III SA/Lu 150/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: sędzia NSA Zdzisław Sadurski po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. P., A. S., L. P. w przedmiocie wykupienia przez Skarb Państwa gruntów oraz nadania na własność działki nr [...] na rzecz L. P. w zakresie wniosku K. P. o przyznanie prawa pomocy postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. Pismem z dnia [...] marca 2011 r., nazwanym wnioskiem, K. P. wniosła o "wykupienie przez Skarb Państwa powierzchni [...] m2 gruntów z KW Nr [...] za wartość [...] zł ([...]) oraz nadanie na własność pow. [...] m2 – Nr [...] na rzecz L. P.". Jednocześnie z tym pismem K. P. złożyła odrębny wniosek o zwolnienie z opłat sądowych. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Na wstępie wyjaśnić należy, że Sąd odstąpił od przesłania skarżącej urzędowego formularza PPF wniosku o przyznanie prawa pomocy, ze względu na to, że w sprawie zachodzi przesłanka, o której mowa w art. 247 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a. Zgodnie z tym przepisem prawo pomocy nie przysługuje stronie w razie oczywistej bezzasadności skargi. Zatem nawet jeśli zachodzą przesłanki związane z trudną sytuacją materialną strony, określone art. 246 p.p.s.a., oczywista bezzasadność wyłącza możliwość przyznania stronie prawa pomocy. W kwestii interpretacji terminu "oczywistej bezzasadności skargi" w rozumieniu art. 247 p.p.s.a., w orzecznictwie i piśmiennictwie przyjmuje się, że chodzi o sytuację, gdy bez głębszej analizy prawnej, "na pierwszy rzut oka", nie ulega wątpliwości, że skarga nie może być uwzględniona. Taki przypadek zachodzi zwłaszcza w sytuacjach, gdy skarga kwalifikuje się do odrzucenia (por. M. Niezgódka-Medek [w:] Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Komentarz, wyd.II Zakamycze 2006, s.558). Przesłanki odrzucenia skargi określa art. 58 § 1 p.p.s.a. Jedną z przesłanek wymienionych w tym przepisie jest niedopuszczalność skargi z powodu braku właściwości sądu administracyjnego (art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a.). W orzecznictwie przyjmuje się, że niedopuszczalność skargi jest jej oczywistą bezzasadnością w rozumieniu art. 247 ustawy p.p.s.a., a tym samą podstawą do odmowy przyznania prawa pomocy (postanowienie NSA z 7 czerwca 2004r., OZ 140/04; LEX nr 220389). Funkcją sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli legalności działania administracji publicznej. Zgodnie z art. 3 § 2 p.p.s.a., kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na: 1)decyzje administracyjne; 2)postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty; 3)postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie; 4)inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa; 4a)pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach; 5)akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej; 6)akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej; 7)akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego; 8)bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a. Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach. Odnosząc powyższe uwagi do sprawy niniejszej stwierdzić należy, że skarżąca jak wynika z jej pisma z [...] marca 2011 r. nazwanego "wnioskiem" nie skarży żadnego aktu lub czynności bądź bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania organu administracji. Wnosi o "wykupienie przez Skarb Państwa powierzchni [...] m2 gruntów z KW Nr [...] za wartość [...] zł ([...]) oraz nadanie na własność pow. [...] m2 – Nr [...] na rzecz L. P.". Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej są władcze działania (lub zaniechania) określonego organu administracji publicznej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie zastępuje organu administracji i nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego jej rozstrzygnięcia, ale ma jedynie ocenić działanie tego organu. Sąd administracyjny jest upoważniony do prowadzenia postępowania dowodowego w celu dokonania ustaleń, które mają umożliwić ocenę zgodności z prawem zaskarżonego aktu, natomiast nie może podejmować ustaleń, które miałyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy. W konsekwencji sąd administracyjny nie może przejąć kompetencji organu do końcowego załatwienia sprawy – czyli rozpoznać wniosku strony o "wykupienie przez Skarb Państwa powierzchni [...] m2 gruntów z KW Nr [...] za wartość [...] zł ([...]) oraz nadanie na własność pow.[...] m2 – Nr [...] na rzecz L. P.". W tym stanie rzeczy należy przyjąć, że zaistniała przesłanka oczywistej bezzasadności skargi, która wyklucza możliwość przyznania prawa pomocy. Mając powyższe na uwadze oraz na podstawie art. 247 p.p.s.a., sąd orzekł jak w sentencji.