III SA/Lu 177/09

Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie w składzie następującym: Przewodniczący Sędzia WSA Jerzy Drwal,, Sędziowie Sędzia WSA Jadwiga Pastusiak,, Sędzia NSA Maria Wieczorek (sprawozdawca),, Protokolant Asystent sędziego Jowita Dudek, po rozpoznaniu w Wydziale III na rozprawie w dniu 22 września 2009 r. sprawy ze skargi L. M. na postanowienie Samorządowego Kolegium Odwoławczego z dnia [...] lutego 2009 r. nr [...] w przedmiocie kosztów postępowania rozgraniczeniowego oddala skargę. Postanowieniem z dnia [...] lutego 2009 r., po rozpatrzeniu zażalenia M. S. oraz zażalenia L. M. na postanowienie Wójta Gminy W. z dnia [...] października 2007 r., znak: [...] w przedmiocie: 1) ustalenia wysokości kosztów przeprowadzonego postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy granicami działki oznaczonej w ewidencji gruntów Nr [...] położonej w W. stanowiącej własność M. S. z działką oznaczoną w ewidencji gruntów Nr [...] położonej w W. stanowiącą własność L. M. wszczętego postanowieniem z dnia 24 czerwca 2005 r. - na kwotę 2.000 zł., 2) zobowiązania stron postępowania rozgraniczeniowego do uiszczenia poniesionych kosztów postępowania po połowie tj. w wysokości po 1.000 zł każda ze stron, działając na podstawie art. 138 § 1 pkt 1 w związku z art. 144 oraz art. 264 kodeksu postępowania administracyjnego, Samorządowe Kolegium Odwoławcze w L. utrzymało w mocy zaskarżone postanowienie. W uzasadnieniu Kolegium wskazało, że organ pierwszej instancji po zakończeniu decyzją z dnia 29 października 2007 r. wydaną na podstawie art. 34 ust. 1 i ust. 2 ustawy z dnia 17 maja 1989 r. Prawo geodezyjne i kartograficzne, postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy M. S. i L. M., właścicielami sąsiednich nieruchomości położonych w W., ustalił koszty postępowania na kwotę 2.000 zł i zobowiązał strony do uiszczenia kosztów po połowie, czyli po 1.000 zł każda z nich. Na postanowienie to zażalenie złożył zarówno M. S., który podniósł, że czynności rozgraniczeniowe nie dały wskazania prawnych znaków granicznych i nie doprowadziły do rozstrzygnięcia sporu, jak i L. M. zaznaczając, że sprawa rozgraniczenia nieruchomości wszczęta została na wniosek M. S. Skarżąca wniosła zatem o uchylenie zaskarżonego postanowienia w części dotyczącej jej osoby tj. 1.000 zł. Rozpatrując sprawę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wskazało, że postanowienie w sprawie kosztów postępowania wydawane jest na podstawie art. 264 § 1 kpa, który stanowi, że jednocześnie z wydaniem decyzji organ administracji publicznej ustali wysokość kosztów postępowania, osoby zobowiązane do ich poniesienia oraz termin i sposób ich uiszczenia. Wójt Gminy W. orzekł o umorzeniu postępowania rozgraniczeniowego ze względu na to, że mimo przeprowadzenia czynności rozgraniczenia przez wyznaczonego geodetę nie doszło do zlikwidowania sporu granicznego między stronami, nie została zawarta ugoda jak również nie udało się ponad wszelką wątpliwość ustalić granicy nieruchomości. W badanej sprawie zaliczka na koszty przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego pomiędzy stronami została wyłożona i w całości pokryta ze środków budżetu Gminy W. Kolegium podzieliło stanowisko organu pierwszej instancji wyrażone w zaskarżonym postanowieniu, że wobec wykonania czynności rozgraniczenia przez upoważnionego geodetę, konieczne było ustalenie przez organ kosztów postępowania rozgraniczeniowego, osób zobowiązanych do ich uiszczenia oraz terminu i sposobu ich uiszczenia. Organ pierwszej instancji uwzględnił stanowisko Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie zawarte w wyroku z dnia 26 października 2006 r., sygn. akt III SA/Lu 402/06 a mianowicie: okoliczność, że kompetencje do przeprowadzenia postępowania rozgraniczeniowego ma wójt nie upoważnia do twierdzenia, że koszty postępowania ponosi tenże organ. Na powyższe postanowienie L. M. wniosła do Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie skargę, w której wnosi o jego uchylenie. Skarżąca podnosi, że jej rodzice zakupili działkę w 1955 r. i przez wiele lat nikt nie kwestionował przebiegu granicy. Do próby rozgraniczenia doszło wyłącznie na skutek żądania jej sąsiada, M. S., a skoro on miał interes prawny w postępowaniu rozgraniczeniowym, to w ocenie skarżącej powinien również ponieść całkowite koszty tego rozgraniczenia. Skarżąca podnosi również, że postępowanie nie zostało merytorycznie zakończone, lecz umorzone. Zdaniem skarżącej – opłaty zawsze są ponoszone za jakąś konkretną czynność, a nie powinny być pobierane, gdy nie ma określonego rezultatu. Skarżąca wreszcie zarzuciła decyzji Wójta Gminy W. i całemu postępowaniu administracyjnemu wady postępowania rozgraniczeniowego. W odpowiedzi na skargę Samorządowe Kolegium Odwoławcze wniosło o jej oddalenie i podtrzymało swoje stanowisko w sprawie. Wojewódzki Sąd Administracyjny zważył, co następuje: Sąd Administracyjny sprawuje kontrolę zakresie zgodności zaskarżonego postanowienia z obowiązującym prawem, do czego jest uprawniony w świetle art. 1 § 1 i 2 ustawy z dnia 25 lipca 2002 r. Prawo o ustroju sądów administracyjnych (Dz.U. Nr153, poz. 1270 ze zm.). Skarga nie jest zasadna, a zatem nie zasługuje na uwzględnienie. Obciążając kosztami postępowania po połowie organ pierwszej instancji słusznie uwzględnił uchwałę podjętą w składzie siedmiu sędziów Naczelnego Sądu Administracyjnego z dnia 11 grudnia 2006 r., I OPS 5/06 (NSA i WSA 2007/2/26), zgodnie z którą organ administracji publicznej orzekając o kosztach postępowania rozgraniczeniowego na podstawie art. 262 § 1 pkt 2 kpa, może obciążyć kosztami rozgraniczenia nieruchomości strony będące właścicielami sąsiadujących nieruchomości, a nie tylko stronę, która żądała wszczęcia postępowania. Pogląd ten został wywiedziony z zawartej w art. 152 kodeksu cywilnego regulacji stanowiącej, że koszty rozgraniczenia właściciele nieruchomości ponoszą po połowie, co wynika z zasady, iż właściciele gruntów sąsiadujących mają obowiązek współdziałania przy rozgraniczeniu gruntów oraz przy utrzymywaniu stałych znaków granicznych. W postępowaniu rozgraniczeniowym wszczętym na wniosek właściciela jednej nieruchomości właściciel sąsiedniej nieruchomości może uznawać, że przeprowadzenie postępowania rozgraniczeniowego nie leży w jego interesie, gdyż nie kwestionuje on przebiegu granic, a wobec tego nie powinien on ponosić kosztów rozgraniczenia, które - w jego ocenie - zostało wszczęte zbyt pochopnie. Jednak ustalenie granic sąsiadujących nieruchomości leży w interesie prawnym wszystkich właścicieli, gdyż granice gruntów sąsiadujących stały się sporne. Nie można więc twierdzić, iż rozgraniczenie nie jest przeprowadzane także w interesie właściciela nieruchomości sąsiadującej. W podjętej uchwale Naczelny Sąd Administracyjny uznał, że cyt. art. 152 kc stanowi podstawę materialnoprawną rozstrzygnięcia o kosztach rozgraniczenia także wówczas, gdy rozgraniczenie następuje w postępowaniu przed organem administracji publicznej. Podsumowując, koszty postępowania, których poniesienie nie jest ustawowym obowiązkiem organu administracji, obciążają strony; a w wypadku kosztów rozgraniczenia obciążają one strony będące właścicielami rozgraniczanych nieruchomości, według zasady wyrażonej w art. 152 Kodeksu cywilnego. Dodać jeszcze należy, że Wojewódzki Sąd Administracyjny w Lublinie, stwierdzając wyrokiem z dnia 1 lipca 2008 r. sygn. III SA/Lu 68/08 nieważność wcześniej wydanego postanowienia Kolegium w tej samej sprawie, które również utrzymywało w mocy postanowienie Wójta Gminy W. z dnia [...] października 2007 r., znak: [...] w przedmiocie kosztów postępowania uczynił to z przyczyn błędu proceduralnego, jakiego dopuściło się Kolegium orzekając w sprawie, a nie z powodów merytorycznych, co wynika z uzasadnienia tegoż wyroku. Podsumowując – Sąd nie stwierdził naruszenia prawa dającego podstawę do uchylenia zaskarżonego postanowienia. Natomiast bezprzedmiotowe są zarzuty skarżącej dotyczące błędów postępowania rozgraniczeniowego, bowiem niniejsze postępowanie sądowe dotyczy wyłącznie kontroli zgodności z prawem postanowienia o kosztach postępowania rozgraniczeniowego. Postępowanie rozgraniczeniowe toczyć zaś będzie się przed sądem cywilnym. Mając powyższe na uwadze, w oparciu o art. 151 ustawy z dnia 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz. U. nr 153 poz. 1270 ze zm.) Sąd skargę oddalił.