisu, akty stanu cywilnego stanowią wyłączny dowód zdarzeń w nich stwierdzonych; ich niezgodność z prawdą może być udowodniona jedynie w postępowaniu sądowym (por. np. wyroki: Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Białymstoku z dnia 18 lutego 2016 r., sygn. akt II SA/Bk 774/15, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gliwicach z dnia 24 czerwca 2020 r., sygn. akt II SA/Gl 23/20, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Rzeszowie z dnia 11 października 2022 r., sygn. akt II SA/Rz 684/22, Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 28 maja 2024 r., sygn. akt III SA/Lu 210/24). Wskazana wyżej sytuacja wystąpienia w akcie stanu cywilnego oczywistego błędu, który mógłby zostać sprostowany przez kierownika urzędu stanu cywilnego w drodze czynności materialno-technicznej, nie ma miejsca w niniejszej sprawie. W związku z tym zachodziły podstawy do wydania decyzji o odmowie sprostowania aktu zgonu, a to zgodnie z art. 2 ust. 6 p.a.s.c. Jak słusznie podkreślały organy rozpoznające sprawę, akt zgonu Z. J. został sporządzony na zasadzie transkrypcji zagranicznego aktu zgonu sporządzonego w języku angielskim przez urząd Stanu Cywilnego Hrabstwa Cook, [...]. Zgodnie z art. 104 p.a.s.c., zagraniczny dokument stanu cywilnego, będący dowodem zdarzenia i jego rejestracji, może zostać przeniesiony do rejestru stanu cywilnego w drodze transkrypcji (ust. 1). Transkrypcja polega na wiernym i literalnym przeniesieniu treści zagranicznego dokumentu stanu cywilnego zarówno językowo, jak i formalnie, bez żadnej ingerencji w pisownię imion i nazwisk osób wskazanych w zagranicznym dokumencie stanu cywilnego (ust. 2). Bezpośrednim skutkiem prawnym transkrypcji jest zatem utworzenie polskiego aktu stanu cywilnego, który ma moc dowodową równą aktom stanu cywilnego utworzonym w Polsce w wyniku rejestracji zdarzenia prawnego (art. 3 p.a.s.c.) (por. wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 6 lipca 2022 r., sygn. Akt II OSK 2376/19). W wyniku transkrypcji powstaje polski akt stanu cywilnego, który odrywa się od aktu, na którym został oparty i jego dalsze losy są w polskim porządku prawnym niezależne od losów zagranicznego aktu, który był przedmiotem transkrypcji (uchwała Sądu Najwyższego z dnia 20 listopada 2012 r., sygn. akt III CZP 58/12). W sporządzonym na zasadzie transkrypcji akcie zgonu Z. J. jako małżonka osoby zmarłej została wpisana A. F.. Niewątpliwie treść aktu zgonu Z. J. stoi w sprzeczności z treścią znajdującego się w aktach sprawy aktu małżeństwa [...] z dnia [...] 1975 r., w którym jako małżonkę Z. J. wskazano A. J. z domu K.. Do aktu małżeństwa [...] J. i A. J. nie została dołączona wzmianka o rozwiązaniu małżeństwa przez rozwód. Jak podnosiła skarżąca, małżeństwo pomiędzy Z. J. a A. J. nigdy nie zostało rozwiązane. Wpisy w obu wymienionych aktach pozostają zatem w omawianym zakresie w zasadniczej sprzeczności, której wyjaśnienie i rozstrzygnięcie nie jest możliwe w postępowaniu administracyjnym w oparciu o dokumenty określone w art. 35 p.a.s.c. Zasadnie organ pierwszej instancji wskazywał, że ustalenie prawidłowej treści aktu zgonu Z. J. wymaga dokonania ustaleń faktycznych oraz przeprowadzenia postępowania dowodowego. Wyjaśnienia w szczególności wymaga, dlaczego w Stanach Zjednoczonych do aktu zgonu Z. J. wpisana została jako żona A. F., czy za granicą doszło do rozwodu Z. J. i A. J., z domu K. oraz czy Z. J. J. nie zawarł kolejnego małżeństwa z A. F.. Trafna jest zatem ocena organów, że na podstawie znajdujących się w posiadaniu Kierownika USC w Lublinie dokumentów nie można dokonać sprostowania aktu zgonu Z. J. zgodnie z wnioskiem skarżącej na podstawie art. 35 p.a.s.c., w drodze czynności materialno - technicznej. Istotą sprostowania aktu stanu cywilnego w świetle art. 35 p.a.s.c. jest bowiem doprowadzenie do prawidłowej treści aktu. W rozpoznawanej sprawie zachodzą zaś wątpliwości nie dające się wyjaśnić bez przeprowadzenia postępowania dowodowego wykraczającego poza dokumenty, o jakich mowa w art. 35 p.a.s.c. Zaznaczyć jednak należy, że stwierdzenie, iż nie zachodzą podstawy do sprostowania aktu stanu cywilnego w trybie administracyjnym nie oznacza, że nie istnieje możliwość dowodzenia, że akt zgonu Z. J. wymaga sprostowania w zakresie wskazanym we wniosku. Podnoszone przez skarżącą okoliczności mogą być dowodzone w postępowaniu cywilnym przez sądem powszechnym, na co słusznie wskazywały organy obu instancji. Z przytoczonego wyżej art. 36 p.a.s.c. wynika wprost, że jeżeli sprostowanie aktu nie jest możliwe w trybie art. 35 p.p.a.s.c. strona można skorzystać z trybu art. 36 p.a.s.c., czyli sprostowania na drodze sądowej. Tryb ten ma zastosowanie w przypadku, gdy ustalenie prawidłowej treści aktu stanu cywilnego wymaga dokonania ustaleń faktycznych oraz przeprowadzenia postępowania dowodowego. W postępowaniu przed sądem mogą być przeprowadzane dowody z dokumentów innych niż wskazane w art. 35 p.p.a.s.c. oraz wszelkie inne dowody na okoliczności istotne w sprawie. Sąd w postępowaniu nieprocesowym w przedmiocie sprostowania aktu stanu cywilnego nie jest bowiem ograniczony w zakresie dowodzenia ani podmiotowo, ani przedmiotowo i może oprzeć się na każdym dowodzie (A. Czajkowska, w: Basior, Czajkowska, Sorbian, Komentarz PrASC, 2015, art. 36, Nb 2-3). Z omówionych względów zarzut naruszenia przepisu prawa materialnego w postaci art. 35 p.a.s.c. należało ocenić jako niezasadny. Na podzielenie nie zasługuje również zarzut naruszenia art. 8 Konstytucji RP oraz art. 2 ust. 3 i art. 4 ust. 1 i art. 107 pkt 3 p.a.s.c. Podnosząc powyższy zarzut skarżąca powoływała się na treść uzasadnienia postanowienia Sądu Rejonowego Lublin-Zachód w Lublinie z dnia [...] 2024 r. wydanego w sprawie o sygn. akt [...]. W związku z tym w pierwszym rzędzie trzeba podkreślić, że wskazanym postanowieniem Sąd Rejonowy oddalił wniosek S. K. o unieważnienie aktu zgonu Z. J.. Wymaga zaznaczenia, że instytucja unieważnienia aktu stanu cywilnego uregulowana w art. 39 p.a.s.c. jest instytucją odrębną od instytucji sprostowania aktu stanu cywilnego, o jakiej mowa w art. 35 i art. 36 p.a.s.c. Jak podniesiono w uzasadnieniu wskazanego postanowienia, zgodnie z treścią art. 39 ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego unieważnienia aktu stanu cywilnego lub dołączonej do niego wzmianki dodatkowej dokonuje sąd w postępowaniu nieprocesowym, na wniosek osoby zainteresowanej, prokuratora lub kierownika urzędu stanu cywilnego, jeżeli akt ten lub wzmianka stwierdzają zdarzenie niezgodne ze stanem faktycznym lub stwierdzono uchybienia, które zmniejszają jego moc dowodową. Sąd Rejonowy podzielił przy tym ugruntowane poglądy orzecznictwa, że posługując się terminem "zdarzenie", ustawodawca odniósł się wyłącznie do zdarzeń podstawowych, tzn. takich, które spowodowały sporządzenie aktu stanu cywilnego, a będąc nieprawdziwymi wywołują konieczność jego unieważnienia. Sąd Rejonowy podkreślił, że wnioskodawczyni domagała się unieważnienia aktu zgonu swojego dziadka Z. J. nie kwestionując zdarzenia, które stanowiło podstawę sporządzenia tego aktu, a więc faktu śmierci Z. J., lecz wskazywała na niezgodność tego aktu z rzeczywistością z uwagi na wpisanie jako małżonki A. F.. W konsekwencji Sąd Rejonowy uznał wniosek o unieważnienie aktu zgonu Z. J. za oczywiście bezzasadny. Zatem Sąd Rejonowy nie orzekał w przedmiocie wniosku o sprostowanie aktu zgonu Z. J., a jedynie w przedmiocie wniosku o unieważnienie tego aktu, uznając tak sformułowany wniosek za bezzasadny. Uzasadniając to rozstrzygnięcie Sąd Rejonowy ubocznie wskazał, że właściwym trybem dla rozpoznania żądania wnioskodawczyni jest postępowanie o sprostowanie aktu zgonu Z. J. w trybie art. 35 prawa o aktach stanu cywilnego, po uprzednim wyczerpaniu drogi administracyjnej do rozpoznania takiego wniosku. Podkreślić należy, że przytoczona treść uzasadnienia sądu powszechnego w zakresie możliwego dalszego trybu postępowania nie jest wiążąca dla organów administracji, a przy tym w żadnym razie nie wyklucza prawidłowości zaskarżonej w niniejszej sprawie decyzji, w sytuacji gdy po przeprowadzeniu postępowania administracyjnego okazało się, że właściwym trybem rozstrzygnięcia w przedmiocie sprostowania aktu zgonu Z. J. jest tryb postępowania przed sądem powszechnym. Trzeba przy tym zauważyć, że wprawdzie Sąd Rejonowy przywołał art. 35 p.a.s.c., dotyczący sprostowania aktu stanu cywilnego w trybie administracyjnym i nie przywołał wprost art. 36 p.a.s.c., niemniej z treści całej wypowiedzi Sądu Rejonowego jednoznacznie wynika, że w jego ocenie droga administracyjna miała poprzedzać ewentualne postępowanie sądowe. Podkreślić też należy, że zaskarżona decyzja administracyjna w przedmiocie odmowy sprostowania aktu zgonu Z. J. nie przesądza o niemożności sprostowania tego aktu w ogóle. Wskazuje jedynie, że wybrany przez skarżącą tryb sprostowania aktu stanu cywilnego nie jest właściwy, a zasadność wniosku o sprostowanie może być przedmiotem oceny przez sąd powszechny. W świetle powyższego, nie jest zasadny zarzut naruszenia art. 8 Konstytucji RP. Organy rozpoznające sprawę wydały bowiem decyzje w granicach i na podstawie ustawy Prawo o aktach stanu cywilnego. Bezzasadne są zarzuty naruszenia art. 2 ust. 3, art. 4 ust. 1 i art. 107 pkt 3 p.a.s.c. Zgodnie z art. 107 pkt 3 p.a.s.c. kierownik urzędu stanu cywilnego odmawia dokonania transkrypcji, jeżeli transkrypcja byłaby sprzeczna z podstawowymi zasadami porządku prawnego Rzeczypospolitej Polskiej. Jednak w niniejszej sprawie organy orzekały w przedmiocie wniosku o sprostowanie aktu stanu cywilnego, a nie w przedmiocie transkrypcji zagranicznego aktu stanu cywilnego. Jak wyjaśniono też w uzasadnieniu zaskarżonej decyzji, transkrypcja aktu stanu cywilnego stanowi czynność z zakresu administracji dotyczącą uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa, określoną w art. 3 § 2 pkt 4 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. z 2024 r., poz. 935 z późn. zm., dalej jako "p.p.s.a.") i stosownie do tego przepisu może być przedmiotem zaskarżenia do sądu administracyjnego (por. też wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2025 r., sygn. akt II OSK 1685/22). W niniejszej sprawie jednak strona wniosła o sprostowanie aktu zgonu Z. J., a skarga została wniesiona na decyzję w przedmiocie odmowy sprostowania tego aktu stanu cywilnego. W ocenie Sądu organy podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia istotnych okoliczności oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły i oceniły materiał dowodowy, niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie, zgodnie z art. 7 oraz art. 77 § 1 i art. 80 k.p.a. Zebrany w toku postępowania materiał dowodowy jest kompletny i został poddany wszechstronnej analizie, a wyprowadzone wnioski należało uznać za spójne i logiczne. Zaskarżona decyzja odpowiada wymogom art. 107 § 1 i 3 k.p.a., zawiera bowiem wszystkie wskazane w tym przepisie elementy oraz wyczerpujące uzasadnienie faktyczne i wyjaśnienie podstawy prawnej rozstrzygnięcia. Z przytoczonych względów brak było podstaw do uwzględnienia skargi. W związku z tym i na podstawie art. 151 p.p.s.a. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie oddalił skargę.