III SA/Lu 1681/15

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski (sprawzodawca), Sędziowie Sędzia WSA Grzegorz Grymuza,, Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak, Protokolant Asystent sędziego Radosław Stelmasiak, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 12 maja 2016 r. sprawy ze skargi E. W. W. D. K.-W. Spółka Jawna z siedzibą w L. na decyzję Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2015 r. nr [...] w przedmiocie kary pieniężnej za naruszenie przepisów ustawy o transporcie drogowym oddala skargę. Zaskarżoną decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., Nr [...], Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2015 r., Nr [...] o nałożeniu na [...] Spółkę Jawną kary pieniężnej w wysokości 8 500 zł. Powyższe rozstrzygnięcie zapadło w sprawie, której stan faktyczny przedstawia się następująco. W dniu [...] grudnia 2014 r. w miejscowości Ż. przeprowadzono kontrolę pojazdu marki [...] o nr. rej. [...], którym kierował K. W. Pojazdem tym wykonywano przewóz drogowy w imieniu i na rzecz [...] Spółki Jawnej. W toku kontroli stwierdzono, że skarżąca nie wczytywała danych z tachografu cyfrowego przez okres 90 dni. Postanowieniem z dnia [...] grudnia 2014 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego wszczął z urzędu postępowanie w sprawie. Pismem z dnia [...] lutego 2015 r., organ zwrócił się do Prezydenta Miasta [...] o informację czy skarżąca dysponowała w dniu [...] grudnia 2014 r. licencją na wykonywanie krajowego transportu drogowy rzeczy lub zezwoleniem na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego. W odpowiedzi na powyższe Prezydent Miasta [...] wskazał, że na dzień kontroli Spółka nie posiadała żadnego z powyższych dokumentów, legitymowała się natomiast zaświadczeniem na przewozy drogowe na potrzeby własne. Również Główny Inspektor Transportu Drogowego, w odpowiedzi na pismo z dnia [...] lutego 2015 r., wskazał, że przedsiębiorca nie został zarejestrowany w systemie informatycznym prowadzonym przez ten organ. Pismem z dnia [...] maja 2015 r. organ poinformował Spółkę o stwierdzeniu dodatkowego naruszenia – wykonywaniu transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika lub bez wymaganej licencji. W dniu [...] maja 2015 r. W. W. został przesłuchany w charakterze świadka. Zeznał, że w dniu kontroli kierowca zatrudniony w firmie nie mógł wykonać transportu z nagłych przyczyn osobistych. Dlatego też awaryjnie musiał skorzystać z usług kierowcy zatrudnionego w jego drugiej firmie – [...]. Była to sytuacja wyjątkowa, ani wcześniej, ani później się nie powtórzyła. Decyzją z dnia [...] czerwca 2015 r. [...] Wojewódzki Inspektor Transportu Drogowego nałożył na Spółkę karę pieniężną w wysokości 8 500 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego. W wyniku wniesionego odwołania, decyzją z dnia [...] sierpnia 2015 r., Główny Inspektor Transportu Drogowego utrzymał w mocy decyzję [...] Wojewódzkiego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] czerwca 2015 r. W uzasadnieniu organ wskazał, że zgodnie z przepisem art. 5 ust. 1 ustawy z dnia 6 września 2001 r. o transporcie drogowym (Dz.U. z 2012 r., poz. 1265 z późn. zm.), dalej: ustawa o transporcie drogowym, podjęcie i wykonywanie transportu drogowego, z zastrzeżeniem art. 5b ust. 1 i 2, wymaga uzyskania zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009 z dnia 21 października 2009 r. ustanawiającym wspólne zasady dotyczące warunków wykonywania zawodu przewoźnika drogowego i uchylającym dyrektywę Rady 96/26/WE (Dz.U.UE L Nr 300 z 2009 r., s. 51), dalej: rozporządzenie (WE) nr 1071/2009. Podczas kontroli kierujący pojazdem K. W. nie był zatrudniony w [...] Spółce Jawnej. Umowę o pracę miał zawartą natomiast z [...]. Tym samym nie został spełniony warunek określony w art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym, zgodnie z którym niezarobkowy przewóz drogowy - przewóz na potrzeby własne – stanowi każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, o ile pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników. Organ wskazał, że w przypadku przewozów na potrzeby własne, nieobecnego pracownika może zastąpić tylko pracownik tego przedsiębiorcy, bowiem przepis art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym wyraźnie wskazuje, że przewozy muszą być wykonywane przez przedsiębiorcę osobiście lub przez jego pracowników. Natomiast powiązanie strony z pracodawcą kierowcy nie ma żadnego znaczenia, ponieważ są to dwa odrębne podmioty. Powyższe naruszenie spowodowało nałożenie na skarżącą kary pieniężnej określonej w załączniku nr 3 Lp. 1.1 ustawy o transporcie drogowym. Powołując się na art. 10 ust. 5 lit. a rozporządzenia (WE) nr 561/2006 Parlamentu Europejskiego I Rady z dnia 15 marca 2006 r. w sprawie harmonizacji niektórych przepisów socjalnych odnoszących się do transportu drogowego oraz zmieniające rozporządzenia Rady (EWG) nr 3821/85 i (WE) 2135/98, jak również uchylające rozporządzenie Rady (EWG) nr 3820/85, (Dz.U.UE L Nr 102 z dnia 11 kwietnia 2006 r., s. 1), dalej rozporządzenie (WE) nr 561/2006 oraz § 3 rozporządzenia Ministra Transportu z dnia 23 sierpnia 2007 r. w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych (Dz.U. Nr 159, poz. 1128), dalej: rozporządzenie z dnia 23 sierpnia 2007 r., organ wskazał, że skarżąca zobowiązana była do pobierania danych z tachografu cyfrowego co najmniej raz na 90 dni. Skarżąca nie wywiązała się z tego obowiązku, co z kolei skutkowało nałożeniem na nią kary pieniężnej określonej w załączniku nr 3 Lp. 6.3.12 ustawy o transporcie drogowym. W ocenie organu, w niniejszej sprawie nie zaistniały również okoliczności wskazane w art. 92c ustawy o transporcie drogowym. W toku postępowania skarżąca nie przedłożyła żadnych dowodów uzasadniających zastosowanie powyższego przepisu. W skardze do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie [...] Spółka Jawna wniosła o uchylenie powyższej decyzji w całości oraz decyzji organu I instancji. Zaskarżonemu rozstrzygnięciu zarzuciła naruszenie art. 4 ust. 4, art. 92b oraz art. 92c ustawy o transporcie drogowym oraz art. 7, art. 8, art. 77 ust. 1 i art. 80 w związku z art. 140 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. – Kodeks postępowania administracyjnego (Dz.U. z 2016 r., poz. 267 z późn. zm.), dalej: k.p.a. W ocenie Spółki wykonywany przez nią przewóz stanowił przewóz drogowy na potrzeby własne w rozumieniu art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym. W odpowiedzi na skargę Główny inspektor Transportu Drogowego wniósł o oddalenie skargi, podtrzymując dotychczasową argumentacje. Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie zważył, co następuje: Skarga podlegała oddaleniu. Przedmiotem kontroli Sądu w niniejszej sprawie jest decyzja Głównego Inspektora Transportu Drogowego z dnia [...] sierpnia 2015 r. wymierzająca [...] Spółce Jawnej karę pieniężną w wysokości 8 500 zł za wykonywanie transportu drogowego bez wymaganego zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego lub bez wymaganej licencji oraz naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego. Istotę sporu w rozpoznawanej sprawie stanowi kwestia prawidłowej kwalifikacji wykonywanego przez Spółkę przewozu. W ocenie organu, skarżąca wykonywała krajowy zarobkowy przewóz drogowy rzeczy, co wymagało posiadania przez nią odpowiedniego zezwolenia. Natomiast zdaniem Spółki, wykonywany przewóz stanowił niezarobkowy przewóz drogowy – przewóz na potrzeby własne i odbywał się zgodnie z przepisami ustawy. Zasady podejmowania i wykonywania krajowego transportu drogowego i niezarobkowego krajowego przewozu drogowego określa ustawa o transporcie drogowym. W myśl art. 4 pkt 3 ustawy o transporcie drogowym, transport drogowy to krajowy transport drogowy lub międzynarodowy transport drogowy. Określenie to obejmuje również: a) każdy przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4; b) działalność gospodarczą w zakresie pośrednictwa przy przewozie rzeczy. Niezarobkowy przewóz drogowy (przewóz na potrzeby własne), zgodnie z art. 4 pkt 4 u.t.d., to każdy przejazd pojazdu po drogach publicznych z pasażerami lub bez, załadowanego lub bez ładunku, przeznaczonego do nieodpłatnego krajowego i międzynarodowego przewozu drogowego osób lub rzeczy, wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do jego podstawowej działalności gospodarczej, spełniający łącznie następujące warunki: a) pojazdy samochodowe używane do przewozu są prowadzone przez przedsiębiorcę lub jego pracowników, b) przedsiębiorca legitymuje się tytułem prawnym do dysponowania pojazdami samochodowymi, c) w przypadku przejazdu pojazdu załadowanego - rzeczy przewożone są własnością przedsiębiorcy lub zostały przez niego sprzedane, kupione, wynajęte, wydzierżawione, wyprodukowane, wydobyte, przetworzone lub naprawione albo celem przejazdu jest przewóz osób lub rzeczy z przedsiębiorstwa lub do przedsiębiorstwa na jego własne potrzeby, a także przewóz pracowników i ich rodzin, d) nie jest przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Dla uznania przewozu za przejazd na potrzeby własne konieczne jest spełnienie wszystkich wskazanych w ww. przepisie warunków. W sytuacji, gdy w chwili wykonywania transportu któryś z warunków nie jest spełniony, wykonywany przewóz stanowi transport drogowy w rozumieniu art. 4 pkt 3 u.t.d. W ocenie Sądu wykonywany przez skarżącą przewóz nie spełniał wszystkich wskazanych w art. 4 pkt 4 ustawy o transporcie drogowym przesłanek. W dniu kontroli drogowej skarżąca niewątpliwie wykonywała przewóz rzeczy stanowiących jej własność (sprzedanych), pomocniczo w stosunku do jej podstawowej działalności gospodarczej, przewóz wykonywany był pojazdem stanowiącym własność skarżącej oraz nie był przewozem w ramach prowadzonej działalności gospodarczej w zakresie usług turystycznych. Bezsporne jest również, że w dniu kontroli pojazdem kierował K. W., który nie był zatrudniony w Spółce [...]. Jak wynika z załączonej do akt administracyjnych umowy o pracę na czas określony z dnia [...] grudnia 2014 r., K. W. zatrudniony był przez W. W. w ramach prowadzonej przez niego działalności gospodarczej pod nazwą [...]. Powyższe okoliczności zostały potwierdzone przez przesłuchanych w charakterze świadka K. W. oraz W. W. Przedsiębiorca zeznał, że kierowca, który miał prowadzić skontrolowany pojazd, po załadowaniu pojazdu betonem zgłosił konieczność opuszczenia pracy z powodów rodzinnych. W zastępstwie, do wykonania przewozu wyznaczył pracownika zatrudnionego w jego drugiej firmie. Nie można zatem uznać, że spełniona została przesłanka wskazana w art. 4 pkt 4 lit. a ustawy o transporcie drogowym. W trakcie skontrolowanego przewozu pojazdem nie kierował pracownik skarżącej. Nie mają przy tym znaczenia, jak słusznie zauważył organ, powiązania osobowe miedzy [...] Spółką Jawną a [...], ponieważ firmy te stanowią dwa odrębne podmioty gospodarcze. W świetle tak ustalonego stanu faktycznego i prawnego należało uznać, że wykonywany przez skarżącą Spółkę w dniu [...] grudnia 2014 r. przewóz nie stanowił niezarobkowego przewozu drogowego - przewozu na potrzeby własne. Stanowił natomiast transport drogowy, o którym mowa w art. 4 pkt 3 lit. a ustawy o transporcie drogowym, t.j. przejazd drogowy wykonywany przez przedsiębiorcę pomocniczo w stosunku do działalności gospodarczej, niespełniający warunków, o których mowa w pkt 4. Przewóz ten wymagał, zgodnie z art. 5 ust. 1 u.t.d., wcześniejszego uzyskania przez skarżącą zezwolenia na wykonywanie zawodu przewoźnika drogowego, na zasadach określonych w rozporządzeniu Parlamentu Europejskiego i Rady (WE) nr 1071/2009. Skarżąca Spółka w dniu kontroli nie posiadała powyższego zezwolenia, wobec czego zaistniały okoliczności uzasadniające nałożenie na nią kary na podstawie art. 92a ust. 1 u.t.d. w związku z Lp. 1.1 załącznika nr 3 do tej ustawy. Organ prawidłowo nałożył również na skarżącą karę za naruszenie obowiązku wczytywania danych urządzenia rejestrującego (Lp. 6.3.12 załącznika nr 3). Obowiązek wczytywania danych wynika z art. 10 ust. 5 lit. a pkt i) rozporządzenia nr 561/2006. Przepis ten stanowi, że przedsiębiorstwa transportowe używające pojazdów objętych zakresem niniejszego rozporządzenia i wyposażonych w urządzenia rejestrujące zgodne z załącznikiem IB do rozporządzenia nr 3821/85, zapewniają wczytywanie danych z jednostki pojazdowej oraz karty kierowcy z częstotliwością określoną przez Państwo Członkowskie oraz wczytywanie odpowiednich danych częściej, tak aby zapewnić wczytanie danych dotyczących wszystkich działań podejmowanych przez to przedsiębiorstwo lub dla niego. Przepis ten wprowadza zatem dla przedsiębiorców wykonujących przewozy drogowe, którzy używają pojazdów wyposażonych w tachografy cyfrowe, obowiązek regularnego wczytywania danych z tachografu i karty kierowcy. Maksymalne okresy wczytywania danych określone zostały w rozporządzeniu Komisji (UE) nr 581/2010 z dnia 1 lipca 2010 r. w sprawie maksymalnych okresów na wczytanie odpowiednich danych z jednostek pojazdowych oraz kart kierowców (Dz.U.UE L Nr 168 z 2010 r., s. 16). Zgodnie z art. 1 ust. 3 rozporządzenia, maksymalny okres na wczytanie odpowiednich danych nie przekracza: a) 90 dni w przypadku danych z jednostki pojazdowej; b) 28 dni w przypadku danych z karty kierowcy. Stosownie zaś do treści art. 23a ustawy z dnia 29 lipca 2005 r. o systemie tachografów cyfrowych (Dz.U. Nr 180, poz. 1494 z późn. zm.) - z uwagi na konieczność zagwarantowania okresowego i regularnego pobierania danych z tachografu cyfrowego i karty kierowcy oraz przechowywania tych danych przez podmiot wykonujący przewozy drogowe z zachowaniem wymagań, określonych w rozporządzeniu nr 561/2006 - minister właściwy do spraw transportu upoważniony został do określenia w drodze rozporządzenia częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków ich przechowywania przez podmioty wykonujące przewozy drogowe. W wykonaniu tego upoważnienia ustawowego Minister Transportu wydał w dniu 23 sierpnia 2007 r. rozporządzenie w sprawie częstotliwości pobierania danych z tachografów cyfrowych i kart kierowców oraz warunków przechowywania tych danych. Zgodnie z § 3 ust. 1 rozporządzenia dane z tachografu cyfrowego podmiot pobiera: 1) co najmniej raz na 90 dni; 2) natychmiast: a) przed trwałym bądź okresowym przekazaniem pojazdu innemu podmiotowi, b) w sytuacji wadliwego funkcjonowania bądź uszkodzenia tachografu cyfrowego, umożliwiających jednakże pobranie zarejestrowanych w nim danych, c) w przypadku wycofania pojazdu z tachografem cyfrowym z użytkowania; 3) w oznaczonym terminie - w przypadku żądania przez uprawnione organy administracji publicznej lub uprawnione podmioty. Dane z tachografu cyfrowego mogą być pobierane częściej niż co 90 dni, jeżeli ich pobieranie zgodnie z ust. 1 pkt 1 stwarzałoby ryzyko utraty danych związanych z prowadzeniem pojazdu wykonującego przewóz drogowy (§ 3 ust. 2). Z ustaleń organów wynika, że obowiązek pobrania (wczytania) danych co najmniej raz na 90 dni, zgodnie z § 3 ust. 1 pkt 1 rozporządzenia z dnia 23 sierpnia 2007 r. nie został przez skarżącą dopełniony, zatem nałożenie kary za naruszenie określone w Lp. 6.3.12 załącznika nr 3 było uzasadnione. Prawidłowe jest także stanowisko organów w zakresie braku podstaw do zwolnienia skarżącej od odpowiedzialności za stwierdzone naruszenia. Zgodnie z art. 92c ust. 1 u.t.d., nie wszczyna się postępowania w sprawie nałożenia kary pieniężnej, o której mowa w art. 92a ust. 1, na podmiot wykonujący przewóz drogowy lub inne czynności związane z tym przewozem, a postępowanie wszczęte w tej sprawie umarza się, jeżeli: 1) okoliczności sprawy i dowody wskazują, że podmiot wykonujący przewozy lub inne czynności związane z przewozem nie miał wpływu na powstanie naruszenia, a naruszenie nastąpiło wskutek zdarzeń i okoliczności, których podmiot nie mógł przewidzieć, lub 2) za stwierdzone naruszenie na podmiot wykonujący przewozy została nałożona kara przez inny uprawniony organ, lub 3) od dnia ujawnienia naruszenia upłynął okres ponad 2 lat. Przepis art. 92c ust.1 u.t.d. odnosi się do sytuacji wyjątkowych, których doświadczony i profesjonalny podmiot wykonujący przewóz drogowy, przy zachowaniu najwyższej staranności i przezorności nie był w stanie przewidzieć, np. klęski żywiołowe, katastrofy czy wprowadzenie na danym obszarze stanów nadzwyczajnych. Zebrany w sprawie materiał dowodowy nie wskazuje, że w rozpoznawanej sprawie wystąpiła tego rodzaju okoliczność. Wręcz przeciwnie, powstałe naruszenie nastąpiło z winy skarżącej, bowiem W. W. sam wyznaczył kierowcę niezatrudnionego w Spółce do wykonywania przewozu. Nie można zatem uznać, że skarżąca nie miała wpływu na powstanie naruszeń, a naruszenia nastąpiły wskutek zdarzeń i okoliczności, których skarżąca jako podmiot wykonujący przewozy nie mogła przewidzieć. Odnosząc się natomiast do zarzutu niezastosowania art. 92b ustawy o transporcie drogowym należy zauważyć, że przepis ten nie mógł mieć zastosowania w niniejszej sprawie, bowiem w trakcie kontroli nie stwierdzono naruszenia przepisów o czasie prowadzenia pojazdów, wymaganych przerwach i okresach odpoczynku. W ocenie Sądu, organy administracji oparły się na prawidłowo zebranym w sprawie materiale dowodowym, wyczerpująco zbadały istotne okoliczności faktyczne sprawy, przeprowadziły dowody służące ustaleniu stanu faktycznego zgodnie z zasadami prawdy obiektywnej (art. 7 i art. 77 § 1 k.p.a.) i na podstawie prawidłowo zastosowanego Lp. 1.1 oraz Lp. 6.3.12 załącznika nr 3 do ustawy o transporcie drogowym nałożyły na skarżącą Spółkę karę pieniężną za stwierdzone naruszenia w wysokości 8 500 złotych. Mając powyższe na względzie, Wojewódzki Sąd Administracyjny Lublinie oddalił skargę, na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. z 2012 r., poz. 270 z późn. zm.).