III SA/Lu 138/10

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie Sędzia WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca),, Sędzia NSA Maria Wieczorek, Protokolant Stażysta Paweł Soczyński, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 17 czerwca 2010r. sprawy ze skargi D. M. G. na decyzję Wojewody z dnia [...] marca 2010r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania w sprawie zwrotu kosztów na zakup ubrania roboczego i ochronnego oddala skargę Z akt sprawy wynikało, że w dniu [...] czerwca 2002 r. skarżący D. G. został zarejestrowany w Powiatowym Urzędzie Pracy w O. jako osoba bezrobotna, a następnie na podstawie umowy zawartej w dniu [...] sierpnia 2007 r. (pomiędzy Starostą O. a Publicznym Gimnazjum im. M. w K.) dotyczącej odbywania przygotowania zawodowego w miejscu pracy, skierowany – przez tenże Urząd Pracy - do odbywania przygotowania zawodowego w w/w Gimnazjum na stanowisku k. w okresie od [...] września 2007 r. do [...] marca 2008 r. We wniosku z dnia [...] października 2007 r. – sprecyzowanym w piśmie z dnia [...] sierpnia 2008 r. - skarżący domagał się od organu zatrudnienia zwrotu kosztów zakupionej przez siebie (z własnych środków finansowych) odzieży roboczej ochronnej w związku z odbywaniem przygotowania zawodowego. Starosta O. rozpoznał powyższy wniosek i decyzją z dnia [...] września 2009 r. (Nr [...]) – wydaną na mocy art. 105 § 1k.p.a., art. 9 ust. 1 pkt 14 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz § 7 ust. 1 pkt 5 rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 24 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu oraz przygotowania zawodowego w miejscu pracy (D. U. z 2004 r. Nr 185 poz. 1912 ze zm.) – umorzył postępowanie w sprawie zwrotu kosztów zakupu ubrania roboczego i ochronnego. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Starosta wyjaśnił, że zarówno przepisy ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, jak i rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 24 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu oraz przygotowania zawodowego w miejscu pracy, nie przewidywały możliwości zwrotu przez organ zatrudnienia kosztów zakupu odzieży roboczej i ochronnej z tytułu odbywania przez osobę bezrobotną przygotowania zawodowego. Starosta argumentował dalej, że to rzeczą pracodawcy - w myśl § 7 ust. 1 pkt 5 w/w rozporządzenia - było przydzielić bezrobotnemu odzież i obuwie robocze. Tego rodzaju powinność pracodawcy nie należy do kategorii spraw rozstrzyganych w formie decyzji administracyjnej, co potwierdza treść art. 9 ust. 1 pkt 14 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy. Przepis ten wymienia w sposób enumeratywny rodzaje spraw, które załatwiane są poprzez wydanie decyzji administracyjnej. Wydaje się ją w sprawach uznania lub odmowy uznania osoby za bezrobotną oraz o utracie statusu bezrobotnego, przyznania, odmowy przyznania, wstrzymania lub wznowienia wypłaty oraz o utracie lub pozbawieniu prawa do zasiłku, stypendium i innych świadczeń, obowiązku zwrotu pobranego nienależnie zasiłku, stypendium, innych świadczeń, odroczenia terminu spłaty, rozłożenia na raty lub umorzenia części albo całości nienależnie pobranego świadczenia udzielonego z Funduszu Pracy. Starosta stwierdził, że kwestia zwrotu przez Urząd Pracy kosztów zakupu ubrania roboczego i odzieży ochronnej nie jest uregulowana, ani w przepisach ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, ani w przepisach wykonawczych do tej ustawy i wobec tego postępowanie w tej sprawie jest bezprzedmiotowe. Stosownie do dyspozycji art. 105 § 1 k.p.a, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Z przepisu tego wynika, że postępowanie nie może toczyć się w sytuacji, kiedy nie istnieje jego przedmiot, a co za tym idzie, nie można wydać decyzji załatwiającej sprawę poprzez rozstrzygnięcie jej co istoty. W odwołaniu od powyższej decyzji skarżący D. G. domagał się jej uchylenia, podnosząc, że nastąpiło naruszenie prawa materialnego i godności klienta urzędu pracy. Decyzją z dnia [...] marca 2010 r. (Nr [...]) - wydaną na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 105 § 1 k.p.a. oraz art. 9 ust. 1 pkt 14 oraz art. 108 ustawy z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy - Wojewoda L. utrzymał w mocy skarżoną decyzję Starosty z dnia [...] września 2009 r. W uzasadnieniu Wojewoda podał, że przygotowanie zawodowe w miejscu pracy jako instrument rynku pracy funkcjonował do dnia 1 lutego 2009 r. W wyniku nowelizacji przepisów ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, dokonanej ustawą z dnia 19 grudnia 2008 r. o zmianie ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz o zmianie niektórych innych ustaw (Dz. U. z 2009 r. Nr 6, poz. 33), instytucja przygotowania zawodowego w miejscu pracy została zastąpiona przygotowaniem zawodowym dorosłych. Obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 kwietnia 2009 r. w sprawie przygotowania zawodowego dorosłych (Dz. U. z 2009 r. Nr 61, poz. 502) przewiduje w § 11 ust. 1 pkt 6, że pracodawca realizujący przygotowanie zawodowe dorosłych przydziela, na zasadach przewidzianych dla pracowników, odzież i obuwie robocze, środki ochrony indywidualnej oraz niezbędne środki higieny osobistej. W okresie odbywania przez skarżącego przygotowania zawodowego w miejscu pracy oraz wystąpienia z wnioskiem o zwrot kosztów zakupu odzieży roboczej i ochronnej obowiązywało rozporządzenie Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 24 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu oraz przygotowania zawodowego w miejscu pracy, które w § 7 ust. 1 pkt 5 przewidywało, że pracodawca, u którego bezrobotny odbywa przygotowanie zawodowe przydziela bezrobotnemu, na zasadach przewidzianych dla pracowników, odzież i obuwie robocze, środki ochrony indywidualnej oraz niezbędne środki higieny osobistej. Wojewoda wyjaśnił, że organ zatrudnienia słusznie stwierdził, iż przydział odzieży roboczej i ochronnej to powinność pracodawcy, u którego skarżący odbywał przygotowanie zawodowe. Poza tym, przepis art. 108 ustawy o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy nie przewidywał i nie przewiduje obecnie możliwości finansowania tego rodzaju kosztów ze środków Funduszu Pracy. W tych okolicznościach Wojewoda stwierdził, że zaistniała sytuacja uzasadniająca zastosowanie przez organ I instancji art. 105 § 1 k.p.a. Bezprzedmiotowość postępowania oznacza, że brak jest któregoś z elementów stosunku materialnoprawnego skutkującego tym, że nie można załatwić sprawy przez rozstrzygnięcie jej co do istoty. W skardze sądowej D. G. zarzucił, że zaskarżona decyzja narusza zasady współżycia społecznego, gdyż przerzuca obowiązki z publicznych służb zatrudnienia na osobę długotrwale bezrobotną. Podkreślił, że nieprawidłowa obsługa klienta Powiatowego Urzędowego Pracy w O. nie powinna być ignorowana przez Wojewodę L., który utrzymując decyzję Starosty O. pominął zalecenia wynikające z prawomocnego wyroku Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego z dnia 24 kwietnia 2008 r. sygn. akt II SA/Lu 44/08. Skarżący podniósł, że Powiatowy Urząd Pracy w O. miał obowiązek skontrolowania miejsca, w którym odbywało się przygotowanie zawodowe, czuwania nad przebiegiem pracy i nauki zawodu oraz egzekwowania przepisów BHP i w sytuacji kiedy doszło do ich naruszenia - podejmowania stosownych działań. W odpowiedzi na skargę Wojewoda wnosił o jej oddalenie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Zasadą jest, że organ administracji publicznej załatwia sprawę przez wydanie decyzji (art. 104 § 1 k.p.a.). Z reguły decyzja rozstrzyga sprawę co do jej istoty w całości lub części albo w inny sposób kończy sprawę w danej instancji (art. 104 § 2 k.p.a.). W przypadku, kiedy zgłoszone przez stronę żądanie nie mieści się na przykład w katalogu spraw, które mogą być merytorycznie rozstrzygnięte, rzeczą organu jest wydać procesową decyzję o umorzeniu postępowania (art. 105 § 1 k.p.a.). W myśl tego przepisu, będącego podstawą zaskarżonej decyzji, gdy postępowanie z jakichkolwiek przyczyn stało się bezprzedmiotowe, organ administracji publicznej wydaje decyzję o umorzeniu postępowania. Skontrolowana decyzja Wojewody L. z dnia [...] marca 2010 r. opiera się na założeniu, że z przyczyn prawnych bezprzedmiotowym jest postępowanie administracyjne wywołane wnioskiem skarżącego z dnia [...] października 2007 r. (uzupełnionym pismem z dnia [...] sierpnia 2008 r.) zawierającym żądanie zwrotu kosztów zakupionej przez skarżącego (z jego własnych środków finansowych) odzieży roboczej i ochronnej w związku z odbywaniem przygotowania zawodowego w Publicznym Gimnazjum im. M. w K. Decyzja Wojewody jest rozstrzygnięciem prawidłowym z następujących powodów. Ustawa z dnia 20 kwietnia 2004 r. o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy oraz przepisy wykonawcze rozporządzenia Ministra Gospodarki i Pracy z dnia 24 sierpnia 2004 r. w sprawie szczegółowych warunków odbywania stażu oraz przygotowania zawodowego w miejscu pracy (D. U. z 2004 r. Nr 185 poz. 1912 ze zm.) nie przewidywała możliwości zwrotu (czy refundacji) kosztów zakupu odzieży roboczej i ochronnej z tytułu odbywania przez osobę bezrobotną przygotowania zawodowego w miejscu pracy. Pracodawca, u którego bezrobotny odbywa przygotowanie zawodowe przydziela bezrobotnemu, na zasadach przewidzianych dla pracowników, odzież i obuwie robocze, środki ochrony indywidualnej oraz niezbędne środki higieny osobistej (§ 7 ust. 1 pkt 5 w/w rozporządzenia). Z akt sprawy wynika, że w wykonaniu umowy zawartej w dniu [...] sierpnia 2007 r. (pomiędzy Starostą O. a zakładem pracy - Publicznym Gimnazjum w K.) dotyczącej odbywania przygotowania zawodowego w miejscu pracy, skarżącego skierowano do odbywania przygotowania zawodowego w w/w Gimnazjum na stanowisku konserwatora w okresie od [...] września 2007 r. do [...] marca 2008 r. Obowiązek dostarczenia skarżącemu ubrania i odzieży ochronnej nie obciążał Starosty Powiatu O., ale pracodawcę, który zobowiązał się między innymi do przydzielenia bezrobotnemu, na zasadach określonych dla pracowników, odzieży i obuwia roboczego oraz środków ochrony indywidualnej ( § 5 w/w umowy). Obecnie obowiązujące rozporządzenie Ministra Pracy i Polityki Społecznej z dnia 7 kwietnia 2009 r. w sprawie przygotowania zawodowego dorosłych (Dz. U. z 2009 r. Nr 61, poz. 502) określa w § 11 ust. 1 pkt 6, że pracodawca realizujący przygotowanie zawodowe dorosłych przydziela, na zasadach przewidzianych dla pracowników, odzież i obuwie robocze, środki ochrony indywidualnej oraz niezbędne środki higieny osobistej. Odnosząc się do zarzutów i wniosków skargi, że zaskarżona decyzja pomija stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego wyrażone w prawomocnym wyroku z dnia 24 kwietnia 2008 r. sygn. akt III SA/Lu 44/08, należy wyjaśnić, iż wyrokiem tym uchylono decyzję Wojewody L z dnia [...] grudnia 2007 r. (Nr [...]) utrzymującą w mocy decyzję Starosty O. z dnia [...] października 2007 r. orzekającą o przyznaniu D. G. prawa do stypendium w wysokości [...] zł miesięcznie w okresie odbywania przygotowania zawodowego w miejscu pracy. W uzasadnieniu Sąd stwierdził, że nie istniały przesłanki, aby Wojewoda wydał decyzję w II instancji, skoro D. G. w swoim piśmie z dnia [...] października 2007 r. zatytułowanym "odwołanie", nie kwestionował decyzji organu I instancji. Jednak zawarł tam żądania dotyczące zwrotu kosztów przejazdu z miejsca zamieszkania do miejsca odbywania przygotowania zawodowego, których decyzja organu I instancji nie rozstrzygała. Wobec tego organ odwoławczy powinien wezwać stronę do sprecyzowania treści pisma. Jak wynika z akt sprawy, w dalszym toku postępowania organ wezwał D. G. do sprecyzowania tego pisma. W odpowiedzi skarżący wyjaśnił w piśmie z dnia [...] sierpnia 2008 r., że chodzi mu zwrot kosztów podróży z miejsca zamieszkania do miejsca odbywania przygotowania zawodowego w miejscu pracy oraz zwrot kosztów zakupu odzieży roboczej i ochronnej. Ubocznie trzeba zaznaczyć, że prawomocnym wyrokiem WSA z dnia 3 marca 2009 r. sygn. akt III SA/Lu 6/09 oddalona został skarga sądowa D. G. w przedmiocie wymierzenia Staroście O. grzywny za niewykonanie w/w wyroku z dnia [...] kwietnia 2008 r. Mając powyższe na uwadze Sąd skargę oddalił na mocy art. 151 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi.