III SA/Lu 152/12

PostanowienieWSA w Lublinie2012-05-07

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej prowadzącej gospodarstwo rolne, zadłużonej z tytułu podatku rolnego i składek na ubezpieczenie społeczne rolników, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym, czy jedynie częściowym?
Ratio decidendi
Osobie fizycznej prowadzącej gospodarstwo rolne, zadłużonej z tytułu podatku rolnego i składek na ubezpieczenie społeczne rolników, można przyznać prawo pomocy w zakresie całkowitym jedynie wtedy, gdy wykaże ona, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. W przypadku, gdy osoba taka wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, przyznaje się jej prawo pomocy w zakresie częściowym. Posiadanie nieruchomości rolnej i domu, nawet przy zadłużeniu, nie zawsze oznacza niemożność poniesienia jakichkolwiek kosztów postępowania.
Stan faktyczny
Skarżący złożył wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata. Do wniosku załączył dokumenty dotyczące zadłużenia z tytułu podatku rolnego i ubezpieczenia społecznego rolników. Skarżący podniósł, że posiada małe gospodarstwo rolne i jest zadłużony. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, uwzględniając go częściowo.
Rozstrzygnięcie
I. Przyznano M. T. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.

Pełny tekst orzeczenia

Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 7 maja 2012 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. T. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie adwokata w sprawie ze skargi M. T. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie skierowania kierowcy na badania lekarskie postanawia: I. Przyznać M. T. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy, domagając się zwolnienia od kosztów sądowych oraz ustanowienia adwokata. Do wniosku skarżący załączył zawiadomienie o wysokości zadłużenia na ubezpieczenie społeczne rolników oraz upomnienie w sprawie nieopłaconego podatku rolnego. Ponadto na wezwanie referendarza sądowego skarżący nadesłał dokumenty źródłowe i dodatkowe oświadczenie. W uzasadnieniu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżący podniósł m.in., że nie jest w stanie ponieść opłat sądowych ponieważ posiada małe, niezmechanizowane gospodarstwo rolne, a ponadto jest zadłużony z tytułu podatku rolnego oraz w KRUS. W dalszej części urzędowego formularza wniosku o prawo pomocy skarżący wykazał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką. Odnośnie stanu majątkowego skarżący podał, że jest właścicielem domu o pow. [...] m2 oraz nieruchomości rolnej o pow. [...] ha. Jako źródła utrzymania rodziny wskazał dochód z gospodarstwa rolnego w kwocie [...] zł oraz świadczenie emerytalne matki w wysokości [...] zł brutto. Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (t. jedn. - Dz. U. z 2012 r. nr 0, poz. 270), zwanej dalej p.p.s.a. przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia adwokata jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Wniosek skarżącego dotyczący przyznania prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. Zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach, z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Do kosztów sądowych na obecnym etapie postępowania należy wpis sądowy od skargi w wysokości 200 zł ( § 2 ust. 1 pkt 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, które mogą wystąpić tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem doręczony na skutek wniosku o sporządzenie uzasadnienia orzeczenia, opłata sądowa od zażalenia, wpis od potencjalnej skargi kasacyjnej, nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł (§ 1 i 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych /Dz.U. Nr 221, poz. 2192/; § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi). Natomiast stawka minimalna wynagrodzenia adwokata ustanowionego w sprawie niniejszej dla reprezentowania strony wynosi 240 zł netto (§ 18 ust. 1 pkt 1 lit. c) rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002r. w sprawie opłat za czynności adwokackie oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów nieopłaconej pomocy prawnej udzielonej z urzędu /Dz. U. Nr 163, poz. 1348 ze zm./ i 295,20 zł brutto (§ 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (t. jedn. - Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Mając na uwadze przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz załączonych dokumentach, sytuację materialną i rodzinną skarżącego oraz wykazane koszty postępowania stwierdzić, że skarżący nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania tj. jednocześnie wszystkich kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia adwokata. Skarżący spełnia zatem przesłanki przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym. Przez orzeczenie o zwolnieniu skarżącego w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi zostało mu zapewnione w sprawie niniejszej prawo dostępu do sądu. Ze względu na powyższe oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 245 § 3 i art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt I postanowienia. Jednocześnie brak jest podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w całkowitym zakresie, skarżący bowiem nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania. Podnieść w tym miejscu należy, że prawo pomocy w całkowitym zakresie jest przyznawane osobom, które ze względu na sytuację życiową (brak majątku, brak dochodów), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów postępowania. W oparciu o informacje zawarte w urzędowym formularzu oraz przedstawionych dokumentach, stwierdzić należy, że sytuacja materialna skarżącego i jego rodziny nie należy do szczególnie trudnych. Rodzina skarżącego ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe (dom o pow. [...] m2), a ponadto do skarżącego należy nieruchomość rolna o pow. [...] ha fiz., tj. [...] ha przel. i [...] ha lasu (wg. nakazu płatniczego na łączne zobowiązanie pieniężne na 2011 r.) Wprawdzie skarżący w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy wykazał, iż miesięczny dochód z posiadanego gospodarstwa rolnego wynosi [...] zł, zaś oświadczeniu z dnia 25 kwietnia 2012 r. podał, że z gospodarstwa nie osiąga żadnych przychodów, jednakże w ocenie referendarza nie można przyjąć, aby skarżący z uprawy gruntów rolnych nie osiągał żądnych korzyści finansowych. Dochód miesięczny z gospodarstwa rolnego obliczony na podstawie obwieszczenia Prezesa Głównego Urzędu Statystycznego z dnia 23 września 2011 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2010 r. (MP.2011.87.917) wynosi [...] zł ([...] ha x 2.278 zł = [...] zł : 12 miesięcy = [...] zł). Z kolei matka skarżącego pozostająca z nim we wspólnym gospodarstwie domowym otrzymuje rentę rolniczą w kwocie [...] zł do wypłaty (decyzja KRUS z 12 marca 2012 r.). Okoliczność, iż rodzina posiada obciążenia finansowe związane z zaciągniętym kredytem (matka skarżącego), składkami na ubezpieczenie społeczne rolników i podatkiem rolnym (skarżący), nie przemawia za udzieleniem prawa pomocy w całkowitym zakresie, gdyż zobowiązania te nie mają pierwszeństwa przed zobowiązaniami z tytułu kosztów prowadzonego postępowania sądowoadministracyjnego. Reasumując, skarżący nie wykazał, że nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów postępowania, brak jest zatem podstaw do przyznania skarżącemu prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 1 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w pkt II postanowienia.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 19.07.2026. · Źródło