III SA/Lu 1638/15

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 17 luty 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku A. I. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi A. I. na postanowienie Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie odmowy wszczęcia postępowania w sprawie przyznania płatności rolnośrodowiskowej na ro 2015 postanawia: I. Przyznać A. I. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. II. Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. Skarżący wezwany do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, po upływie terminu do jego opłacenia, złożył na urzędowym formularzu wniosek o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu wniosku podniósł, że jest młodym rolnikiem, który w 2014 r. rozpoczął pracę na wydzierżawionych gruntach. W dalszej części wniosku skarżący podał, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z rodzicami, babcią i dwiema siostrami, które kształcą się na studiach. Wykazał, że zamieszkuje w domu należącym do rodziców o pow. [...] m2, a poza dzierżawionymi gruntami i udziałem w [...] części w [...] o pow. [...] m2, nie posiada innego majątku nieruchomego, ani żadnych zasobów finansowych. Skarżący podał, że na łączny dochód rodziny w kwocie [...] zł netto miesięcznie składa się dochód z dzierżawionych przez niego gruntów w kwocie [...] zł, emerytura babci w wysokości [...] zł netto oraz dochód rodziców z gospodarstwa rolnego w kwocie [...] zł. Skarżący podniósł, że matka i babcia są osobami schorowanymi, ponoszącymi znaczne wydatki na leczenie. Referendarz sądowy stwierdził co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz. U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym - gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Na wstępie podnieść należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Koszty sądowe w sprawie niniejszej nie przekraczają każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 ust. 1 pkt 1 i pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. Nr 221, poz. 2193) oraz § 1 i § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192). Natomiast stawka minimalna wynagrodzenia radcy prawnego w postępowaniu przed sądem administracyjnym w pierwszej instancji wynosi 240 zł netto - § 14 ust. 2 pkt 1 lit. c rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490) i 295,20 zł brutto - § 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Mając na względzie z jednej strony aktualną sytuację materialną i rodzinną skarżącego przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz wynikającą z akt sprawy, z drugiej zaś strony wysokość kosztów postępowania stwierdzić należy, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym. Skarżący jest młodym rolnikiem, który rozpoczął samodzielne prowadzenie działalności rolniczej w związku z wydzierżawieniem w dniu [...] r. gruntów o pow. [...] ha fiz., tj. [...] ha przel. (umowa dzierżawy z dnia [...] r., k-21 akt adm.), nie posiadającym żądnych zasobów finansowych. W przedstawionej sytuacji opłacenie wszystkich kosztów postępowania w sprawie niniejszej, spowodowałoby w ocenie referendarza uszczerbek w utrzymaniu koniecznym strony. Dlatego zasadne jest przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, bowiem poniesienie tych kosztów jednorazowo, w większym zakresie niż poniesienie kosztów sądowych, obciążyłoby budżet domowy skarżącego. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I postanowienia. Natomiast brak jest podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, strona bowiem nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia, bądź środki te są bardzo ograniczone (osób bez dochodów lub o najniższych dochodach, nie posiadających żadnego majątku). W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych, stwierdzić należy, że jego obecna sytuacja materialna nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada udział w [...], osiąga dochód z gospodarstwa rolnego w wysokości [...] zł netto miesięcznie. Porównując zatem wielkość dochodów skarżącego do kosztów sądowych, które każdorazowo nie przekroczą kwoty 100 zł i są rozłożone w czasie, stwierdzić należy, że ich opłacenie leży w granicach realnych możliwości finansowych strony uzyskującej stały dochód z tytułu prowadzenia działalności rolniczej, mogącej czerpać pożytki z gospodarstwa rolnego, nie mającej nikogo na utrzymaniu. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że skarżący nie wykazał istnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z powyższych względów oraz na podstawie 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie II postanowienia.