III SA/Lu 1719/15

PostanowienieWSA w Lublinie2016-04-13

Skład orzekający: Anna Puton-Mazurkiewicz

Analiza orzeczenia

Sekcja wygenerowana przez AI na podstawie treści orzeczenia — nie stanowi cytatu.

Zagadnienie prawne
Czy skarżąca wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym, pomimo niewykonania wezwania do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń dotyczących jej sytuacji majątkowej i dochodowej?
Ratio decidendi
Skarżąca nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uzasadniającej przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym lub częściowym, ponieważ nie wykonała wezwania do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji rodzinnej i finansowej. Ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o takie prawo, a oświadczenie złożone na urzędowym formularzu okazało się niewystarczające.
Stan faktyczny
Skarżąca M. G. wniosła o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym, obejmującym zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego, w sprawie ze skargi na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego dotyczącą rejestracji pojazdu. Skarżąca podała, że jej sytuacja majątkowa nie pozwala na opłacenie profesjonalnego pełnomocnika i utrzymuje się jedynie z emerytury matki. Referendarz sądowy wezwał skarżącą do złożenia dodatkowych dokumentów i oświadczeń, wskazując na rozbieżność między jej oświadczeniem a informacją o prowadzeniu działalności gospodarczej. Skarżąca nie wykonała wezwania.
Rozstrzygnięcie
Odmówiono przyznania prawa pomocy.

Pełny tekst orzeczenia

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 13 kwietnia 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku M. G. o przyznanie prawa pomocy w zakresie całkowitym przez zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego w sprawie ze skargi M. G. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie uchylenia decyzji o zarejestrowaniu pojazdu i odmowy rejestracji pojazdu postanawia: odmówić przyznania prawa pomocy. W złożonej skardze skarżąca zwróciła się m.in. z wnioskiem o przyznanie prawa pomocy. Wezwana do złożenia wniosku o przyznanie prawa pomocy na urzędowym formularzu, skarżąca w terminie nadesłała wypełniony formularz zaznaczając w nim, że domaga się zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego. W uzasadnieniu złożonego wniosku skarżąca podniosła, że jej sytuacja majątkowa i finansowa nie pozwala na opłacenie kosztów profesjonalnego pełnomocnika. Wskazała ponadto, że sprawa ma charakter zawiły i skomplikowany, a posiadane środki finansowe wystarczają jedynie na zaspokojenie podstawowych potrzeb. W dalszej części urzędowego formularza skarżąca oświadczyła, że pozostaje we wspólnym gospodarstwie domowym z matką, a w skład majątku rodziny wchodzi mieszkanie o pow. [...] m2 oraz samochód osobowy marki [...] r. prod. [...]. Ponadto skarżąca podała, że jedynym dochodem rodziny jest emerytura jej matki w kwocie [...] zł netto miesięcznie. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Zgodnie z art. 246 § 1 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 ( 2 p.p.s.a.). Ciężar dowodu spełnienia przesłanek przyznania prawa pomocy spoczywa na stronie ubiegającej się o uzyskanie takiego prawa. Podejmując decyzję o przyznaniu prawa pomocy należy opierać się na dokładnych danych dotyczących stanu rodzinnego, majątkowego, wysokości dochodów i wydatków strony wnioskującej o prawo pomocy. Obowiązkiem zaś strony ubiegającej się o przyznanie prawa pomocy jest, przy zachowaniu należytej staranności, wyczerpujące i rzetelne wykazanie swojej sytuacji majątkowej, finansowej i rodzinnej. Oświadczenie skarżącej złożone na urzędowym formularzu okazało się niewystarczające do oceny jej możliwości poniesienia w przedmiotowej sprawie kosztów postępowania. W urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy skarżąca podała, że razem z matką utrzymują się jedynie z emerytury matki, natomiast z akt sprawy administracyjnej (odwołanie skarżącej z dnia [...] r.) wynikało, że skarżąca prowadzi działalność gospodarczą. Wyjaśnienia wymagało zatem czy skarżąca nadal prowadzi działalność gospodarczą, a jeśli tak, to jaka jest kondycja finansowa prowadzonej firmy (wielkość przychodów i wydatków, majątek posiadany w związku z prowadzoną działalnością, stan salda i przepływ środków finansowych na rachunkach bankowych skarżącej w okresie bezpośrednio poprzedzającym złożenie wniosku o przyznanie prawa pomocy). Ustalenie tych okoliczności miało bowiem bezpośredni wpływ na możliwości płatnicze skarżącej. Mając powyższe na uwadze, na podstawie art. 255 w związku z art. 258 § 2 pkt 5 p.p.s.a., w dniu 19 lutego 2016 r. skarżącą wezwano do złożenia dokumentów źródłowych i dodatkowych oświadczeń, mających służyć pełnemu zobrazowaniu sytuacji materialnej skarżącej. Wezwanie to zostało doręczone skarżącej w dniu 26 lutego 2016 r. (k-28 akt sąd.) i pozostało bez odpowiedzi (zarządzenie Przewodniczącego Wydziału III WSA w Lublinie z dnia 11 kwietnia 2016 r.). W ocenie referendarza, skarżąca nie wykonując wezwania z dnia 19 lutego 2016 r. w zakresie pełnego ujawnienia swojego stanu majątkowego i dochodowego, tym samym nie wykazała, że znajduje się w sytuacji uprawniającej do przyznania prawa pomocy. Niedopełnienie przez stronę obowiązku złożenia dokumentów źródłowych, bądź dodatkowych oświadczeń, które pozwoliłyby na dokładną analizę jej sytuacji rodzinnej i finansowej, uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy (por. postanowienie NSA z dnia 30 kwietnia 2013 r. , sygn. I OZ 292/13; postanowienie NSA z 28 marca 2012 r., sygn. I OZ 189/12; postanowienie NSA z 9 grudnia 2011 r., sygn. I OZ 987/11). W świetle powyższego uznać należy, że wbrew obowiązkowi zachowania należytej staranności, skarżąca nie przedstawiła swojej sytuacji materialnej w sposób rzetelny i wyczerpujący, co uzasadnia odmowę przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym, jak i częściowym. Z tych względów oraz na podstawie art. 258 ( 1 i ( 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak na wstępie.

Źródło: Centralna Baza Orzeczeń Sądów Administracyjnych (orzeczenia.nsa.gov.pl), pozyskano 16.07.2026. · Źródło