III SA/Lu 172/11

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Jerzy Marcinowski, Sędziowie Sędzia WSA Małgorzata Fita (sprawozdawca),, Sędzia WSA Ewa Ibrom, Protokolant Asystent sędziego Monika Kutarska, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 28 czerwca 2011 r. sprawy ze skargi L. K. J. w L. na decyzję Samorządowego Kolegium Odwoławczego w L. z dnia [...] 2011 r. nr [...] w przedmiocie umorzenia postępowania dotyczącego dokonania w ewidencji klubów sportowych zmiany danych dotyczących stowarzyszenia oddala skargę. Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. decyzją z dnia [...] stycznia 2011 r. utrzymało w mocy decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta L. z dnia [...] grudnia 2010 r. w sprawie umorzenia postępowania w przedmiocie dokonania w ewidencji klubów sportowych działających w formie stowarzyszenia, których statuty nie przewidują prowadzenia działalności gospodarczej, prowadzonej przez Prezydenta Miasta L. zmiany danych dotyczących stowarzyszenia o nazwie: L. Klub Jeździecki w L. W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. (dalej – SKO) podało, że organ pierwszej instancji umorzył postępowanie administracyjne w przedmiocie dokonania w ewidencji klubów sportowych zmiany następujących danych: skład zarządu, skład komisji rewizyjnej, dane osób upoważnionych do zaciągania zobowiązań majątkowych. Powodem wydania powyższej decyzji było ustalenie, że LKJ w dacie złożenia wniosku z dnia 31 sierpnia 2010 r. o dokonanie wpisu nie posiadał organu wykonawczego uprawnionego do skutecznego występowania w postępowaniu administracyjnym. Kadencja poprzedniego zarządu wygasła bowiem z dniem 1 kwietnia 2010 r. a wniosek o dokonanie w ewidencji klubów sportowych zmiany danych został złożony przez osoby, które nie posiadają legitymacji do działania i reprezentowania LKJ na zewnątrz, co czyni postępowanie w sprawie bezprzedmiotowe z przyczyn leżących po stronie podmiotu. W odwołaniu od decyzji organu pierwszej instancji podniesiono, że prawo nie uzależnia ważności uchwał walnych zebrań stowarzyszeń od tego, kto je zwołuje, ale od obecności i głosowania na nich określonej liczby członków stowarzyszenia uprawnionych do głosowania. Organ prowadzący ewidencję klubów sportowych nie jest upoważniony do umorzenia postępowania na skutek uznania, że będące podstawą złożenia wniosku uchwały stowarzyszenia mogą ewentualnie podlegać uchyleniu lub stwierdzeniu nieważności. Klub nie posiadał organu wykonawczego jedynie pomiędzy 1 a 25 kwietnia 2010 r., po tej dacie posiadał już swoje organy statutowe wyłonione w prawem przewidziany sposób. Rozstrzygając sprawę, SKO powołało się na treść art.7a w związku z art. 7 ust.2 i ust. 4 ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. o kulturze fizycznej (Dz.U. z 2007 r. Nr 226, poz.1675 ze zm. – dalej u.k.f.), art. 4 ustawy z dnia 25 czerwca 2010 r. o sporcie (Dz.U. Nr 127, poz.857 ze zm. – dalej u.o.s.), § 8 ust. 1 i § 5 pkt 4-9 rozporządzenia Ministra Sportu z dnia 16 stycznia 2006 r. w sprawie ewidencji klubów sportowych (Dz.U. Nr 16, poz.123 – dalej rozporządzenie z dnia 16 stycznia 2006 r.), wskazując na organy właściwe w sprawach dotyczących wpisów do ewidencji klubów sportowych działających w formie stowarzyszenia, którego statut nie przewiduje prowadzenia działalności gospodarczej oraz tryb dokonywania takich wpisów. SKO przypomniało również, iż decyzją z dnia 27 sierpnia 2010 r. uchyliło wcześniejszą decyzję wydaną z upoważnienia Prezydenta Miasta L.z dnia [...]czerwca 2010 r. w której odmówiono LKJ dokonania w ewidencji klubów sportowych działających w formie stowarzyszenia, zmiany danych, których dotyczy również to postępowanie. SKO wyraziło wówczas pogląd, że skoro w rozpatrywanej sprawie kadencja Zarządu LKJ wygasła z dniem 1 kwietnia 2010 r., zaś przepisy Statutu nie zawierają klauzuli, iż poprzedni zarząd pełni funkcję do czasu wyboru nowego organu wykonawczego stowarzyszenia, to po dniu 1 kwietnia 2010 r. LKJ w L.nie posiadał statutowych władz, bowiem ani poprzedni Zarząd ani grupa członków Klubu nie byli władni do zwołania walnego zebrania członków, co pomimo tego uczynili. Zgodnie z art. 30 ust. 1 i 2 Prawa o stowarzyszeniach, stowarzyszenie nie posiadające zarządu zdolnego do działań prawnych powinno mieć ustanowionego kuratora przez sąd powszechny, zaś kurator ma obowiązek zwołania w okresie nie dłuższym niż 6 miesięcy walnego zebrania członków (zebrania delegatów) w celu wybrania zarządu, a do czasu wyboru kurator jest władny reprezentować stowarzyszenie jedynie w sprawach majątkowych wymagających bieżącego załatwienia. Pogląd ten jest aktualny w obecnie rozstrzyganej sprawie i w ocenie SKO, ani Zarząd wybrany w dniu 21 kwietnia 2010 r. ani też Zarząd wyłoniony w dniu 21 maja 2010 r. nie miał legitymacji do działania i reprezentowania LKJ na zewnątrz. Automatycznie żaden z nich nie mógł skutecznie złożyć wniosku do organu pierwszej instancji o dokonanie zmian w ewidencji na podstawie ustawy o kulturze fizycznej. Oznacza to, że organ pierwszej instancji nie był władny do dokonania wpisu zgodnie ze złożonym wnioskiem ani też do wydania decyzji administracyjnej o odmowie dokonania zmian w prowadzonej przez siebie ewidencji klubów sportowych działających w formie stowarzyszenia, których statuty nie przewidują prowadzenia działalności gospodarczej. Następnie SKO podało, że postanowieniem Sądu Rejonowego - Sąd Gospodarczy w Lublinie XI Wydział Krajowego Rejestru Sądowego z dnia 29 października 2010 r. (LU XI Ns Rej KRS 14685/10/471) został ustanowiony dla LKJ kurator, a ponadto Sąd zobowiązał go do zwołania walnego zebrania członków Klubu w celu wyboru zarządu oraz do złożenia sprawozdania z wykonanych czynności w ciągu 30 dni. Oznacza to potwierdzenie wspomnianej w uzasadnieniu postanowienia organu pierwszej instancji tezy, iż LKJ nie posiadał od dnia 2 kwietnia 2010 r. prawidłowej reprezentacji do działania. Dopiero zwołane przez kuratora walne zebranie członków LKJ wyłoni zarząd, który będzie legitymowany do przedłożenia wniosku o dokonanie zmian w ewidencji klubów sportowych działających w formie stowarzyszenia, których statuty nie przewidują prowadzenia działalności gospodarczej. Odnosząc się do formy załatwienia tej sprawy, SKO wskazało, że forma taka nie została bezpośrednio określona w przepisach prawa materialnego. W ocenie SKO, dokonanej na podstawie piśmiennictwa i orzecznictwa sądów administracyjnych, dokonanie zmian na wniosek w ewidencji klubów sportowych działających w formie stowarzyszenia, których statuty nie przewidują prowadzenia działalności gospodarczej następuje w formie tzw. czynności materialno-technicznej (czynności faktycznej wywołującej określone przez ustawę skutki prawne), natomiast odmowa dokonania zgłoszonych zmian powinna przybrać formę decyzji administracyjnej w rozumieniu art. 104 k.p.a. Zresztą, zdaniem SKO – nawet gdyby przyjąć, że zmiany w ewidencji klubów sportowych powinny zostać dokonane w formie czynności materialno-technicznej, natomiast odmowa dokonania takich zmian powinna nastąpić w formie pisma zawierającego informację o przyczynach niedokonania zmian – to również w takim organ prowadzący ewidencję klubów sportowych działających w formie stowarzyszenia, który wówczas nie byłby uprawniony do wszczęcia i prowadzenia postępowania administracyjnego, powinien je umorzyć - tyle, że powodów leżących po stronie przedmiotu, bo skoro sprawa nie jest rozstrzygana w formie decyzji administracyjnej z uwagi na brak podstawy prawnej do jej wydania. Od powyższej decyzji, pełnomocnik strony złożył skargę do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie, w której wniósł o jej uchylenie. Zaskarżonej decyzji zarzucił: I) naruszenie przepisów postępowania mające istotny wpływ na wynik sprawy , tj.: art. 11 i art. 107 § 3 w zw. z art. 140 k.p.a. poprzez brak uzasadnienia decyzji organu w części dotyczącej zarzutu braku uprawnienia organu do kontroli merytorycznej uchwał stowarzyszenia w postępowaniu o wpis do ewidencji oraz brak wykazania na jakiej podstawie prawnej organ dokonał merytorycznej analizy uchwał nadzwyczajnego walnego zgromadzenia oraz II) naruszenie przepisów prawa materialnego, które miało wpływ na wynik sprawy, tj.: art. 7 w zw. z art. 7a ustawy o kulturze fizycznej oraz § 7 w zw. z § 8 rozporządzenia Ministra Sportu z 16 stycznia 2006 r. w sprawie ewidencji klubów sportowych przez niewłaściwe zastosowanie przepisu i uznanie, że organ ewidencyjny mógł odmówić skarżącemu dokonania wpisu do ewidencji klubów sportowych zgodnie z jego wnioskiem, pomimo tego że spełnił on wszelkie wymagane przepisami prawa warunki, a jednocześnie nie zaszły okoliczności uprawniające organ ewidencyjny do odmowy dokonania przedmiotowego wpisu. W uzasadnieniu skargi, pełnomocnik strony w pierwszej kolejności przytoczył stan faktyczny sprawy. Następnie, odnośnie zarzutu naruszenia przepisów postępowania w zakresie braku właściwego uzasadnienia decyzji podniósł, że organ w ogóle nie odniósł się do argumentacji wskazanej w odwołaniu dotyczącej braku możliwości kontroli merytorycznej uchwał przez organ ewidencyjny. Natomiast wyjaśnienie podstawy prawnej decyzji, z przytoczeniem przepisów prawa polega nie tylko na obowiązku powołania podstawy prawnej w każdej decyzji i przytoczeniu obowiązującego prawa, ale także na wszechstronnym wyjaśnieniu podstawy prawnej i faktycznej decyzji, czyli na wytłumaczeniu, dlaczego właściwy organ orzekający zastosował określony przepis rozstrzygając sprawę, względnie też dlaczego daną wykładnię przyjął, skoro strona przedstawiła wykładnię odmienną, wskazaną w odwołaniu. Natomiast, co do zarzutu naruszenia prawa materialnego, pełnomocnik wskazał na przepisy dotyczące sposobu rejestracji klubów sportowych oraz na regulacje prawne dotyczące m.in. nadzoru nad działalnością klubu sportowego funkcjonującego w formie stowarzyszenia, które zawiera ustawa prawo o stowarzyszeniach. Podniósł, że żaden przepis ustawy o kulturze fizycznej nie stanowi o podstawach odmowy wpisu do ewidencji, tak jak czyni to choćby art. 7c ustawy prawo działalności gospodarczej stanowiący o powodach wydania przez organ ewidencyjny decyzji o odmowie wpisu. Powołał się na wyrok Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Gorzowie Wielkopolskim z dnia 10 listopada 2009 r., sygn. akt II SA/Go 773/09, z którego wynika, że organ ewidencyjny jest uprawniony do badania wniosku tylko pod względem zgodności z przepisami prawa, w tym przypadku ustawy o kulturze fizycznej, rozporządzenia w sprawie ewidencji klubów sportowych oraz ustawy prawo o stowarzyszeniach. Statut stowarzyszenia, który stanowi o procedurze zwoływania organów L. Klubu Jeździeckiego i uchwały o wyborze władz stowarzyszenia nie stanowi przepisów prawa powszechnie obowiązującego, jest jedynie aktem obowiązującym w stosunkach wewnętrznych stowarzyszenia. Natomiast, co do kontroli merytorycznej uchwał stowarzyszenia jakim jest LKJ, pełnomocnik strony skarżącej zwrócił uwagę na treść przepisu art. 29 ust. 1 pkt 2 ustawy prawo o stowarzyszeniach. Przepis ten stanowi, że sąd, na wniosek organu nadzorującego lub prokuratora, może uchylić niezgodną z prawem lub statutem uchwałę stowarzyszenia. Organ ewidencyjny jednak nie zwrócił się do organu nadzoru o podjęcie działań wskazanych w tym przepisie ale podjął się sam oceny zgodności uchwały z prawem i statutem LKJ, przez co wykroczył poza swoją kognicję. W odpowiedzi na skargę, SKO wniosło o jej oddalenie, w całości podtrzymując swoje stanowisko zajęte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Skarga nie zasługuje na uwzględnienie. Zgodnie z art. 1 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. - Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz. U. Nr 153, poz. 1269), sądy administracyjne sprawują kontrolę działalności administracji publicznej, przy czym kontrola ta sprawowana jest pod względem zgodności z prawem, jeżeli ustawy nie stanowią inaczej. Podstawą rozstrzygnięcia w rozpoznawanej sprawie były obowiązujące w dacie złożenia przez stronę skarżącą wniosku o dokonanie w ewidencji klubów sportowych działających w formie stowarzyszenia, których statuty nie przewidują prowadzenia działalności gospodarczej, prowadzonej przez Prezydenta Miasta Lublin, wpisu zmiany danych, przepisy art.7a w związku z art. 7 ust.2 i ust. 4 ustawy z dnia 18 stycznia 1996 r. u.k.f., § 5 i § 8 ust.1 rozporządzenia z dnia 16 stycznia 2006 r. Zgodnie z art. 7 u.k.f., szczególnym rodzajem klubu sportowego jest uczniowski klub sportowy (ust. 1). Uczniowski klub sportowy działa na zasadach przewidzianych w ustawie z dnia 7 kwietnia 1989 r. - Prawo o stowarzyszeniach (Dz. U. z 2001 r. Nr 79, poz. 855), z wyłączeniem przepisów dotyczących rejestracji (ust. 2). Uczniowskie kluby sportowe podlegają wpisowi do ewidencji, prowadzonej przez starostów właściwych ze względu na siedzibę klubów (ust. 4). Uczniowskie kluby sportowe uzyskują osobowość prawną z chwilą wpisania do ewidencji, o której mowa w ust. 4 (ust. 5). W myśl art. 7a u.k.f. przepisy art. 7 ust. 2 i 4 stosuje się również do klubów sportowych działających w formie stowarzyszenia, których statuty nie przewidują prowadzenia działalności gospodarczej (ust. 1). Kluby sportowe wymienione w ust. 1 uzyskują osobowość prawną z chwilą wpisania do ewidencji, o której mowa w art. 7 ust. 4. (ust. 2). Minister właściwy do spraw kultury fizycznej i sportu określi, w drodze rozporządzenia, sposób prowadzenia ewidencji uczniowskich klubów sportowych i klubów sportowych działających w formie stowarzyszenia, których statuty nie przewidują prowadzenia działalności gospodarczej, uwzględniając rodzaje dokumentów wymaganych przy składaniu wniosku oraz dane podlegające wpisowi do ewidencji (ust. 3). Wydane na podstawie powyższej delegacji rozporządzenie z dnia 16 stycznia 2006 r. określa sposób prowadzenia ewidencji uczniowskich klubów sportowych i klubów sportowych działających w formie stowarzyszenia, których statuty nie przewidują prowadzenia działalności gospodarczej. W § 1 ust. 2 rozporządzenie stanowi, że ewidencję taką prowadzą starostowie właściwi ze względu na siedzibę klubów, a w § 5, że w ewidencji zamieszcza się: 1) datę wpisu; 2) numer ewidencyjny; 3) imiona i nazwiska oraz daty urodzenia członków komitetu założycielskiego; 4) nazwę, siedzibę oraz adres klubu sportowego; 5) imiona, nazwiska i funkcje osób wchodzących w skład zarządu i organu kontroli wewnętrznej; 6) informacje o statucie: datę jego uchwalenia, datę zmiany statutu; 7) dane osób upoważnionych do zaciągania zobowiązań majątkowych; 8) cel działania; 9) teren działania; 10) datę wykreślenia klubu sportowego z ewidencji; 11) inne uwagi. Zgodnie z § 6 dokumenty będące podstawą wpisów lub odmowy wpisania do ewidencji stanowią akta ewidencyjne. Zgodnie z § 7 rozporządzenia, Komitet założycielski klubu sportowego składa do organu ewidencyjnego wniosek o wpis do ewidencji wraz ze statutem, listą założycieli, zawierającą imiona i nazwiska, datę i miejsce urodzenia, miejsce zamieszkania oraz własnoręczne podpisy założycieli, protokołem wyboru komitetu założycielskiego, a także informacją o adresie tymczasowej siedziby klubu sportowego. W dacie wydania decyzji u.k.f. utraciła moc, natomiast art. 4 u.o.s., oprócz regulacji analogicznych do tych zawartych w u.k.f. a dotyczących szczególnych rodzajów klubów sportowych (ust. 1 – 4) zawiera regulacje dodatkowe związane z formą dokonywania wpisu i odmową wpisu do ewidencji (forma decyzji) oraz z wymaganymi do dokonania wpisu dokumentami (analogiczne do wymienionych w cytowanym wyżej rozporządzeniu). Z powołanych unormowań wynika, że dokonując do ewidencji wpisu klubu sportowego działającego w formie stowarzyszenia, którego statut nie przewiduje prowadzenia działalności gospodarczej, wnioskodawca ma obowiązek złożenia m.in. statutu wraz z listą założycieli oraz protokołem wyboru komitetu założycielskiego. Bezspornie, taki wymóg wiąże się między innymi z koniecznością badania przez organ ewidencyjny istnienia legitymacji do złożenia wniosku o dokonanie wpisu po stronie podmiotu go składającego. Zawarte w skardze stanowisko, że organ ewidencyjny jest uprawniony do badania wniosku tylko pod względem zgodności z przepisami prawa, w tym przypadku ustawy o kulturze fizycznej, rozporządzenia w sprawie ewidencji klubów sportowych oraz ustawy prawo o stowarzyszeniach, nie ma natomiast prawa do kontroli poprawności merytorycznej podjętych uchwał jest słuszne aczkolwiek nie odnosi się do kwestii oceny przez organ w świetle postanowień statutu - czy wniosek o wpis do ewidencji klubów sportowych został złożony przez właściwy organ reprezentowany przez właściwe osoby. Takie badanie bywa konieczne zwłaszcza w sytuacji jaka miała miejsce w rozpoznawanej sprawie – kiedy o dokonanie wpisu w ewidencji klubów sportowych ubiegały się dwa konkurencyjne Zarządy LKJ. Zauważyć przy tym należy, że we wniosku o dokonanie wpisu, pomimo przedstawianego stanowiska, że organ nie ma prawa badania merytorycznej poprawności uchwał, strona skarżąca dowodziła prawidłowości podjętych uchwał związanych z wyborem członków zarządu, komisji rewizyjnej oraz osób upoważnionych do zaciągania zobowiązań majątkowych, powołując się właśnie – na postanowienia statutu. Biorąc pod uwagę powyższe, Wojewódzki Sąd Administracyjny w składzie orzekającym uznał, że zaskarżona decyzja organu o umorzeniu postępowania w przedmiocie dokonania w ewidencji klubów sportowych działających w formie stowarzyszenia, których statuty nie przewidują prowadzenia działalności gospodarczej, prowadzonej przez Prezydenta Miasta L. - jest uzasadniona i zgodna z prawem. LKJ w dacie złożenia wniosku z dnia 31 sierpnia 2010 r. o dokonanie wpisu nie posiadał bowiem organu wykonawczego uprawnionego do skutecznego występowania w postępowaniu administracyjnym. Kadencja poprzedniego zarządu wygasła z dniem 1 kwietnia 2010 r. a wniosek o dokonanie w ewidencji klubów sportowych zmiany danych został złożony przez osoby, które nie posiadały legitymacji do działania i reprezentowania LKJ na zewnątrz, co, jak wskazał organ, czyniło postępowanie w sprawie bezprzedmiotowe z przyczyn leżących po stronie podmiotu. Sąd zgodził się także z organem, że rozstrzygnięcie przedmiotowej sprawy powinno zapaść w formie decyzji. Za takim stanowiskiem, niezależnie od argumentacji organu przemawia także fakt, że obecnie, w art. 4 ust. 4 zd. 2 ustawy o sporcie znalazła się regulacja, wskazująca, że wpisu do ewidencji dokonuje się na podstawie wniosku. Wpis i odmowa wpisu do ewidencji następuje w drodze decyzji. Z powyższych względów, stwierdzić należy, że zaskarżona decyzja nie narusza przepisów prawa, a zatem na podstawie art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. – Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi skarga podlegała oddaleniu.