III SA/Lu 15/14

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 4 listopada 2014 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. J. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi J. J. na decyzję Wojewódzkiego Inspektora Nadzoru Geodezyjnego i Kartograficznego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odrzucenia zarzutów zgłoszonych do danych zawartych w operacie ewidencji gruntów i budynków postanawia: I. Przyznać J. J. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, którego wyznaczy Okręgowa Rada Adwokacka. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Pismem z dnia 15 września 2014 r. pełnomocnik strony skarżącej zwrócił się z wnioskiem o przyznanie skarżącemu prawa pomocy. Do pisma pełnomocnik dołączył kserokopię urzędowego formularza wniosku o przyznanie prawa pomocy złożonego w sprawie I 668/12, w którym skarżący domagał się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata, decyzję ośrodka pomocy społecznej odmawiającą skarżącemu przyznania zasiłku dla opiekuna oraz odwołanie skarżącego od tej decyzji. Na wezwanie referendarza sądowego pełnomocnik skarżącego nadesłał nowy urzędowy formularz wniosku o przyznanie prawa pomocy zawierający aktualne dane odnośnie sytuacji materialnej i rodzinnej skarżącego domagając się przyznania mu prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika (radcy prawnego lub adwokata). Do wniosku pełnomocnik załączył żądane dokumenty źródłowe i dodatkowe oświadczenie. Referendarz sądowy stwierdził co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia profesjonalnego pełnomocnika jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej w wysokości 100 zł - § 3 w związku z § 2 ust. 3 pkt 5 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Natomiast stawka minimalna wynagrodzenia adwokata w postępowaniu przed sądem administracyjnym w drugiej instancji wynosi 240 zł netto - § 18 ust. 1 pkt 2 lit. a rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 461) i 295,20 zł brutto - § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Mając na względzie z jednej strony aktualną sytuację materialną i rodzinną skarżącego przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach, z drugiej zaś strony wysokość kosztów postępowania stwierdzić należy, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym. Skarżący prowadzi wspólne gospodarstwo domowe z matką, w skład jego majątku wchodzi dom [...] m2 (w tym powierzchnia mieszkalna [...] m2), nieruchomość rolna o pow. [...] ha fiz., las o pow. [...] ha oraz budynki gospodarcze. Matka skarżącego pobiera rentę w wysokości [...] zł brutto, której wysokość do wypłaty wraz z dodatkiem pielęgnacyjnym wynosi [...] zł. Skarżący utrzymuje się z gospodarstwa rolnego, z którego dochód określił na kwotę [...] zł. W związku ze sprawowaniem opieki nad niepełnosprawną matką, skarżący zrezygnował z podjęcia innej pracy zarobkowej, poza własnym gospodarstwem rolnym. W przedstawionej sytuacji jednoczesne opłacenie kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia adwokata w sprawie niniejszej, spowodowałoby w ocenie referendarza uszczerbek w utrzymaniu koniecznym strony i jej rodziny. Dlatego zasadne jest przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie adwokata, bowiem poniesienie tych kosztów jednorazowo, w większym zakresie niż poniesienie kosztów sądowych, obciążyłoby budżet domowy skarżącego. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I postanowienia. Natomiast brak jest podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, strona bowiem nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone (osób bez dochodów lub o najniższych dochodach, nie posiadających żadnego majątku). W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych, stwierdzić należy, że jego obecna sytuacja materialna nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe (dom o pow. [...] m2), posiada majątek nieruchomy w postaci gruntów rolnych o pow. [...] ha fiz., tj. [...] ha przel. (według nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne za 2014 r.), lasu o pow. [...] ha, budynków gospodarczych. Skarżący otrzymuje płatności bezpośrednie z Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa, które w 2013 r. wyniosły [...] zł (decyzja ARiMR z dnia [...] r.). Skarżący oświadczył, że ponosi wydatki związane z utrzymaniem koniecznym (zakup lekarstw, ponadlimitowy zakup pieluchomajtek, energia elektryczna, żywność, telefon, ubezpieczenie w KRUS, ogrzewanie domu, utrzymanie samochodu), jednakże mimo wezwania nie określił ich wysokości. Brak jest zatem podstaw do uznania, że skarżący nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Poniesienie wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej w kwocie 100 zł, leży w granicach realnych możliwości finansowych skarżącego posiadającego majątek nieruchomy, przynoszący dochód i pożytki rolne. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że strona skarżąca nie wykazała, istnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z powyższych względów oraz na podstawie 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie II postanowienia.