III SA/Lu 163/13

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jacek Czaja (sprawozdawca), Sędziowie WSA Jerzy Drwal,, WSA Grzegorz Wałejko, Protokolant Asystent sędziego Radosław Kot, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 11 czerwca 2013 r. sprawy ze skargi A. N. na decyzję Dyrektora Izby Celnej z dnia [...] grudnia 2012 r. nr [...] w przedmiocie stwierdzenia niedopuszczalności odwołania od decyzji dotyczącej długu celnego oddala skargę. Zaskarżonym postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r., nr [...] Dyrektor Izby Celnej stwierdził niedopuszczalność odwołania z dnia [...] sierpnia 2012 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lipca 2012r. nr [...]. Uzasadniając podjęte rozstrzygnięcie organ odwoławczy podniósł, że Naczelnik Urzędu Celnego decyzją z dnia [...] lipca 2012 r. określił niezaksięgowaną kwotę należności wynikających z długu celnego powstałego w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego SAD nr [...] z dnia [...] września 2007 r. Pismem z dnia [...] sierpnia 2012 r. nadanym na poczcie dnia [...] września 2012r. A, N, złożyła odwołanie od powyższej decyzji. Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] października 2012r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lipca 2012 r. Pismem z dnia [...] listopada 2012 r. A. N. złożyła wniosek o przywrócenie terminu do wniesienia odwołania. Postanowieniem nr [...] Dyrektor Izby Celnej odmówił przywrócenia terminu do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego . Organ odwoławczy podniósł, że warunkiem skuteczności procesowej wniesienia odwołania jest jego dopuszczalność. Zgodnie z art. 228 Ordynacji podatkowej organ odwoławczy, który otrzymał odwołanie ma obowiązek dokonać wstępnych ustaleń, czy nie zachodzą powody wyłączenia możliwości załatwienia sprawy co do istoty m.in. czy odwołanie jest dopuszczalne. Jak wynika z akt sprawy Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] października 2012r. stwierdził uchybienie terminowi do wniesienia odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego. W związku z powyższym został wyczerpany tok instancji w postępowaniu przed organami celnymi. Wyczerpanie toku instancji oznacza wydanie postanowienia przez organ drugiej instancji. W świetle powyższego w przypadku wyczerpania toku instancji w danej sprawie ponowne wniesienie odwołania należy uznać za niedopuszczalne. W skardze A. N. wniosła o zmianę zaskarżonego postanowienia i przyjęcie wniesionego przez stronę odwołania z dnia [...] sierpnia 2012 r. jako w całości dopuszczalnego lub też o uchylenie zaskarżonego postanowienia jako naruszającego prawo i wydanego niezgodnie z przepisami prawa. W uzasadnieniu skargi skarżąca wskazała na przyczyny uchybienia terminowi do wniesienia odwołania, które według wskazując, że nastąpiło bez jej winy. Podniosła, że zbieg okoliczności w jakich się znalazła tj. problemy zdrowotne męża (choroba alkoholowa i ciężkie złamanie ręki), a co się z tym wiąże konieczność sprawowania nad nim opieki oraz konieczność ochrony dziecka przed negatywnymi skutkami stanu ojca sprawiły, że złożyła ona odwołanie w pierwszym możliwym terminie. W ocenie skarżącej przywołane przez nią okoliczności stanowiły nadzwyczajne okoliczności, które uniemożliwiły jej ostatecznie złożenie odwołania w terminie 14 dni od dnia otrzymania decyzji Naczelnika Urzędu Celnego . W odpowiedzi na skargę organ wniósł o jej oddalenie, podtrzymując argumentację zawartą w zaskarżonym postanowieniu. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje. Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Podstawę wydania zaskarżonego postanowienia stanowił art. 228 § 1 pkt 1 ustawy z dnia 29 sierpnia 1997 r. Ordynacja podatkowa (Dz. U. z 2012 r., poz. 749 ze zm., dalej: "O.p."), zgodnie z którym organ odwoławczy stwierdza w formie postanowienia niedopuszczalność odwołania. Wykładnia przepisu art. 228 § 1 pkt 1 O.p. nie budzi wątpliwości i w tym zakresie wskazać należy, że zarówno w opracowaniach dogmatycznych (por. np.: C. Kosikowski, L. Etel, R. Dowgier, P. Pietrasz, S. Presnarowicz, M. Popławski, Ordynacja podatkowa. Komentarz, LEX, 2009, wyd. III), jak i w orzecznictwie sądowoadministracyjnym (zob. np.: wyrok NSA z dnia 23 marca 2012 r., sygn. akt I FSK 610/11; wyroki WSA w Warszawie: z dnia 15 września 2010 r., sygn. akt VIII SA/Wa 185/10; z dnia 22 grudnia 2010 r., sygn. akt III SA/Wa 2591/10) wskazuje się, że niedopuszczalność odwołania może wynikać zarówno ze względów podmiotowych, jak i przedmiotowych. Niedopuszczalność z przyczyn przedmiotowych obejmuje przypadki braku przedmiotu zaskarżenia oraz przypadki wyłączenia przez przepisy prawne możliwości zaskarżenia postanowienia w toku instancji. Mając na uwadze powyższy kierunek wykładni analizowanej normy prawnej, Sąd podzielił stanowisko wyrażone przez Dyrektora Izby Celnej w zaskarżonym postanowieniu, że w niniejszej sprawie zachodzi przesłanka niedopuszczalności odwołania, wynikająca z przyczyny o charakterze przedmiotowym. Skarżąca złożyła odwołanie od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lipca 2012 r. określającej niezaksięgowaną kwotę należności wynikających z długu celnego powstałego w chwili przyjęcia zgłoszenia celnego SAD nr [...], odnośnie której Dyrektor Izby Celnej postanowieniem z dnia [...] października 2012 r. stwierdził, że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia. Uchybienie ustawowego terminu powoduje bezskuteczność odwołania, czego następstwem jest ostateczność decyzji. Ponieważ skarżąca nie wniosła odwołania od tego postanowienia, orzeczenie to stało się ostateczne. Wraz z żądaniem przywrócenia terminu do wniesienia odwołania skarżąca ponownie złożyła odwołanie, stanowiące w istocie kopię odwołania z dnia [...] sierpnia 2012 r. od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lipca 2012r., które dotarło do organu w dniu [...] listopada 2012 r. (k. 28-35 akt administracyjnych). Zauważyć należy, że wniesione przez skarżącą żądanie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania z dnia [...] listopada 2012 r., rozstrzygnięte zostało postanowieniem z dnia [...] grudnia 2012 r., którym Dyrektor Izby Celnej odmówił stronie przywrócenia terminu do wniesienia odwołania. W tym stanie rzeczy – wobec uprzedniego stwierdzenia że odwołanie zostało wniesione z uchybieniem terminu do jego wniesienia oraz wobec odmowy przywrócenia terminu do wniesienia odwołania – zachodziły przesłanki do stwierdzenia niedopuszczalności ponownie wniesionego odwołania od decyzji Naczelnika Urzędu Celnego z dnia [...] lipca 2012 r. określającej niezaksięgowaną kwotę należności wynikających z długu celnego. Podnoszenie w skardze braku zawinienia strony nie mogły mieć jakiegokolwiek wpływu na wynik sprawy zakończonej zaskarżonym postanowieniem. W tym bowiem postępowaniu okoliczności ewentualnego braku winy skarżącej nie podlegały badaniu – odmiennie, niż w postępowaniu dotyczącym przywrócenia terminu do wniesienia odwołania, rozstrzyganym odrębnie. Mając na uwadze powyższe, uznając że zaskarżone postanowienie nie narusza prawa, a nadto odpowiada dyspozycji normy prawnej zawartej w przepisie stanowiącym podstawę jego wydania – art. 228 § 1 pkt 1 i § 2 Ordynacji podatkowej, sąd na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi orzekł jak w sentencji wyroku.