III SA/Lu 174/04

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia NSA Marek Zalewski, Sędziowie: Sędzia WSA Jacek Czaja, Asesor WSA Małgorzata Fita (spr.), Protokolant st.ref. Wiesława Dudek, po rozpoznaniu w dniu 1 lipca 2004 r. sprawy ze skargi G. i K. małżonków P. na decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] stycznia 2004 r. Nr [...] w przedmiocie nakazu unieruchomienia Ekologicznej Pralni Odzieży "K." PHU uchyla zaskarżoną decyzję i zasądza od Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego na rzecz skarżących G. i K. małżonków P. kwotę [...] złotych tytułem kosztów postępowania. Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny decyzją z dnia [...], Nr [...] wydaną na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. w związku z art. 37 ustawy z dnia 14 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz. U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 z późn. zm.) po ponownym rozpatrzeniu odwołania W. W., właściciela Ekologicznej Pralni "[...]" w L. od decyzji Państwowego Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...], Nr [...] nakazującej unieruchomienie Ekologicznej Pralni "[...]" w L. uchylił zaskarżoną decyzję w całości i przekazał sprawę do ponownego rozpatrzenia przez organ pierwszej instancji. W uzasadnieniu swojego rozstrzygnięcia organ odwoławczy powołał się na wyrok Naczelnego Sądu Administracyjnego, Ośrodka Zamiejscowego w Lublinie z dnia 28 października 2003 r., sygn. akt II SA/Lu 333/02, którym uchylono decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...], sygn. akt: [...] w związku z faktem, iż została wydana bez wyjaśnienia wszystkich istotnych okoliczności sprawy. Po przeanalizowaniu zgromadzonego w przedmiotowej sprawie materiału dowodowego, podczas ponownego rozpatrywania odwołania strony od decyzji pierwszej instancji, Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny uznał, iż szczegółowe wyjaśnienie wszystkich okoliczności sprawy wymaga przeprowadzenia m.in. powtórnych pomiarów czterochloroetylenu w pralni i mieszkaniach usytuowanych nad pralnią, a więc przeprowadzenia postępowania w znacznej części. Niezależnie od powyższego, organ pierwszej instancji przy ponownym rozpoznawaniu sprawy powinien rozważyć potrzebę dopuszczenia dowodu z opinii biegłego celem ustalenia, czy istnieje możliwość przedostawania się czterochloroetylenu do mieszkań usytuowanych nad pralnią i tym samym dokonania oceny szczelności kominów wentylacyjnych w tym zakresie. Na wyżej wymienioną decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego skargę złożyli G. i K. małżonkowie P., w której podnieśli, że zaskarżona decyzja jest niezasadna, działa na ich niekorzyść i sanuje stan bezprawia. Zdaniem skarżących pralnia chemiczna "[...]" powstała z naruszeniem prawa, ponieważ jej właściciel nie dokonał zgodnie z przepisami adaptacji lokalu do usług pralniczych. Wyrok Naczelnego Sąd Administracyjnego zapadły w niniejszej sprawie, którym uchylono decyzję Państwowego Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] Nr [...] spowodował możliwość dalszego funkcjonowania pralni, a co się z tym wiąże dalszej emisji szkodliwych związków do lokali mieszkalnych położonych nad pralnią. Wydana w wyniku ponownego rozpoznania sprawy przez organ odwoławczy decyzja, w której zleca się organowi pierwszej instancji dalsze prowadzenie postępowania wyjaśniającego godzi w interes osób najbardziej poszkodowanych, czyli mieszkańców bloku, w którym położona jest pralnia. Z tych też względów skarżący wnieśli o rzetelne zbadanie całej sprawy zgodnie ze stanem faktycznym. W odpowiedzi na skargę Państwowy Wojewódzki Inspektor Sanitarny wniósł o jej oddalenie jako bezzasadnej, podtrzymując swoje stanowisko zawarte w zaskarżonej decyzji. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył co następuje: Zgodnie z art. 1 § 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr 153, poz. 1269) sąd dokonuje kontroli działalności administracji publicznej pod względem zgodności z prawem. Oznacza to, że sąd administracyjny na skutek zaskarżenia działania organu nie przejmuje sprawy administracyjnej jako takiej do końcowego jej załatwienia, lecz ma jedynie na celu ocenę działania tego organu. Z tego względu nie może zastępować organu administracji i wydawać końcowego rozstrzygnięcia. Zaskarżona decyzja podlegała uchyleniu, aczkolwiek nie z przyczyn wskazanych w skardze. Ma ona charakter kasacyjny i została wydana na podstawie art. 138 § 2 k.p.a. Przepis ten stanowi, że organ odwoławczy może uchylić w całości zaskarżoną decyzję przekazując sprawę do ponownego rozpoznania organowi pierwszej instancji, gdy rozstrzygnięcie sprawy wymaga uprzedniego przeprowadzenia postępowania wyjaśniającego w całości lub w znacznej części. W postępowaniu administracyjnym zasadą jest, że organ drugiej instancji załatwia sprawę merytorycznie. Decyzje kasacyjne organu odwoławczego dopuszczalne są wyjątkowo i stanowią wyłom od tej zasady. Samo uzupełnienie dowodów nie jest wystarczającą przesłanką do kasacji decyzji organu pierwszej instancji i przekazania sprawy do ponownego rozpatrzenia. Jedynie w sytuacji, gdy organ pierwszej instancji w ogóle nie przeprowadził postępowania wyjaśniającego, lub dopuścił się rażącego naruszenia przepisów procesowych znajdzie zastosowanie przepis art. 138 § 2 k.p.a. W wypadku stwierdzenia przez organ drugiej instancji konieczności przeprowadzenia dodatkowego postępowania dowodowego, organ odwoławczy zobowiązany jest zastosować przepis art. 136 k.p.a. a następnie wydać decyzję co do meritum. Za takim rozstrzygnięciem przemawia również jednolite w tym przedmiocie stanowisko doktryny i sądów (wyrok NSA z dnia 6.09.2001 r., sygn. akt: II SA/Gd 2235/99, wyrok NSA z dnia 28.09.2001 r., sygn. akt: V SA 239/01, wyrok NSA z dnia 19.07.2001 r., sygn. akt: V SA 3872/00, wyrok NSA z dnia 10.07.2001 r., sygn. akt: I SA 343/00, wyrok NSA z dnia 2.04.2001 r., sygn. akt: IV SA 208/00, wyrok NSA z dnia 25.08.2000 r., sygn. akt: I SA 1110/99). Wydanie decyzji kasacyjnej bez wykazania podstaw określonych w art. 138 § 2 k.p.a. stanowi naruszenie wskazanego przepisu postępowania i może mieć wpływ na rozstrzygnięcie sprawy. Taka sytuacja zachodzi w sprawie niniejszej, w której decyzją Powiatowego Inspektora Sanitarnego z dnia [...] nakazano unieruchomienie Ekologicznej Pralni Odzieży "[...]" w L. prowadzonej przez W. W. do czasu wyeliminowania emisji czterochloroetylenu do mieszkań położonych nad pomieszczeniami pralni, poprzez podjęcie działań zapewniających skuteczność systemu wentylacyjnego pralni. Zgodnie z art. 27 ust. 2 ustawy z dnia 15 marca 1985 r. o Państwowej Inspekcji Sanitarnej (tj. Dz.U. z 1998 r., Nr 90, poz. 575 z późn. zm.) decyzja podlegała natychmiastowemu wykonaniu. Ponadto na podstawie art. 130 § 3 pkt 2 k.p.a. wniesienie odwołania nie spowodowało wstrzymania wykonania przedmiotowej decyzji. Decyzja powyższa została utrzymana w mocy decyzją Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego z dnia [...], Nr [...] wydaną po rozpatrzeniu odwołania W. W. Następnie, w toku postępowania sądowoadministracyjnego, po rozpoznaniu skargi W. W. na decyzję organu drugiej instancji Naczelny Sąd Administracyjny, Ośrodek Zamiejscowy w Lublinie, wyrokiem z dnia 28 października 2003 r., sygn. akt: II SA/Lu 333/02 uchylił zaskarżoną decyzję ze względu na brak szczegółowego wyjaśnienia wszystkich okoliczności istotnych dla rozstrzygnięcia sprawy. W uzasadnieniu wyroku wskazał na konieczność wyjaśnienia sprzeczności w zebranych przez organy administracji dowodach w sytuacji, kiedy w niniejszej sprawie strony powołują się na różne wyniki przeprowadzonych badań, a przede wszystkim pomiarów na obecność i poziom czterochloroetylenu. Ponadto załączona do akt sprawy opinia sporządzona przez inż. A. K. pozostaje w sprzeczności z ustaleniami Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego co do konieczności dokonania modernizacji instalacji wentylacyjnej wewnętrznej w Ekologicznej Pralni "[...]". Na marginesie warto dodać, że wbrew twierdzeniom skarżących: G. i K. P., Naczelny Sąd Administracyjny wydając powyższy wyrok nie "zezwolił na dalsze funkcjonowanie pralni", ponieważ uchylając decyzję organu odwoławczego, pozostawił w mocy decyzję organu pierwszej instancji, której wykonalność na mocy wyżej wskazanych przepisów kodeksu postępowania administracyjnego nie uległa wstrzymaniu. Po uchyleniu decyzji Wojewódzkiego Inspektora Sanitarnego wyrokiem Naczelnego Sądu Administracyjnego sprawa została przekazana do organu drugiej instancji do ponownego rozpatrzenia, przy uwzględnieniu art. 153 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi, który stanowi, że ocena prawna i wskazania co do dalszego postępowania wyrażone w orzeczeniu sądu wiążą w sprawie ten sąd oraz organ, którego działania lub bezczynność było przedmiotem zaskarżenia. Mając na uwadze powyższe organ odwoławczy powinien uzupełnić postępowanie w niniejszej sprawie, wyjaśniając wskazane wyrokiem sprzeczności dowodowe, a następnie wydać odpowiednią do poczynionych ustaleń decyzję. Rozstrzygnięcie o kosztach postępowania uzasadnia art. 200 w związku z art. 205 § 2 ustawy - Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi. Na kwotę zasądzoną tytułem kosztów procesu składają się: kwota 200 zł uiszczona przez skarżących tytułem wpisu oraz kwota 240 zł - stanowiąca wynagrodzenie pełnomocnika G. i K. małżonków P., będącego radcą prawnym, określona według najniższych stawek (§ 14 ust. 2 pkt 1 c) Rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu w dnia [...] września 2002 r. (Dz.U. Nr 163, poz. 1349)). Z tych też względów i na podstawie art. 145 § 1 pkt 1 lit. c ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 153, poz. 1270) należało orzec jak w sentencji.