III SA/Lu 150/11
PostanowienieWSA w Lublinie2011-05-25
Skład orzekający: Sędzia NSA Zdzisław Sadurski
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy sąd administracyjny jest właściwy do rozpoznania wniosku o wykupienie przez Skarb Państwa gruntów i nadanie na własność działki, czy też sprawa ta należy do właściwości sądów powszechnych?Ratio decidendi
Sąd administracyjny nie jest właściwy do rozpoznania wniosku o wykupienie przez Skarb Państwa gruntów i nadanie na własność działki, ponieważ przedmiotowe żądanie ma charakter cywilnoprawny, a nie administracyjnoprawny. Kontrola sądowoadministracyjna obejmuje władcze działania organów administracji publicznej, a nie rozstrzyganie sporów o charakterze prywatnoprawnym, które należą do właściwości sądów powszechnych. Brak właściwości sądu administracyjnego skutkuje odrzuceniem skargi.Stan faktyczny
K. P. i A. S. złożyły pismo nazwane wnioskiem, w którym domagały się wykupienia przez Skarb Państwa określonej powierzchni gruntów za wskazaną kwotę oraz nadania na własność innej działki na rzecz L. P. Wobec niepodpisania wniosku przez L. P. i nieuzupełnienia tego braku formalnego, jego skarga została odrzucona. Wojewoda wniósł o odrzucenie skargi, wskazując na niewłaściwość sądu administracyjnego.Rozstrzygnięcie
Odrzucono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Zdzisław Sadurski po rozpoznaniu w dniu 25 maja 2011 r. na posiedzeniu niejawnym sprawy ze skargi K. P. i A. S. w przedmiocie wykupienia przez Skarb Państwa gruntów oraz nadania na własność działki nr [...] na rzecz L. P. postanawia: odrzucić skargę.
Pismem z dnia [...] marca 2011 r., nazwanym wnioskiem, K. P., A. S. i L. P. wnieśli o "wykupienie przez Skarb Państwa powierzchni [...] m2 gruntów z KW Nr [...] za wartość 600 000 zł (sześćset tysięcy) oraz nadanie na własność pow. [...] m2 – Nr [...] na rzecz L. P.". Wobec niepodpisania skargi przez L P., pomimo wezwania do uzupełnienia braku formalnego, jego skarga została odrzucona.
W odpowiedzi na skargę Wojewoda wniósł o jej odrzucenie ze względu na to, że w sprawie właściwy jest sąd powszechny, a nie sąd administracyjny.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje:
Jak wynika z art. 184 Konstytucji RP oraz art. 1 § 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. – Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269, ze zm.) funkcją sądów administracyjnych jest sprawowanie kontroli legalności działania administracji publicznej. Z kolei zgodnie z art. 3 § 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 153, poz. 1270, ze zm., dalej jako: p.p.s.a.), kontrola ta obejmuje orzekanie w sprawach skarg na:
1) decyzje administracyjne;
2) postanowienia wydane w postępowaniu administracyjnym, na które służy zażalenie albo kończące postępowanie, a także na postanowienia rozstrzygające sprawę co do istoty;
3) postanowienia wydane w postępowaniu egzekucyjnym i zabezpieczającym, na które służy zażalenie;
4) inne niż określone w pkt 1-3 akty lub czynności z zakresu administracji publicznej dotyczące uprawnień lub obowiązków wynikających z przepisów prawa;
4a) pisemne interpretacje przepisów prawa podatkowego wydawane w indywidualnych sprawach;
5) akty prawa miejscowego organów jednostek samorządu terytorialnego i terenowych organów administracji rządowej;
6) akty organów jednostek samorządu terytorialnego i ich związków, inne niż określone w pkt 5, podejmowane w sprawach z zakresu administracji publicznej;
7) akty nadzoru nad działalnością organów jednostek samorządu terytorialnego;
8) bezczynność lub przewlekłe prowadzenie postępowania w przypadkach określonych w pkt 1 – 4a.
Sądy administracyjne orzekają także w sprawach, w których przepisy ustaw szczególnych przewidują sądową kontrolę, i stosują środki określone w tych przepisach (art. 3 § 2 p.p.s.a.).
Odnosząc powyższe uwagi do sprawy niniejszej stwierdzić należy, że przedmiotem pisma z [...] marca 2011 r. nazwanego "wnioskiem" nie jest zaskarżenie żadnego aktu lub czynności bądź bezczynności lub przewlekłego prowadzenia postępowania organu administracji. Skarżące wniosły o "wykupienie przez Skarb Państwa powierzchni [...] m2 gruntów z KW Nr [...] za wartość 600 000 zł (sześćset tysięcy) oraz nadanie na własność pow. [...] m2 – Nr [...] na rzecz L. P.".
Przedmiotem kontroli sądowoadministracyjnej są władcze działania (lub zaniechania) określonego organu administracji publicznej. Oznacza to, że sąd administracyjny nie zastępuje organu administracji i nie przejmuje sprawy administracyjnej do końcowego jej rozstrzygnięcia, ale ma jedynie ocenić działanie tego organu. Sąd administracyjny jest upoważniony do prowadzenia postępowania dowodowego w celu dokonania ustaleń, które mają umożliwić ocenę zgodności z prawem zaskarżonego aktu, natomiast nie może podejmować ustaleń, które miałyby służyć merytorycznemu rozstrzygnięciu sprawy. W konsekwencji sąd administracyjny nie może przejąć kompetencji organu do końcowego załatwienia sprawy – czyli rozpoznać wniosku strony o "wykupienie przez Skarb Państwa powierzchni [...] m2 gruntów z KW Nr [...] za wartość 600 000 zł (sześćset tysięcy) oraz nadanie na własność pow. [...] m2 – Nr [...] na rzecz L. P.".
Treść żądania wskazuje ponadto na jego cywilny, a nie administracyjny charakter, co tym bardziej potwierdza brak kompetencji sądu do rozpoznania niniejszej sprawy. Sądy administracyjne nie kontrolują bowiem działań i zaniechań organów administracji, jeżeli mają one charakter prywatnoprawny. Kwestie sporów na tym tle pozostają we właściwości sądów powszechnych.
W świetle art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. brak właściwości sądu administracyjnego do rozpoznania skargi skutkuje koniecznością jej odrzucenia.
Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 58 § 1 pkt 1 p.p.s.a. sąd orzekł jak w sentencji postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 20.07.2026. · Źródło