III SA/Lu 1797/15

Starszy Referendarz Sądowy Wojewódzkiego Sądu Administracyjnego w Lublinie - Anna Puton-Mazurkiewicz po rozpoznaniu w dniu 2 lutego 2016 r. na posiedzeniu niejawnym wniosku J. S. o przyznanie prawa pomocy w zakresie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego w sprawie ze skargi J. S. na decyzję Dyrektora Oddziału Regionalnego Agencji Restrukturyzacji i Modernizacji Rolnictwa z dnia [...] r., nr [...] w przedmiocie ustalenia kwoty nienależnie pobranych płatności z tytułu Programu Rolnośrodowiskowego postanawia : I.Przyznać J. S. prawo pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie radcy prawnego, którego wyznaczy Rada Okręgowej Izby Radców Prawnych. II.Odmówić przyznania prawa pomocy w pozostałym zakresie. W odpowiedzi na wezwanie do uiszczenia wpisu sądowego od skargi, w terminie do jego opłacenia, skarżący wnioskiem o przyznanie prawa pomocy złożonym na urzędowym formularzu, zwrócił się o zwolnienie od kosztów sądowych i ustanowienie radcy prawnego. W złożonym wniosku skarżący wykazał, że posiada dom o pow. [...] m2 (współwłasność z matką), gospodarstwo rolne o pow. [...] ha użytków rolnych, budynki gospodarcze (stodoła, obora, garaż), ciągnik rolniczy oraz maszyny i narzędzia towarzyszące. Skarżący podał, że dochód z gospodarstwa rolnego wynosi ok. [...] zł rocznie, w tym ok. [...] uzyskuje z dopłat przyznawanych przez ARiMR. Wyjawił również, że posiada ok. [...] zł oszczędności, z przeznaczeniem na leczenie posiadanych schorzeń. Skarżący oświadczył, że mieszka razem z matką, jednakże prowadzi oddzielne gospodarstwo domowe. Podał, że na stałe konieczne koszty utrzymania w skali roku składają się opłaty za: energię elektryczną [...] zł; ogrzewanie [...] zł; zakup lekarstw [...] zł; dojazdy do lekarzy [...] zł; ubezpieczenie budynków [...] zł; ubezpieczenie społeczne rolników [...] zł; podatek rolny [...] zł. Na wezwanie referendarza skarżący nadesłał decyzję w sprawie wymiaru łącznego zobowiązania pieniężnego na 2015 r. oraz pismo z dnia 26 stycznia 2016 r., w którym oświadczył, że nie posiada rachunków, ani kont bankowych. Referendarz sądowy stwierdził, co następuje: Stosownie do art. 246 § 1 ustawy z 30 sierpnia 2002 r. Prawo o postępowaniu przed sądami administracyjnymi (tekst jedn.: Dz.U. z 2012 r., poz. 270 ze zm.), zwanej dalej p.p.s.a., przyznanie prawa pomocy osobie fizycznej następuje w zakresie całkowitym – gdy osoba ta wykaże, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania (pkt 1), a w zakresie częściowym – gdy wykaże, że nie jest w stanie ponieść pełnych kosztów postępowania, bez uszczerbku utrzymania koniecznego dla siebie i rodziny (pkt 2). Żądanie zwolnienia od kosztów sądowych i ustanowienia radcy prawnego jest żądaniem przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym (art. 245 § 2 p.p.s.a.). Podkreślić należy, że zasadność wniosku o przyznanie prawa pomocy powinna być rozpatrywana w dwóch aspektach - z jednej strony z uwzględnieniem wysokości obciążeń finansowych, jakie strona musi ponieść w konkretnym postępowaniu, z drugiej zaś strony z uwzględnieniem jej możliwości finansowych. Na obecnym etapie postępowania sądowoadministracyjnego do kosztów sądowych niniejszej sprawy należy wpis sądowy od wniesionej skargi, który wynosi [...] zł - § 1 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi (Dz.U. Nr 221, poz. 2193). Pozostałe ewentualne koszty sądowe, tj. opłata sądowa od zażalenia, opłata sądowa za odpis orzeczenia z uzasadnieniem (za wyjątkiem wpisu sądowego od potencjalnej skargi kasacyjnej, który wynosi połowę wpisu sądowego od skargi), nie przekroczą każdorazowo kwoty 100 zł - § 2 ust. 1 pkt 7 i § 3 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości oraz szczegółowych zasad pobierania wpisu w postępowaniu przed sądami administracyjnymi oraz § 2 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 16 grudnia 2003 r. w sprawie wysokości opłat kancelaryjnych pobieranych w sprawach sądowoadministracyjnych (Dz.U. Nr 221, poz. 2192). Natomiast stawka minimalna wynagrodzenia radcy prawnego ustanowionego w sprawie niniejszej dla reprezentowania strony w postępowaniu przed sądem administracyjnym I instancji wynosi [...] zł netto - § 14 ust. 2 pkt 1 lit. a w związku z § 6 pkt 4 rozporządzenia Ministra Sprawiedliwości z dnia 28 września 2002 r. w sprawie opłat za czynności radców prawnych oraz ponoszenia przez Skarb Państwa kosztów pomocy prawnej udzielonej przez radcę prawnego ustanowionego z urzędu (tekst jedn.: Dz. U. z 2013 r., poz. 490) i [...] zł brutto (§ 2 ust. 3 powołanego rozporządzenia w związku z art. 41 ust. 1 i art. 146a pkt 1 ustawy z dnia 11 marca 2004 r. o podatku od towarów i usług (tekst jedn.: Dz.U. z 2011 r., Nr 177, poz. 1054 ze zm.). Mając na względzie z jednej strony aktualną sytuację materialną i rodzinną skarżącego przedstawioną w urzędowym formularzu wniosku o przyznanie prawa pomocy oraz nadesłanych dokumentach, z drugiej zaś strony wysokość kosztów postępowania stwierdzić należy, że wniosek strony zasługuje na uwzględnienie jedynie w zakresie częściowym. W przedstawionej sytuacji jednoczesne opłacenie kosztów sądowych i kosztów wynagrodzenia radcy prawnego w sprawie niniejszej, spowodowałoby w ocenie referendarza uszczerbek w utrzymaniu koniecznym strony. Skarżący posiada wprawdzie niewielkie oszczędności, jednakże biorąc pod uwagę wynikający z nadesłanych dokumentów i akt sprawy administracyjnej stan zdrowia wnioskodawcy, uznać należy, że przeznaczenie tych środków na leczenie posiadanych schorzeń stanowi niezbędny koszt utrzymania skarżącego. Dlatego zasadne jest przyznanie stronie prawa pomocy w zakresie częściowym przez ustanowienie profesjonalnego pełnomocnika, bowiem poniesienie tych kosztów jednorazowo, w większym zakresie niż poniesienie kosztów sądowych, obciążyłoby budżet domowy skarżącego. Z tych względów oraz na podstawie art. 246 § 1 pkt 2 p.p.s.a. orzeczono jak w punkcie I postanowienia. Natomiast brak jest podstaw do przyznania stronie prawa pomocy w zakresie całkowitym, strona bowiem nie wykazała, że nie jest w stanie ponieść jakichkolwiek kosztów postępowania. Instytucja przyznania prawa pomocy w całkowitym zakresie ma bowiem charakter wyjątkowy i jest stosowana tylko w przypadkach osób mających szczególnie trudną sytuację materialną, które ze względu na okoliczności życiowe są pozbawione środków do życia (osób bez dochodów, nie posiadających żadnego majątku). W przedstawionych przez skarżącego okolicznościach, rozważając możliwości poniesienia przez niego kosztów sądowych, stwierdzić należy, że jego obecna sytuacja materialna nie należy do wyjątkowo trudnych. Skarżący ma zaspokojone potrzeby mieszkaniowe, posiada majątek nieruchomy (budynki, grunty rolne o pow. [...] ha fiz., tj. [...] ha przel. - według zaświadczenia wójta gminy z dnia [...] r.). Kierując się wskazaniami art. 18 ustawy z 15 listopada 1984 r. o podatku rolnym (tekst jedn.: Dz.U. z 2013 r., poz. 1381 ze zm.) dochód z gospodarstwa rolnego wylicza się przyjmując za podstawę wielkość posiadanych gruntów w ha przeliczeniowych, tj. w przypadku skarżącego [...] ha przel. Zgodnie z wydanym na podstawie powołanego unormowania obwieszczeniem Prezesa GUS z 23 września 2015 r. w sprawie wysokości przeciętnego dochodu z pracy w indywidualnych gospodarstwach rolnych z 1 ha przeliczeniowego w 2014 r. (MP z 2015 r. poz.861), dochód ten wyniósł 2.506 zł. Zatem dochód z posiadanych gruntów rolnych, obliczony na podstawie przywołanych przepisów wynosi [...] zł rocznie, tj. [...] zł miesięcznie ([...] ha przel. x 2.506 zł = [...] zł /dochód roczny/ : 12 miesięcy = [...] zł). W ocenie referendarza poniesienie wpisu sądowego od skargi i ewentualnie pozostałych, wymienionych powyżej, kosztów sądowych, leży w granicach realnych możliwości finansowych strony uzyskującej dochód z tytułu prowadzenia działalności rolniczej oraz posiadającej majątek nieruchomy i ruchomy. Mając powyższe na uwadze, uznać należy, że strona skarżąca nie wykazała, istnienia ustawowych przesłanek przyznania prawa pomocy w zakresie całkowitym. Z powyższych względów oraz na podstawie 258 § 1 i § 2 pkt 7 p.p.s.a., należało orzec jak w punkcie II postanowienia.