III SA/Lu 149/06

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca), Sędziowie Sędzia NSA Jerzy Marcinowski,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Monika Kutarska-Wolińska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 13 czerwca 2006 r. sprawy ze skargi J. G. na postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nr [...] w przedmiocie przekazania pisma według właściwości do Gminy W. oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] znak: [...] Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny na podstawie art. 138 § 1 ust. 1 ustawy z dnia 14 czerwca r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98 poz. 1071 ze zm.) w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. nr 90, poz. 575 ze zm.), po rozpatrzeniu zażalenia J. G. na postanowienie Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] znak [...] dotyczącego przekazania wniosku z dnia [...] listopada 2005 r. w sprawie usuwania nieczystości i uciążliwości zapachowej związanej ze składowaniem kiszonki z liści buraczanych na sąsiadującej z posesją skarżącego działce P. S. do Urzędu Gminy, utrzymał postanowienie organu pierwszej instancji w mocy. Z uzasadnienia zaskarżonego postanowienia wynika, że J. G. zwrócił się do Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z pisemnym wnioskiem z dnia [...] listopada 2005 r. o wyeliminowanie uciążliwości związanych ze składowaniem kiszonki z liści buraczanych oraz niewłaściwego usuwania nieczystości płynnych na posesji sąsiada P. S., twierdząc, że opisana sytuacja stwarza zagrożenie dla zdrowia i życia ludzi. W dniu [...] grudnia 2005 r. po wcześniejszym zawiadomieniu osób zainteresowanych została przeprowadzona przez przedstawiciela PPIS kontrola sanitarna spornej posesji należącej do P. S., która nie wykazała zaniedbań mających bezpośredni wpływ na zdrowie i życie ludzi, a tylko zaniedbania natury porządkowej – wobec powyższego sprawę przekazano do Urzędu Gminy. Zgodnie z art. 3 ust. 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r. nr 236, poz. 2008) utrzymanie czystości i porządku w gminie należy do obowiązkowych zadań własnych gminy. Natomiast obowiązki właścicieli nieruchomości w tym zakresie określa art. 5 ust. 1 ww. ustawy. Należy dodać, że nadzór nad realizacją tych obowiązków zgodnie z art. 5 ust. 6 tejże ustawy sprawuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta, który w przypadku stwierdzenia niewykonania określonych obowiązków wydaje decyzję nakazującą ich wykonanie. Na postanowienie wydane w drugiej instancji J. G. wniósł skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, podnosząc, że nie zgadza się ze stanowiskiem organu, ponieważ w czasie kiszenia występują także procesy gnilne, w wyniku czego to nie tylko zapach, ale razem z nim rozsiewane są różne zarazki oraz opary trucizn pochodzących z oprysków buraków, z których pochodzą liście. Skarżący jest przekonany, że jego żona zapadła na nowotwór właśnie z powodu tego zatrutego powietrza. W odpowiedzi na skargę organ wniósł o oddalenie skargi i podtrzymał stanowisko jak w zaskarżonym postanowieniu. Rozpoznając skargę, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga jako niezasadna nie zasługuje na uwzględnienie, zatem podlega oddaleniu. Stosownie do art. 1 § 1 i § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1269 ze zm.) i art. 1-3 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2002 r. nr 153, poz. 1270 ze zm.) sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej. Kontrola ta obejmuje badanie zgodności z prawem indywidualnych aktów administracyjnych. Oznacza to, że Sąd rozpoznając skargę ocenia, czy zaskarżone postanowienie nie narusza przepisów prawa materialnego bądź przepisów postępowania administracyjnego. Postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2006 r. znak [...] wydane zostało w zgodzie z obowiązującymi przepisami prawa, regulującymi przekazywanie sprawy organowi właściwemu rzeczowo oraz przepisami stanowiącymi o właściwości rzeczowej organów w zakresie utrzymania czystości i porządku w gminie i usuwania nieczystości ciekłych. Sprawowanie nadzoru nad realizacją obowiązku utrzymania przez właścicieli nieruchomości czystości i porządku oraz podejmowanie inicjatywy w nakazywaniu usunięcia odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich magazynowania – należy do właściwości wójta, a nie do właściwości państwowego inspektora sanitarnego. Oceniając prawidłowość zaskarżonego aktu administracyjnego, z uwagi na fakt, że przedmiot żądania kształtujący sprawę wyznacza treść podania (B. Adamiak [w:] B. Adamiak, J. Borkowski, Kodeks postępowania administracyjnego. Komentarz, Wydawnictwo C.H. Beck, Warszawa 2004, s. 361), na wstępie należy odnieść się do treści żądania J. G. zawartego we wniosku z dnia [...] listopada 2005 r. Z wniosku J. G. z dnia [...] listopada 2005 r. skierowanego do Powiatowej Stacji Sanitarno-Epidemiologicznej wynika, że wnioskodawca zawiadamia, iż jego sąsiad P. S. składuje liście buraczane i wysłodki na kiszonkę na wolnym powietrzu ok. 17 metrów od domu wnioskodawcy, w wyniku czego otoczenie jest zatruwane przez wydobywający się z kiszonki fetor. Ponadto wnioskodawca powiadomił, że ustęp sąsiada P. S. stanowi wykopany w ziemi dół. Treść wniosku J. G. dotyczy zatem magazynowania odpadów i gromadzenia nieczystości ciekłych. W myśl art. 2 ust. 1 pkt 1 ustawy z dnia 13 września 1996 r. o utrzymaniu czystości i porządku w gminach (Dz. U. z 2005 r. nr 236, poz. 2008) ścieki gromadzone przejściowo w zbiornikach bezodpływowych są nieczystościami ciekłymi. Wyposażenie nieruchomości w zbiornik bezodpływowy nieczystości ciekłych, gromadzenie nieczystości ciekłych w zbiornikach bezodpływowych, pozbywanie się zebranych na terenie nieruchomości odpadów komunalnych oraz nieczystości ciekłych w sposób zgodny z przepisami ustawy i przepisami odrębnymi – należy do obowiązków właścicieli nieruchomości w ramach zapewnienia utrzymania czystości i porządku (art. 5 ust. 1 pkt 2, 3a i 3b cyt. ustawy o otrzymaniu czystości i porządku w gminach). Zgodnie natomiast z § 2 pkt 2 wydanego na podstawie ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. o odpadach (Dz. U. z 2001 r. nr 62, poz. 628 ze zm.) rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 września 2001 r. w sprawie katalogu odpadów (Dz. U. z 2001 r. nr 112, poz. 1206) do odpadów należą miedzy innymi odpady z rolnictwa, sadownictwa, upraw hydroponicznych, rybołówstwa, leśnictwa, łowiectwa oraz przetwórstwa żywności (wysłodki są zaliczane do tej kategorii odpadów pod kodem 02 04 80). Obydwie materie – zarówno nadzór nad realizacją obowiązku utrzymania przez właścicieli nieruchomości czystości i porządku, jak i nad magazynowaniem odpadów w przeznaczonych do tego miejscach – należą do właściwości wójta (burmistrza, prezydenta miasta). Stosownie do art. 5 ust. 6-7 cyt. ustawy o otrzymaniu czystości i porządku w gminach nadzór nad realizacją obowiązków określonych w ust. 1-4 sprawuje wójt, burmistrz lub prezydent miasta. W myśl natomiast art. 34 ust. 1 cyt. ustawy o odpadach wójt, burmistrz lub prezydent miasta, w drodze decyzji, nakazuje posiadaczowi odpadów usunięcie odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania lub magazynowania, wskazując sposób wykonania tej decyzji. Zatem właściwym organem w obydwu wymienionych powyżej sprawach jest wójt gminy. Niezasadny jest więc wyrażony w skardze zarzut skarżącego, że w powyższej sprawie właściwy jest państwowy inspektor sanitarny. Sąd podziela stanowisko organu w kwestii kognicji organów administracji publicznej w przedmiotowej sprawie. Z przepisów ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (Dz. U. z 1998 r. nr 90, poz. 575 ze zm.) bowiem nie wynika, by państwowy inspektor sanitarny był umocowany do podejmowania decyzji administracyjnych w przedmiocie nadzoru nad wypełnianiem przez właścicieli nieruchomości obowiązku utrzymania czystości i porządku oraz nakazywania posiadaczowi odpadów usunięcia odpadów z miejsc nieprzeznaczonych do ich składowania. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny w myśl art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 marca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2000 r. nr 98, poz. 1071 ze zm.) po otrzymaniu podania J. G. z dnia [...] listopada 2005 r. zbadał swoją właściwość rzeczową, miejscową oraz instancyjną i wypełniając nałożony tym przepisem obowiązek organu administracji publicznej niewłaściwego w sprawie niezwłocznego przekazania podania organowi właściwemu, chroniąc w ten sposób stronę przed skutkami nieznajomości prawa w zakresie między innymi formułowania żądań i kierowania ich do właściwych organów (co służy realizacji zasady pogłębiania zaufania obywateli do organów Państwa – art. 8 Kodeksu postępowania administracyjnego) – wydał postanowienie o przekazaniu Wójtowi Gminy jako właściwemu rzeczowo wniosku J. G. W tym miejscu warto zwrócić uwagę na rozbieżność poglądów w doktrynie i orzecznictwie w kwestii umarzania postępowania przez organ, który stwierdził swoją niewłaściwość i przekazał podanie organowi właściwemu w trybie art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego – w jednym z kontrastowych stanowisk opowiadano się za obowiązkiem umorzenia na podstawie art. 105 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego w takiej sytuacji postępowania przez organ przekazujący podanie (postanowienie NSA z 14 grudnia 2000 r., sygn. akt II SA 2308/00, LEX nr 55315, wyrok NSA z 20 września 1999 r., sygn. akt II SAB/Ka 13/99, OSP 2000/7-8/110), w drugim za przekazaniem podania bez potrzeby umarzania postępowania (A. Matan [w:] G. Łaszczyca, Cz. Martysz, A. Matan, Kodeks postępowania administracyjnego, Komentarz, Tom I, Zakamycze 2005, s. 627-628). Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie orzekającym w niniejszej sprawie opowiedział się za poglądem, że wystarczające będzie samo przekazanie podania organowi właściwemu w trybie art. 65 § 1 Kodeksu postępowania administracyjnego bez potrzeby umarzania postępowania przez organ przekazujący. Stwierdzić zatem należy, że wydając postanowienie o przekazaniu podania Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny postąpił zgodnie z prawem, bowiem zgodnie z cytowanymi powyżej art. 5 ust. 6 ustawy o utrzymaniu czystości i porządku w gminach i art. 34 ust. 1 ustawy o odpadach nadzór nad wypełnianiem przez właścicieli nieruchomości obowiązku utrzymania czystości i porządku oraz magazynowaniem odpadów dokonuje wójt (prezydent, burmistrz). Jak stąd wynika, zakres kompetencji wójta w wyżej wymienionym zakresie wyraźnie jest uregulowany w przepisie prawa. Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny zobowiązany był więc do przekazania wniosku J. G. do organu właściwego rzeczowo. W związku z tym oceniając postanowienie Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] lutego 2006 r. jako zgodne z obowiązującymi przepisami prawa, Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, działając na podstawie art. 151 cyt. ustawy Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, orzekł jak w sentencji.