III SA/Lu 162/13
PostanowienieWSA w Lublinie2013-04-17
Skład orzekający: Referendarz sądowy Anna Puton-Mazurkiewicz
Analiza orzeczenia
Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.
Zagadnienie prawne
Czy osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, należy przyznać prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od wpisu sądowego od skargi, mimo posiadania nieruchomości i stałych dochodów?Ratio decidendi
Osobie fizycznej, która wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku dla utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny, przyznaje się prawo pomocy w zakresie częściowym. Wniosek o zwolnienie od kosztów sądowych jest wnioskiem o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym. W sytuacji, gdy strona posiada zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, majątek nieruchomy oraz stałe dochody (własne i współmałżonka), możliwe jest przyznanie zwolnienia od wpisu sądowego od skargi, jako kosztu niezbędnego do zapewnienia dostępu do sądu, przy jednoczesnym odmówieniu zwolnienia od innych, potencjalnych kosztów sądowych, które leżą w granicach jej realnych możliwości finansowych.Stan faktyczny
Skarżąca A. N. złożyła skargę na postanowienie Dyrektora Izby Celnej odmawiające przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej długu celnego. Jednocześnie wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych. Skarżąca wykazała niskie dochody, chorobę córki i ponoszone koszty leczenia, a także wskazała na posiadanie domu i dochody z działalności gospodarczej oraz wynagrodzenie męża. Referendarz sądowy rozpoznał wniosek, uwzględniając go częściowo.Rozstrzygnięcie
I. Przyznano A. N. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. II. Odmówiono przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.Pełny tekst orzeczenia
Referendarz sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 kwietnia 2013 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. N. o przyznanie prawa pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie od kosztów sądowych w sprawie ze skargi A. N. na postanowienie Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] r. nr [...] w przedmiocie odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji dotyczącej długu celnego postanawia: I. Przyznać A. N. prawo pomocy w zakresie częściowym przez zwolnienie w całości od wpisu sądowego od wniesionej skargi. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie.
W złożonej skardze skarżąca zwróciła się jednocześnie z wnioskiem o zwolnienie od opłat sądowych. Skarżąca wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu PPF, w terminie nadesłała wypełniony urzędowy formularz zakreślając w nim, że wnosi o zwolnienie od kosztów sądowych. Następnie skarżąca w terminie uzupełniła braki formalne wniosku o przyznanie prawa pomocy.
W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżąca podniosła, że osiąga niskie dochody, niewystarczające na pokrycie kosztów sądowych. Wskazała, że jej córka często choruje, w związku z czym ponosi znaczne koszty leczenia i specjalnej diety. W dalszej części urzędowego formularza skarżąca wykazała, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z mężem i kilkuletnią córką. Odnośnie stanu majątkowego podała, że posiada drewniany dom o pow. [...] m2, poza tym nie ma innych nieruchomości, ani żadnych zasobów finansowych. Wskazała, że na miesięczny dochód rodziny w łącznej kwocie [...] zł brutto składa się wynagrodzenie za pracę męża w wysokości [...] zł oraz dochód z prowadzonej przez nią działalności gospodarczej w kwocie [...] zł.
Rozpoznając wniosek o przyznanie prawa pomocy referendarz sądowy stwierdził, co następuje:
Wniosek skarżącej o przyznanie prawa pomocy zasługuje na uwzględnienie jedynie w części.
Stosownie do art. 246 § 1 pkt 2 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie częściowym - gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie częściowym (art. 245 § 3 p.p.s.a.). Zgodnie z art. 245 § 3 p.p.s.a., prawo pomocy w zakresie częściowym obejmuje zwolnienie od opłat sądowych w całości lub części albo tylko od wydatków albo od opłat sądowych i wydatków lub obejmuje tylko ustanowienie adwokata radcy prawnego, doradcy podatkowego lub rzecznika patentowego.
W przedmiotowej sprawie do kosztów sądowych na obecnym etapie sprawy należy wpis sądowy od skargi w kwocie 100 zł - § 2 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata kancelaryjna za odpis orzeczenia z uzasadnieniem, opłata sądowa od zażalenia, wpis sądowy od potencjalnej skargi kasacyjnej nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192) oraz § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Podnieść należy, że na dzień złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy w sprawie niniejszej skarżąca złożyła wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych jeszcze w sprawie III SA/Lu 163/13, w której koszty sądowe kształtują się identycznie.
Mając na względzie z jednej strony przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy sytuację materialną i rodzinną skarżącej (brak zasobów finansowych, choroba dziecka), z drugiej zaś strony wielkość obciążeń finansowych w sprawie niniejszej stwierdzić należy, że skarżąca nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania - kosztów wpisu sądowego od wniesionej skargi (przy uwzględnieniu wysokości wpisu sądowego w sprawie I SA/Lu 163/13), bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny. Stronie poprzez zwolnienie od obowiązku uiszczenia wpisu sądowego od skargi zapewnione zostało prawo dostępu do sądu. Należy podkreślić, że na obecnym etapie postępowania nie ma innych kosztów sądowych, które by warunkowały wyznaczenie rozprawy i merytoryczne rozpoznanie.
Z tych względów oraz na podstawie art. 245 § 3, art. 246 § 1 pkt 2 w związku z art. 258 § 2 pkt 7 p.p.s.a., orzeczono jak w punkcie I postanowienia.
Natomiast brak jest podstaw do przyznania stronie całkowitego zwolnienia od kosztów sądowych. Instytucja zwolnienia od kosztów sądowych w całości ma zastosowanie w przypadku osób ubogich, które ze względu na sytuację życiową (brak dochodów, brak majątku), mimo największych starań, nie są w stanie wygospodarować środków na poniesienie jakichkolwiek kosztów sądowych. W przedstawionych przez stronę okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez nią innych kosztów sądowych, zauważyć należy, że strona ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy (dom o pow. [...] m2), prowadzi działalność gospodarczą przynoszącą stały dochód ([...] zł miesięcznie). Z kolei mąż skarżącej również osiąga stały dochód z tytułu umowy o pracę ([...] zł miesięcznie). Nie można zatem uznać, że strona nie jest w stanie uiścić jakichkolwiek kosztów sądowych, w tym takich, które mogą wystąpić na dalszym etapie prowadzenia sprawy. Opłacenie pozostałych ewentualnych kosztów sądowych, które nie muszą być wydatkowane na obecnym etapie postępowania, leży w granicach realnych możliwości finansowych skarżącej.
Z powyższych względów oraz na podstawie art. 258 § 1 i § 2 pkt 7, p.p.s.a. orzeczono jak w pkt II postanowienia.
Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło