III SA/Lu 154/20
WyrokWSA w Lublinie2020-09-22
Skład orzekający: Jerzy Marcinowski, Jerzy Drwal, Iwona Tchórzewska
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy kara pieniężna nałożona na przewoźnika za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia kategorii VII, gdy doszło do przekroczenia dopuszczalnej szerokości pojazdu o ponad 20%, jest prawidłowo wymierzona w wysokości 15 000 zł?Ratio decidendi
Sąd uznał, że kara pieniężna w wysokości 15 000 zł nałożona na przewoźnika za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia kategorii VII jest prawidłowa, gdy przekroczenie dopuszczalnej szerokości pojazdu z ładunkiem wyniosło 33,33%. Sąd podkreślił, że odpowiedzialność przewoźnika jest obiektywna i nie zależy od winy, a brak należytej staranności lub wpływu na powstanie naruszenia nie został wykazany. Ponadto, sąd stwierdził, że nałożenie kary na podstawie Prawa o ruchu drogowym nie narusza zasady ne bis in idem, ponieważ jest to sankcja administracyjna, a nie karna, i może być stosowana niezależnie od ewentualnych sankcji z innych ustaw.Stan faktyczny
Funkcjonariusze celno-skarbowi skontrolowali pojazd kierowany przez B. P., który przewoził dźwig samojezdny. Stwierdzono przekroczenie dopuszczalnych wymiarów pojazdu (długości, szerokości i wysokości) oraz brak ważnego zezwolenia kategorii VII na przejazd pojazdem nienormatywnym w dniu kontroli. Naczelnik Urzędu Celno-Skarbowego nałożył na B. P. karę pieniężną w wysokości 15 000 zł. Dyrektor Izby Administracji Skarbowej utrzymał decyzję w mocy. B. P. zaskarżył decyzję do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego, zarzucając m.in. naruszenie przepisów materialnych i proceduralnych, w tym zasadę proporcjonalności i ne bis in idem.Rozstrzygnięcie
Oddalono skargę.Pełny tekst orzeczenia
Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący: Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie: WSA Jerzy Drwal (sprawozdawca), WSA Iwona Tchórzewska, , po rozpoznaniu w Wydziale III w dniu 22 września 2020 r. na posiedzeniu niejawnym w trybie uproszczonym sprawy ze skargi B. P. na decyzję Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej oddala skargę.
W dniu [...] marca 2019 r. funkcjonariusze Oddziału Celnego w D. dokonali kontroli pojazdu o numerach rejestracyjnych [...] wyjeżdżającego z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Stwierdzono, że pojazd kierowany był przez B. P. wykonującego przejazd w ramach międzynarodowego transportu drogowego. Pojazdem przewożony był towar w postaci dźwigu samojezdnego RT880E o masie 50 000 kg. Pomiaru masy całkowitej pojazdu nie przeprowadzono. Dokonano pomiaru długości i szerokości oraz wysokości pojazdu. W wyniku pomiarów długości pojazdu stwierdzono 1720 cm, co wskazało na przekroczenie dopuszczalnej wartości o 70 cm (4,24%). W wyniku pomiarów szerokości pojazdu z ładunkiem stwierdzono 340 cm, tj. przekroczenie dopuszczalnej wartości o 85 cm (33,33%). Pomiaru wysokości dokonano przymiarem sztywnym – teleskopowym i stwierdzono 445 cm, tj. przekroczenie o 45 cm (11,25%).
Sporządzony został protokół nr [...] dokumentujący fakt, że transport wykonywany był z naruszeniem ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Naruszenie polegało na przejeździe pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia kategorii VII, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej przez właściwy organ. Kierowca pojazdu nie posiadał przy sobie i nie okazał ważnego w dniu kontroli zezwolenia kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego. Kierowca posiadał zezwolenie, które ważne było dopiero od dnia [...] marca 2019 r. Dokonano również kontroli drogowej przedmiotowego pojazdu w oparciu o przepisy ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym – dalej zwanej "u.t.d." i ustalono wykonywanie międzynarodowego przewozu drogowego niezgodnie z przepisami ustawy, umową międzynarodową lub warunkami określonymi w zezwoleniu, tj. naruszenie określone w lp. 10.10.3.2 załącznika nr 3 do u.t.d. - dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna długość została przekroczona powyżej 2% do mniej niż 20% oraz naruszenie określone w lp. 10.10.4.3 ww. załącznika nr 3 do u.t.d. - dopuszczenie do wykonywania przewozu drogowego pojazdem lub zespołem pojazdów, których dopuszczalna szerokość została przekroczona od wartości 3,10 m. W tym zakresie sporządzono protokół kontroli drogowej nr [...](podpisany przez kierowcę bez wnoszenia uwag czy zastrzeżeń).
B. P. oświadczył, że w dniu [...] marca 2019 r. w C. załadował towar w postaci samojezdnego dźwigu na zlecenie ukraińskiej firmy i nie wie, kto wcześniej przywiózł ten towar na stację. Z C. w kierunku granicy wyjechał o godzinie 23.00 w dniu [...] marca 2019 r. Nie zwrócił uwagi, że na zezwoleniu kat. VII nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. mógł jechać dopiero od dnia [...] marca 2019 r.
Decyzją nr [...] z dnia [...] września 2019 r. Naczelnik L. Urzędu Celno-Skarbowego w B. P. wymierzył karę pieniężną w kwocie 15.000 zł ustaloną na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c/ ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - za wykonywanie przejazdu po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego o numerach [...] [...] bez zezwolenia kategorii VII.
Strona złożyła odwołanie od powyższej decyzji.
Zaskarżoną decyzją z dnia [...] stycznia 2020 r. nr [...] Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. utrzymał w mocy rozstrzygnięcie organu I instancji argumentując m.in., że w myśl art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać uprawnionym osobom zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 (ust. 4).
Stosownie do art. 129 ust. 4a Prawa o ruchu drogowym, kontrolę ruchu drogowego mogą przeprowadzać m.in. funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, którym przysługują uprawnienia, o których mowa w ust. 2 pkt 1-5 i 7-12 oraz w art. 130a ust. 4 pkt 1. W myśl art. 129 ust. 2 pkt 2b i pkt 4 ww. ustawy funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej są uprawnieni do sprawdzania zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub wypisu z tego zezwolenia oraz sprawdzania stanu technicznego, wyposażenia, ładunku, wymiarów, masy lub nacisku osi pojazdu znajdującego się na drodze. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym w art. 2 pkt 35a podaje definicję legalną pojazdu nienormatywnego, zgodnie z którą jest to: pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
Wymogi dotyczące dopuszczalnych wymiarów, masy i nacisków osi pojazdu uregulowane zostały w rozporządzeniu Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia (Dz. U. z 2016 r., poz. 2022 z późn. zm.).
Zgodnie z art. 62 ust. 4a pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, długość zespołu dwóch pojazdów nie może przekraczać 18,75 m, (...) z wyjątkiem zespołu pojazdów złożonego z pojazdu samochodowego i naczepy, których długość nie może przekraczać 16,5 m. Zgodnie z przepisami § 2 ust. 1 pkt 4, ust. 2 i ust. 4 ww. rozporządzenia, długość pojazdu członowego (tj. zespołu pojazdów składającego się z pojazdu silnikowego złączonego z naczepą - art. 2 pkt 35 Prawa o ruchu drogowym) nie może przekraczać 16,50 m, szerokość 2,55 m lub 2,60 m (w przypadku pojazdu, który przeznaczony jest do przewozu towarów w określonej temperaturze), a wysokość 4 m.
W przypadku pojazdu uczestniczącego w ruchu drogowym podstawą sprawdzenia wymagań, o których mowa w § 2 ust. 1 i 2 ww. rozporządzenia, są wartości rzeczywiste wymienionych wymiarów (ust. 17).
W myśl art. 61 ust. 6 Prawa o ruchu drogowym, ładunek wystający poza płaszczyzny obrysu pojazdu może być na nim umieszczony przy zachowaniu następujących warunków:
1) ładunek wystający poza boczne płaszczyzny obrysu pojazdu może być umieszczony tylko w taki sposób, aby całkowita szerokość pojazdu z ładunkiem nie przekraczała 2,55 m, a przy szerokości pojazdu 2,55 m nie przekraczała 3 m, jednak pod warunkiem umieszczenia ładunku tak, aby z jednej strony nie wystawał na odległość większą niż 23 cm;
2) ładunek nie może wystawać z tyłu pojazdu na odległość większą niż 2 m od tylnej płaszczyzny obrysu pojazdu lub zespołu pojazdów; w przypadku przyczepy kłonicowej odległość tę liczy się od osi przyczepy;
3) ładunek nie może wystawać z przodu pojazdu na odległość większą niż 0,5 m od przedniej płaszczyzny obrysu i większą niż 1,5 m od siedzenia dla kierującego.
Przeprowadzona w dniu [...] marca 2019 r. kontrola wymiarów zewnętrznych zespołu pojazdów wykazała, że długość pojazdu wynosiła 1720 cm, długość pojazdu z ładunkiem 1950 cm. Wysokość pojazdu z ładunkiem wyniosła 445 cm, natomiast szerokość 340 cm. Wyniki uzyskane z przeprowadzonych pomiarów wskazały przekroczenie dopuszczalnej długości pojazdu o 70 cm, dopuszczalnej wysokości z ładunkiem o 45 cm oraz dopuszczalnej szerokości pojazdu o 85 cm. Powyższe ustalenia udokumentowano w protokole nr [...] Oddział Celny w D. wyposażony został w dopuszczone do użytkowania legalizowane przymiary do ustalania wymiarów pojazdów, wydane przez właściwe organy, zapewniające prawidłowy przebieg dokonywanych pomiarów. Czynności pomiaru długości i szerokości dokonano przymiarem wstęgowym TYP: 305034030BF BMI, numer seryjny 004288, posiadającym Świadectwo Wzorcowania Przymiaru Wstęgowego nr P0019-130718 z dnia 13 lipca 2018 r. wydane przez Laboratorium kontrolnopomiarowe Geomatix. W wyniku pomiarów długości pojazdu stwierdzono 1720 cm, co wskazało na przekroczenie dopuszczalnej wartości o 70 cm (4,24%). W wyniku pomiarów szerokości pojazdu z ładunkiem stwierdzono 340 cm, tj. przekroczenie dopuszczalnej wartości o 85 cm (33,33%).
Pomiaru parametrów pojazdu dokonano urządzeniami posiadającymi świadectwa wzorcowania. Zatem wyniki pomiarów są prawidłowe, wiarygodne i potwierdzające, że kontrolowany pojazd, był nienormatywny w myśl definicji zawartej w art. 2 pkt 35a Prawa o ruchu drogowym.
Odnosząc się do zarzutu strony, że doszło do naruszenia przez organ I instancji prawa materialnego (art. 61 ust. 6 pkt 1 Prawa o ruchu drogowym) organ odwoławczy wyjaśnił, że zgodnie z tym przepisem, ładunek wystający poza boczne płaszczyzny obrysu pojazdu może być umieszczony tylko w taki sposób, aby całkowita szerokość pojazdu z ładunkiem, nie przekraczała 2,55 m, a przy szerokości pojazdu 2,55 m nie przekraczała 3 m, jednak pod warunkiem umieszczenia ładunku tak, aby z jednej strony nie wystawał na odległość większą niż 23 cm. Przewidziany w tym przepisie warunek, a mianowicie wystawanie ładunku z jednej strony pojazdu (odległość nie większa niż 23 cm) zadecydował o wysokości procentowego przekroczenia tej odległości - wskazanego w pkt 5c protokołu nr [...] z kontroli pojazdu przekraczającego granicę państwa przy wyjeździe z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Z protokołu wynika, że wynik pomiaru rzeczywistych parametrów zewnętrznych pojazdu wskazywał na: wystawanie ładunku z lewej strony - 42 cm, wystawanie ładunku z prawej strony – 43 cm. Przekroczenie (w stosunku do dopuszczalnych 23 cm) wyniosło odpowiednio 19 i 20 cm. Tym samym nie można mówić w przedmiotowej sprawie o przyjęciu normatywnej szerokości pojazdu 3 metrów (jak twierdzi strona), bowiem nie został spełniony przewidziany w tym przepisie warunek umieszczenia ładunku w taki sposób, aby z jednej strony nie wystawał na odległość większą niż 23 cm.
Dalej Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. wyjaśnił, że zgodnie z art. 64 ust. 1 pkt 1 i ust. 4 Prawa o ruchu drogowym, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego w drodze decyzji administracyjnej przez właściwy organ, a kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać uprawnionym osobom ww. zezwolenie.
Stosownie do treści art. 64 ust. 3, wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, zostały określone w tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy.
W myśl Lp. 7 lit. a/ ww. załącznika, zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii VII wydawane jest na przejazd po drogach publicznych dla pojazdów nienormatywnych o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI.
Kierujący pojazdem przedstawił do kontroli zezwolenie kategorii VII nr [...] z wyznaczoną trasą z miejscowości C. do miejscowości D., w
okresie od dnia [...] marca 2019 r. do dnia [...] kwietnia 2019 r. Kontrola pojazdu miała miejsce w dniu [...] marca 2019 r. Powyższe oznacza, że przejazd pojazdu nienormatywnego w dniu [...] marca 2018 r. na trasie od ul. [...] w C. do Drogowego Przejścia Granicznego w D. odbywał się bez stosownego zezwolenia. Niezasadne jest stanowisko strony, że miało miejsce tylko naruszenie warunków przejazdu, a nie wykonywanie przejazdu bez wymaganego zezwolenia kategorii VII. Zgodnie z wzorem wniosku o wydanie zezwolenia kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego - zamieszczonym w załączniku nr 4 do rozporządzenia Ministra Transportu, Budownictwa i Gospodarki Morskiej z dnia [...] czerwca 2012 r. w sprawie zezwoleń na przejazd pojazdów nienormatywnych (Dz. U. z 2012 r., poz. 764) składający wniosek wskazuje termin, w którym przejazd będzie wykonywany. Organ wydający zezwolenie określa warunki, które podmiot winien spełniać podczas przejazdu we wnioskowanym oraz określonym w zezwoleniu terminie. Zatem trafnie uznał organ I instancji - zastosowanie art. I40ab ust. 1 pkt 7 ustawy Prawo o ruchu drogowym, czyli niedotrzymanie warunków przejazdu określonych dla zezwolenia kategorii VII lub podanych w tym dokumencie, innych niż parametry techniczne pojazdu lub zespołu pojazdów (wysokość kary 2000 zł) można rozważać dopiero podczas kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego w terminie przejazdu określonym w zezwoleniu kategorii VII.
Przepis art. 140aa ust. 1 Prawa o ruchu drogowym stanowi, że za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. W art. 140ab ustawy Prawo o ruchu drogowym określone zostały wysokości kary pieniężnej, o której mowa w art. 140aa. Zgodnie z ust. 1 pkt 3 ww. artykułu, za brak zezwolenia kategorii VII ustala się karę pieniężną w wysokości 500 zł, gdy wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne
wartości nie więcej niż o 10% (lit. a), 2 000 zł, gdy wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości więcej niż 10% i nie więcej niż 20% (lit. b), w pozostałych przypadkach jest to kara 15 000 zł (lit. c).
Przekroczenie szerokości pojazdu wynosiło 33,33 %. Wysokość kary pieniężnej nałożonej zaskarżoną decyzją została wymierzona przez organ I instancji w prawidłowej
wysokości.
Stosownie do treści art. 140aa ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, karę pieniężną o której mowa w ust. 1 tego artykułu, nakłada się na:
1) podmiot wykonujący przejazd;
2) podmiot wykonujący czynności ładunkowe, jeżeli wykonał te czynności w sposób powodujący przekroczenie któregokolwiek z wymiarów, nacisków osi lub masy całkowitej pojazdu lub zespołu pojazdów, w stosunku do wartości dopuszczalnych lub wartości określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1;
3) podmiot wykonujący inne niż wymienione w pkt 2 czynności związane z przejazdem pojazdu nienormatywnego, w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1.
W niniejszej sprawie podmiotem wykonującym przejazd był przedsiębiorca: B. P. S.-T., [...], [...].
Z treści art. 140aa ust. 3 ustawy wynika, że kara za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego bez zezwolenia lub z naruszeniem jego warunków jest zawsze nakładana na podmiot wykonujący przejazd, a w ściśle określonych sytuacjach może być także nałożona na podmiot wykonujący czynności ładunkowe, organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę lub spedytora. Możliwość nałożenia kary pieniężnej na podmioty wymienione w art. 140aa ust. 3 pkt 2 i 3 powstaje wyłącznie wtedy, gdy okoliczności sprawy i dowody jednoznacznie wykazują ich wpływ lub zgodę na powstanie naruszenia obowiązków. Regulacja ta wskazuje, że w przypadku tych podmiotów ich odpowiedzialność nie ma charakteru bezwzględnego, to znaczy, że samo stwierdzenie wystąpienia naruszenia nie jest wystarczającą podstawą do nałożenia kary pieniężnej.
W tej sprawie brak jest dowodów mogących w sposób jednoznaczny wskazać wpływ lub zgodę tych podmiotów na powstanie stwierdzonego naruszenia przepisów.
Przedmiotem niniejszej sprawy jest wyłącznie odpowiedzialność podmiotu wykonującego przejazd pojazdem nienormatywnym. Odpowiedzialność ta ma charakter obiektywny. Znajduje ona zastosowanie do podmiotu wykonującego przewóz w przypadku wystąpienia zakazanego ustawą skutku i to niezależnie od tego, kto przyczynił się do powstania naruszenia. Organy administracji ustalają jedynie, czy doszło, czy nie doszło do naruszenia przepisów ustawy. W przypadku stwierdzenia naruszeń, po stronie organu powstaje obowiązek nałożenia stosownej kary pieniężnej i od obowiązku tego organ administracji odstąpić nie może.
Odpowiedzialność administracyjna przewoźnika jest niezależna od winy, czy dobrej lub złej woli, wystarczające jest stwierdzenie samego faktu nieprzestrzegania nałożonych obowiązków. Bez znaczenia są okoliczności w jakich doszło do powstania naruszeń (wyrok WSA w Olsztynie z dnia 11 lipca 2013 r. sygn. akt II SA/Ol 453/13). Powyższy przepis stwarza domniemanie odpowiedzialności przedsiębiorcy wykonującego przejazd, przy czym ustawodawca umożliwił obalenie tego domniemania w sytuacji spełnienia przesłanek z art. 140aa ust. 4 pkt 1 i 2 ww. ustawy.
Zgodnie z art. 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym, nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1 (...), wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują że ten podmiot:
a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,
b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub
2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.
Organ odwoławczy podzielił stanowisko organu I instancji o braku wystąpienia okoliczności, o których mowa w art. 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym.
Z treści tego przepisu wynika, iż podmiot wykonujący przejazd jest zwolniony od
odpowiedzialności za powstałe naruszenie, jeżeli dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie miał wpływu na powstanie tego naruszenia. Przedsiębiorca musi zatem wykazać, że dochował należytej staranności przy prowadzeniu działalności gospodarczej, tzn. uczynił wszystko, czego można od niego rozsądnie wymagać, organizując przewóz, natomiast brak wpływu na powstanie naruszenia musi zaistnieć realnie.
Przedsiębiorca przez własne zaniedbanie dokonał przejazdu w dniu, w którym nie posiadał ważnego zezwolenie kategorii VII. Przedsiębiorca dokonujący przewozu w niniejszej sprawie jest profesjonalnym przewoźnikiem, zobowiązanym do organizowania pracy swojego przedsiębiorstwa w sposób zapewniający przestrzeganie przepisów prawa mających zastosowanie przy wykonywaniu przejazdu pojazdu po drogach publicznych. Sprawą przedsiębiorcy jest bowiem takie zorganizowanie wykonywanej działalności, aby wyeliminować ryzyko naruszenia prawa i zapewnić normatywność przewozu na całej trasie przejazdu. Profesjonalny przedsiębiorca powinien prowadzić swoje sprawy w zakresie wykonywanej działalności z wymaganą należytą starannością gdyż to on ponosi ryzyko następstw działań lub zaniechań własnych, względnie osób wykonujących przejazd w jego imieniu i na jego rzecz. Powyższe stanowisko znajduje potwierdzenie w orzecznictwie sądów administracyjnych (wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 16 kwietnia 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 2442/12). Przedsiębiorca musi wykazać, że dołożył należytej staranności, tzn. uczynił wszystko czego można od niego rozsądnie wymagać organizując przewóz, a jedynie wskutek niezależnych okoliczności lub nadzwyczajnych zdarzeń doszło do naruszenia prawa. Istnieje tutaj domniemanie odpowiedzialności przewoźnika za naruszenie prawa.
Podmiot prowadzący działalność gospodarczą, a więc działalność w celach zarobkowych, zobowiązany jest dołożyć maksimum staranności by była ona prowadzona zgodnie z przepisami prawa, w przeciwnym razie przedsiębiorca winien liczyć się z konsekwencjami jakie przewiduje ustawodawca za naruszenie przepisów (por. wyrok NSA z dnia 6 kwietnia 2011 r. sygn. akt II GSK 404/10; wyrok WSA w Warszawie z dnia 24 czerwca 2013 r. sygn. akt VI SA/Wa 604/13; wyrok WSA w Warszawie z dna 7 marca 2018 r. sygn. akt IV SA/Wa 1722/17).
Podmiot wykonujący przejazd decyduje o sposobie wykonywanego przewozu, musi więc uwzględniać w jego planowaniu i wykonywaniu zasady prawa regulujące wykonywanie tej działalności. Normy w zakresie dopuszczalnych parametrów pojazdu mają charakter bezwzględnie obowiązujący, a fakt ich naruszenia skutkuje koniecznością nałożenia kary pieniężnej. Podmiot wykonujący przewóz powinien więc podjąć działania w celu zapewnienia wykonywania przewozu zgodnie z prawem poprzez uzyskanie odpowiedniego zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego. Takich dowodów wskazujących dochowanie należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem, jak też brak wpływu na powstanie naruszenia, strona nie przedstawiła.
Strona wystąpiła z wnioskiem do Generalnego Dyrektora Dróg i Autostrad o udzielenie zezwolenia kategorii VII i otrzymała takie zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego z ładunkiem w postaci dźwigu, ważne od dnia [...] marca 2019 r. – do dnia [...] kwietnia 2019 r.. Transport wykonano w dniu [...] marca 2019 r., tj. w dacie, gdy nie posiadała ważnego zezwolenia. Nie można uznać, że strona nie miała wpływu na powstanie naruszenia w niniejszej sprawie, natomiast poprzez dołożenie należytej staranności przy organizacji przewozu towarów w ramach prowadzonej działalności gospodarczej jako przewoźnik mogła nie dopuścić do powstania naruszenia przepisów prawa mających zastosowanie przy wykonywaniu przejazdu drogowego w niniejszej sprawie.
W odpowiedzi na zarzut zarzutu wielokrotnego karania z tytułu tego samego naruszenia, w związku z nałożeniem kary pieniężnej za przejazd po drogach publicznych pojazdu nienormatywnego na podstawie przepisów dwóch różnych ustaw, Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. wyjaśnił, że zasada ne bis in idem jest jedną z podstawowych zasad prawa karnego i do jej zastosowania konieczne jest zakwalifikowanie sankcji do systemu prawa karnego. Jak stwierdził Trybunał Konstytucyjny w wyroku z 29 kwietnia 1998 r., (sygn. akt K. 17/97 ), kary pieniężne przewidziane zostały nie tylko w prawie karnym, lecz także w innych gałęziach prawa – w tym w prawie cywilnym (kary umowne) i administracyjnym. Trybunał Konstytucyjny w wyroku z dnia 7 lipca 2009 r. (sygn. akt K 13/08) zajął stanowisko, że cyt.: "Pociągnięcie do odpowiedzialności karnoadministracyjnej następuje w trybie kodeksu postępowania
administracyjnego, a kontrolę w tym zakresie sprawują sądy administracyjne. Skoro zaś sankcje administracyjne nie mieszczą się w systemie prawa karnego, to nie są objęte konstytucyjnymi regułami odpowiedzialności karnej (tak powołany wyrok w sprawie o sygn. SK 52/04). (...) odpowiedzialność administracyjna nie ma charakteru absolutnego i podmiot naruszający przepisy (...) może uwolnić się od odpowiedzialności poprzez wykazanie, iż uczynił wszystko, czego można było od niego rozsądnie wymagać, by do naruszenia przepisów nie dopuścić.". W tym samym wyroku Trybunał Konstytucyjny zauważa, że sankcja administracyjna ma przede wszystkim funkcję prewencyjną i nie ma przy tym rozstrzygającego znaczenia że posiada również charakter dyscyplinująco-represyjny. W wyroku z dnia 24 stycznia 2006 r. (sygn. akt SK 52/04) Trybunał Konstytucyjny wskazał także cechy sankcji administracyjnych odróżniające je od sankcji karnych cyt.: "...stosowane automatycznie, z mocy ustawy, z tytułu winy obiektywnej mają przede wszystkim znaczenie prewencyjne, podczas gdy kara musi mieć charakter zindywidualizowany."
Powyższe różnice pomiędzy sankcjami o charakterze karnym i administracyjnym
jednoznacznie wskazują że przepisy zastosowane przez organ do wymierzenia kar administracyjnych nie należą do systemu prawa karnego i nie ma w stosunku do nich zastosowania zasada ne bis in idem.
Nie można zgodzić się zarzutem naruszenia art. 8 k.p.a. i art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców. Organ I instancji działał na podstawie przepisów prawa, informując stronę o okolicznościach faktycznych i prawnych sprawy mających wpływ na sytuację prawną oraz obowiązki strony. Przy rozpoznawaniu sprawy dopuszczono całość dowodów, które przyczyniły się do jej wyjaśnienia, cały zebrany materiał dowodowy poddany został analizie, podjęto zatem kroki w celu dokładnego wyjaśnienia stanu faktycznego oraz do załatwienia sprawy, a organ w uzasadnieniu skarżonej decyzji wyjaśnił stronie, jakimi przesłankami kierował się przy jej wydaniu.
W skardze do WSA w Lublinie B. P. zarzucił naruszenie:
- przepisu materialnego Ip. 7 załącznika nr 1 do ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, poprzez niewłaściwą jego wykładnie i błędne zastosowanie, przejawiające się na gruncie niniejszego postępowania uznaniem, iż pojazd poddany kontroli w dniu [...] marca 2019r. wypełniał zapisane w tej normie parametry ergo, jego przejazd winien odbywać się na podstawie zezwolenia kategorii VII,
- przepisu materialnego, tj. art. 64d ust. 1 ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, poprzez jego niewłaściwą wykładnię i błędne zastosowanie, przejawiające się uznaniem, iż stanowi podstawę nałożenia kary za przejazd pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia kategorii VII,
- przepisów proceduralnych, tj. art. 12 ustawy z dnia 6 marca 2018 r. Prawo przedsiębiorców i art. 8 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (dalej k.p.a.), poprzez naruszenie zapisanej w tych przepisach zasady proporcjonalności, przejawiające się na gruncie niniejszego przypadku nałożeniem dwóch kar administracyjnych za ten sam stan faktyczny, co skarżący postrzega również jako naruszenie zasady ne bis in idem, oraz art. 2 Konstytucji RP,
- przepisu proceduralnego, tj. art. 189f §1 pkt 2 k.p.a. poprzez niezastosowanie w sprawie przejawiające się nałożeniem kolejnej kary pieniężnej za jeden (i ten sam) stan faktyczny w sytuacji, w której uprzednio nałożona kara spełniła swoje cele.
W uzasadnieniu skargi podniesiono m.in., że możliwość zakwalifikowania danego pojazdu do zezwolenia kategorii VII powstaje dopiero w chwili, kiedy przekroczeniu wymiarów, towarzyszy równoczesne przekroczenie masy całkowitej, czego podczas kontroli z dnia [...] marca 2019r. nie stwierdzono. Wniosek taki wynika z wykładni gramatycznej normy sankcjonującej zapisanej pod Ip. 7 lit. a tabeli stanowiącej załącznik nr 1 do ustawy z dnia 20 czerwca 1997r. Prawo o ruchu drogowym, gdzie stosując spójnik "oraz" ustawodawca zadekretował, iż zezwolenie kategorii VII jest wymagane dla pojazdów, w przypadku których doszło do przekroczenia zarówno ich wymiarów, jak i równocześnie masy całkowitej.
W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie.
Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje:
Skarga jest niezasadna.
Z prawidłowo ustalonego przez orzekające organy stanu faktycznego sprawy wynikało, że w dniu [...] marca 2019 r. dokonano kontroli pojazdu o numerach rejestracyjnych [...] Pojazd wyjeżdżał z terytorium Rzeczypospolitej Polskiej. Pojazdem kierował skarżący B. P.. Przewożony na zlecenie ukraińskiego podmiotu towar to dźwig samojezdny RT880E o masie 50 000 kg. Podczas kontroli nie sprawdzano masy całkowitej pojazdu. Sporządzony protokół nr [...] (będący dokumentem urzędowym w rozumieniu art. 76 § 1 k.p.a.) wskazywał, że skarżący wykonywał transport z naruszeniem przepisów ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym. Skarżący nie dysponował - ważnym w dniu kontroli rozpoczętej o godz. 23:54 - zezwoleniem kategorii VII na przejazd pojazdem nienormatywnym. Kontrolę zakończono w dniu [...] marca 2019 r. o godz. 10:27 (według protokołu nr [...] - k.22 akt adm.). Zgodnie z art. 129 ust. 4a Prawa o ruchu drogowym, kontrolę ruchu drogowego mogą przeprowadzać funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej, którym przysługują uprawnienia, o których mowa w ust. 2 pkt 1-5 i 7-12 oraz w art. 130a ust. 4 pkt 1. W myśl art. 129 ust. 2 pkt 2b i pkt 4 cyt. ustawy funkcjonariusze Służby Celno-Skarbowej są uprawnieni do sprawdzania zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub wypisu z tego zezwolenia oraz sprawdzania stanu technicznego, wyposażenia, ładunku, wymiarów, masy lub nacisku osi pojazdu znajdującego się na drodze.
W trakcie podjętych legalnych czynności kontrolnych ustalono, że długości pojazdu wynosiła 1720 cm, szerokość pojazdu wraz z ładunkiem – 340 cm, a wysokość pojazdu – 445 cm. W świetle dokonanych pomiarów oraz obowiązujących przepisów sporny pojazd był pojazdem nienormatywnym. Ustawa z dnia 20 czerwca 1997 r. - Prawo o ruchu drogowym w art. 2 pkt 35a określa, że pojazd nienormatywny to pojazd lub zespół pojazdów, którego naciski osi wraz z ładunkiem lub bez ładunku są większe od dopuszczalnych, przewidzianych dla danej drogi w przepisach o drogach publicznych, lub którego wymiary lub rzeczywista masa całkowita wraz z ładunkiem lub bez niego są większe od dopuszczalnych, przewidzianych w przepisach niniejszej ustawy.
Stosownie do art. 61 ust. 6 Prawa o ruchu drogowym, ładunek wystający poza płaszczyzny obrysu pojazdu może być na nim umieszczony przy zachowaniu następujących warunków:
1) ładunek wystający poza boczne płaszczyzny obrysu pojazdu może być umieszczony tylko w taki sposób, aby całkowita szerokość pojazdu z ładunkiem nie przekraczała 2,55 m, a przy szerokości pojazdu 2,55 m nie przekraczała 3 m, jednak pod warunkiem umieszczenia ładunku tak, aby z jednej strony nie wystawał na odległość większą niż 23 cm;
2) ładunek nie może wystawać z tyłu pojazdu na odległość większą niż 2 m od tylnej płaszczyzny obrysu pojazdu lub zespołu pojazdów; w przypadku przyczepy kłonicowej odległość tę liczy się od osi przyczepy;
3) ładunek nie może wystawać z przodu pojazdu na odległość większą niż 0,5 m od przedniej płaszczyzny obrysu i większą niż 1,5 m od siedzenia dla kierującego.
Z art. 62 ust. 4a pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym wynika, że długość zespołu dwóch pojazdów nie może przekraczać 18,75 m (wyjątkowo długość zespołu pojazdów złożonego z pojazdu samochodowego i naczepy - nie może przekraczać 16,5 m). Wysokość pojazdu z ładunkiem nie może przekraczać 4 m (art. 61 ust. 10 ustawy).
Według rozporządzenia Ministra Infrastruktury z dnia 31 grudnia 2002 r. w sprawie warunków technicznych pojazdów oraz zakresu ich niezbędnego wyposażenia, długość pojazdu członowego nie może przekraczać 16,50 m (§ 2 ust. 1 pkt 4), szerokość – 2,55 m (§ 2 ust. 2), zaś wysokość – 4 m (§ 2 ust. 4).
Powyższe oznacza, że długość pojazdu była większa od dopuszczalnej o 70 cm (4,24%). Szerokość pojazdu z ładunkiem wynosząca 340 cm wskazywała na przekroczenie normy o 85 cm (33,33%), natomiast wysokość pojazdu (445 cm) na przekroczenie dopuszczalnej wielkości o 45 cm (11,25%).
Skarżący nie zakwestionował rzetelności dokonanych pomiarów i nie przedstawił dowodu podważającego treść protokołu z kontroli. Wyjaśnił w dniu [...] marca 2019 r. podczas przesłuchania jako osoby podejrzanej o popełnienie wykroczenia, że zgodnie z uzyskanym zezwoleniem kat. VII nr [...] z dnia [...] marca 2019 r. mógł jechać dopiero od dnia [...] marca 2019 r., czego nie zauważył przy rozpoczęciu przewozu towaru w dniu [...] marca 2019 r. (k. 23 akt adm.).
W myśl art. 64 ust. 1 pkt 1 ustawy Prawo o ruchu drogowym, ruch pojazdu nienormatywnego jest dozwolony pod warunkiem uzyskania zezwolenia na przejazd pojazdu nienormatywnego odpowiedniej kategorii, wydawanego, w drodze decyzji administracyjnej, przez właściwy organ. Kierujący pojazdem nienormatywnym jest obowiązany mieć przy sobie i okazywać uprawnionym osobom zezwolenie, o którym mowa w ust. 1 pkt 1 (art. 64 ust. 4).
Zgodnie z art. 64 ust. 3 Prawa o ruchu drogowym, wymiary, masa, naciski osi pojazdów nienormatywnych uprawnionych do poruszania się na podstawie zezwoleń kategorii I-VII oraz drogi, po których pojazdy te mogą się poruszać, zostały określone w wykazie stanowiącym załącznik nr 1 do ustawy. W świetle Lp. 7 lit. a/ ww. załącznika, zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii VII wydawane jest na przejazd po drogach publicznych dla pojazdów nienormatywnych o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI.
Stosownie do art. 140aa ust. 1 Prawa o ruchu drogowym, za przejazd po drogach publicznych pojazdów nienormatywnych bez zezwolenia, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, lub niezgodnie z warunkami określonymi dla tego zezwolenia nakłada się karę pieniężną w drodze decyzji administracyjnej. W art. 140ab ustawy Prawo o ruchu drogowym określono wysokości kary pieniężnej, o której mowa w art. 140aa. Zgodnie z ust. 1 pkt 3 ww. artykułu, za brak zezwolenia kategorii VII ustala się karę pieniężną w wysokości 500 zł, gdy wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10% (lit. a), 2 000 zł, gdy wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości więcej niż 10% i nie więcej niż 20% (lit. b), w pozostałych przypadkach jest to kara 15 000 zł (lit. c). Jak wyżej wykazano przekroczenie szerokości pojazdu wynosiło 33,33 %. W związku z tym wysokość administracyjnej kary pieniężnej ustalono prawidłowo.
Jak wynika z art. 140aa ust. 3 ustawy Prawo o ruchu drogowym, karę pieniężną o której mowa w ust. 1 tego artykułu, nakłada się na:
1) podmiot wykonujący przejazd;
2) podmiot wykonujący czynności ładunkowe, jeżeli wykonał te czynności w sposób powodujący przekroczenie któregokolwiek z wymiarów, nacisków osi lub masy całkowitej pojazdu lub zespołu pojazdów, w stosunku do wartości dopuszczalnych lub wartości określonych w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1;
3) podmiot wykonujący inne niż wymienione w pkt 2 czynności związane z przejazdem pojazdu nienormatywnego, w szczególności na organizatora transportu, nadawcę, odbiorcę lub spedytora, jeżeli okoliczności lub dowody wskazują że podmiot ten miał wpływ lub godził się na powstanie naruszenia określonego w ust. 1.
Skarżący był podmiotem wykonującym przedmiotowy przejazd w dniu [...] marca 2019 r. i ponoszącym odpowiedzialność za przejazd pojazdem nienormatywnym. W realiach niniejszej sprawy, wobec złożonych przez skarżącego wyjaśnień (w tym m. in. zawartych we wniosku z dnia [...] sierpnia 2019 r. o umorzenie postępowania administracyjnego – k. 36- 40 akt adm.) brak było podstaw do zastosowania przepisu art. 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym stanowiącego, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w ust. 1, wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli:
1) okoliczności sprawy i dowody wskazują że ten podmiot:
a) dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem,
b) nie miał wpływu na powstanie naruszenia, lub
2) rzeczywista masa całkowita pojazdu nienormatywnego nie przekracza dopuszczalnej wielkości lub wielkości określonej w zezwoleniu, o którym mowa w art. 64 ust. 1 pkt 1, a przekroczenie dotyczy wyłącznie nacisku osi pojazdu w przypadku przewozu ładunków sypkich oraz drewna.
Z treści wspomnianym wniosku z dnia [...] sierpnia 2019 r. jednoznacznie wynikało, że skarżący miał pełną świadomość "zbyt wczesnego rozpoczęcia przewozu". Powyższe świadczy w powiązaniu z wcześniejszymi wyjaśnieniami z dnia [...] marca 2019 r. o wyjeździe z załadowanym towarem w kierunku przejścia granicznego o godz. 23:00 w dniu [...] marca 2019 r., że skarżący nie dochował należytej staranności w realizacji czynności związanych z przejazdem i nie może wchodzić w grę przypadek wymieniony w art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. a/ cyt. ustawy. W swojej firmie skarżący sam zajmował się wszystkim sprawami związanym z transportem drogowym. W tych warunkach odpada przesłanka, o której mowa w art. 140aa ust. 4 pkt 1 lit. b/ ustawy Prawo o ruchu drogowym.
Bez naruszenia art. 189f §1 pkt 2 k.p.a. organ rozstrzygnął o nałożeniu kary. Stosownie do tego przepisu, organ administracji publicznej, w drodze decyzji, odstępuje od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i poprzestaje na pouczeniu, jeżeli: za to samo zachowanie prawomocną decyzją na stronę została uprzednio nałożona administracyjna kara pieniężna przez inny uprawniony organ administracji publicznej lub strona została prawomocnie ukarana za wykroczenie lub wykroczenie skarbowe, lub prawomocnie skazana za przestępstwo lub przestępstwo skarbowe i uprzednia kara spełnia cele, dla których miałaby być nałożona administracyjna kara pieniężna. Organ nie mógł zastosować tego przepisu i nie wchodził on w grę z tego powodu, że art. 189 a § 2 pkt 2 k.p.a. jasno określa, że w przypadku uregulowania w przepisach odrębnych odstąpienia od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej, przepisów niniejszego działu (czyli Działu IVa k.p.a. zatytułowanego "Administracyjne kary pieniężne") nie stosuje się. Uregulowanie zawarte w art. 140aa ust. 4 Prawa o ruchu drogowym pozwala na swoiste "odstąpienie" od nałożenie kary, skoro przewidziano, że nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej wobec podmiotu wykonującego przejazd, a postępowanie wszczęte w tej sprawie obligatoryjnie umarza się. Zatem już z tego powodu zarzut o naruszeniu art. 189f §1 pkt 2 k.p.a. okazał się nieuzasadniony.
Wymaga ponadto wyjaśnienia, że nałożenie na skarżącego administracyjnej kary pieniężnej w kwocie 7 000 zł za "jeden (i ten sam) stan faktyczny" w oparciu o protokół kontroli drogowej nr [...] i na podstawie przepisów ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym – czego dowodem jest decyzja nr [...] Dyrektora Izby Administracji Skarbowej w L. z dnia [...] stycznia 2020 r. (k. 10 akt sąd.), nie oznacza, że doszło w niniejszej sprawie do bezpodstawnego ukarania skarżącego. Nie można mówić ani o naruszenia zasady proporcjonalności, ani o nieuprawnionej reakcji organu administracji publicznej na "jeden stan faktyczny", w sytuacji, kiedy w dwóch odrębnych ustawach przewidziano określone sankcje za naruszenie przepisów prawa administracyjnego. Naruszenie przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków określonych w ustawie o transporcie drogowym podlega karze na podstawie art. 92a tejże ustawy. Przedmiotem rozpoznawanej sprawy było naruszenie warunków ruchu pojazdu nienormatywnego po drodze publicznej, co wywołało uzasadnioną reakcję organu w postaci zastosowania kary ustalonej na podstawie art. 140ab Prawa o ruchu drogowym. W orzecznictwie sądów administracyjnych przyjęto, że w przypadku stwierdzenia w czasie tej samej kontroli przejazdu pojazdu nienormatywnego bez wymaganego zezwolenia i naruszenia przez podmiot wykonujący przewóz drogowy obowiązków wynikających z przepisów o transporcie drogowym, właściwy organ ma prawo wszcząć dwa niezależne postępowania administracyjne i wydać dwie decyzje (zob. wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Warszawie z dnia 2 grudnia 2008 r., sygn. akt VI SA/Wa 1779/08 oraz z dnia 27 czerwca 2019 r., sygn. akt VIII SA/Wa 299/19; wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie z dnia 13 listopada 2019 r. sygn. III SA/Lu 450/19).
Prewencyjnego charakteru administracyjnych kar pieniężnych nie można bowiem utożsamiać z sankcjami wynikającymi z przepisów prawa karnego. Zagadnienie to prawidłowo wyjaśnił organ odwoławczy nawiązując do poglądów wyrażanych w orzecznictwie Trybunału Konstytucyjnego (wyrok z dnia 24 stycznia 2006 r. sygn. SK 52/04 oraz z dnia 7 lipca 2009 r. sygn. K 13/08).
Zaskarżone rozstrzygnięcie wydano bez naruszenia art. 2 Konstytucji RP i wyrażonej w tym przepisie zasady demokratycznego państwa prawnego. Podobnie należy ocenić zarzut o naruszeniu art. 12 ustawy Prawo przedsiębiorców oraz art. 8 § 1 k.p.a. Oba wspomniane przepisy przewidują, że obowiązkiem organu jest prowadzić postępowanie w sposób budzący zaufanie do władzy publicznej i kierować się zasadami proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania.
Dyrektor Izby Administracji Skarbowej w L. , podobnie zresztą jak i organ I instancji orzekając w sprawie działał bowiem na podstawie i w granicach prawa (do czego zobowiązywał art. 7 Konstytucji RP oraz art. 6 k.p.a.) stosując szczegółowe uregulowania przewidziane w ustawie Prawo o ruchu drogowym. O zaskarżonym rozstrzygnięciu nie sposób powiedzieć, że jest ono niezgodne z dyspozycją art. 64d ust. 1 Prawa o ruchu drogowym określającą, że zezwolenie kategorii VII na przejazd pojazdu nienormatywnego jest wydawane na jednokrotny lub wielokrotny przejazd po drogach publicznych w wyznaczonym czasie, na trasie wyznaczonej w zezwoleniu, że zezwolenie wydaje się dla pojazdu, którego ruch, ze względu na jego wymiary, masę lub naciski osi, nie jest możliwy na podstawie zezwoleń kategorii I-VI oraz że zezwolenie może być jednak wydane pod warunkiem, że ładunek jest niepodzielny. Ważne od dnia [...] marca 2019 r. zezwolenie, które uzyskał skarżący, nie upoważniało go do przejazdu w dniu [...] marca 2019 r. przed godz. 24:00. W odpowiedzi na zarzut, że zezwolenie kategorii VII jest wymagane, kiedy przekroczone zostały zarówno wymiary pojazdu (jego długość, szerokość i wysokość), jak i masa całkowita, należy stwierdzić, że stanowisko to nie znajduje normatywnego uzasadnienia. Lp. 7 lit. a/ załącznika do ustawy określa, że zezwolenie na przejazd pojazdu nienormatywnego kategorii VII wydawane jest na przejazd po drogach publicznych dla pojazdów nienormatywnych o wymiarach oraz rzeczywistej masie całkowitej większych od wymienionych w kategoriach I-VI, co nie oznacza, że tylko łącznie wszystkie parametry (wymiary i masa pojazdu) muszą być przekroczone, aby można było mówić o konieczności wystąpienia o zezwolenie tej najwyższej kategorii (VII). Użyty przez ustawodawcę zwrot "oraz" w Lp. 7 a/ załącznika nie powinien być interpretowany - tak jak tego chce strona skarżąca - w zupełnym oderwaniu od treści art. 140ab ust. 1 pkt 3 ustawy, gdzie za brak zezwolenia kategorii VII ustawodawca wprowadza karę pieniężną w wysokości 500 zł, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości nie więcej niż o 10% (lit. a/), 2 000 zł, gdy nacisk jednej lub wielu osi, rzeczywista masa całkowita lub wymiary pojazdu przekraczają dopuszczalne wartości o więcej niż 10% i nie więcej niż 20% (lit. b/), w pozostałych przypadkach 15 000 zł (lit. c/). Jak wyżej wykazano całkowita szerokość pojazdu z ładunkiem nie może przekraczać 2,55 m (art. 61 ust. 6 pkt 1 ustawy). Dokonany pomiar wskazywał, że pojazd z ładunkiem miał szerokość 340 cm (przekroczenie dopuszczalnej szerokości o 85 cm – ładunek z lewej strony wystawał na odległość 42 cm, a z prawej strony – 43 cm). Wystąpił więc "pozostały" przypadek, o którym mowa w art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c/ ustawy, w którym nie kumuluje się takich parametrów jak wszystkie wymiary pojazdu z naciskami na jedną lub wiele osi oraz z rzeczywistą masą całkowitą pojazdu. Wystarczające jest przekroczenie tylko jednego spośród tych parametrów o więcej niż 20% aby organ mógł wymierzyć karę pieniężną w kwocie 15 000 zł.
W tych okolicznościach zaskarżona decyzja wymierzająca skarżącemu karę pieniężną w kwocie 15.000 zł na podstawie art. 140ab ust. 1 pkt 3 lit. c/ ustawy z dnia 20 czerwca 1997 r. Prawo o ruchu drogowym - za wykonywanie przejazdu pojazdem nienormatywnym bez wymaganego zezwolenia kategorii VII, jest rozstrzygnięciem niewadliwym.
W ocenie Sądu, orzekające organy zrealizowały obowiązki wynikające z art. 7 oraz art. 77 § 1 k.p.a., podjęły wszelkie czynności niezbędne do wyjaśnienia sprawy oraz w sposób wyczerpujący zgromadziły, a następnie rozpatrzyły materiał dowodowy niezbędny do poczynienia ustaleń faktycznych i wydania rozstrzygnięcia w sprawie. Ocena materiału dowodowego zebranego w sprawie czyni zadość wymaganiom z art. 80 k.p.a., a wszechstronne uzasadnienie stanowiska odzwierciedla argumentacja organów spełniające kryteria wymienione w art. 107 § 3 k.p.a. Wyczerpujące uzasadnienie stanowiska w przedmiocie nałożenia spornej kary wyjaśniało wszystkie okoliczności natury faktycznej i prawnej istotne dla sprawy i jej rozstrzygnięcia. Legalności skontrolowanego rozstrzygnięcia nie podważały też prezentowane w judykaturze poglądy, do których skarżący odwołał się w skardze.
W tym stanie rzeczy skarga podlegała oddaleniu na mocy art. 151 p.p.s.a.
Ubocznie należy podnieść, że sprawa niniejsza rozpoznana została na posiedzeniu niejawnym w postępowaniu uproszczonym na podstawie art. 119 pkt 2 p.p.s.a.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło